мини|Улица во Гатчина Гатчина () е град на северозапад на европскоиот дел на Руската Федерација. Се наоѓа во западниот дел на Ленинградската област, и административно му припаѓа на Гатчинскиот реон, кој воедно е и административен центар.
Според проценките на Националната статистичка служба за 2015 година во градот живееле 96.334 жители, што ја прави Гатчина најголем град во Ленинградската област. Градот има административен статус уште од 1796 година. Градската територија зафаќа површина од 28,75 км2.
Гатчина е еден од најважните индустриски, научни, културни и образовни центри на Ленинградкаа област, а историскиот центар на градот е на списокот на УНЕСКО за светското наследство (Музеј на отворено Гатчина и Гатчинскиот дворец). Од април 2015 година, градот Гатчина има наслов „Град на воена слава“.
Етимологија мини|лево|250п|На руска карта од 1913 населбата е означена како Гатчино На местото на современиот град се наоѓало селото „Хотчино“, кое за првпат се споменува во пишаните извори во катастарската евиденција за Новгород од 1500 година. Во шведската катастарска евиденција, кои се однесуваат на земјите од Изор во периодот 1618 - 1623, селото се споменува под името Hotzino by.Новгородские писцовые книги, т. 3, Переписная оброчная книга Водской пятины 1500 года, первая половина, СПб, типография В. Безобразова и Комп., 1868 г. pp. 683Йордебокер Писцовые книги Ижорской земли. Том 1. Годы 1618—1623. pp. 116 Постојат две верзии на потеклото на името на тоа село. Според првата верзија, топонимот е скратена верзија на староруските лични имиња Хотчен, Хотимир, Хотен, Хотхена и Хотина, па оттука и „Хотчино“, додека според втората верзија коренот на името е во старофинскиот збор „хатша“ што значи место каде е шумата изгорена за да се ослободи простор за пасење добиток. Според легендата, во античко време, на местото на денешниот град имало светилиште посветено на паганската божица Хочени, по која населбата подоцна го добила името „Хотчино“ („Населба Хотчинo“).
Постојат неколку верзии за потеклото на името на топонимот „Гатчина“. Најважните верзии се оние со кои името на топонимот е изведено од зборот „гат“, пат што поминува преку мочуришта и кал, а на него се наредени камења) и „чинаја“ (јазик руски| чинная, важна и цврста), односно, од германскиот израз Hat Sch'ne што значи убавина, алудирајќи на убавините на тоа подрачје, и што првпат ги користеше рускиот поет Василиј Рубан.
Во средината на 17 век, немото Х од името на селото Хотчино беше заменето со звучното Г, и со тоа населбатата добила ново име Готчино, а модерната форма на името, населбата ја доби неколку децении подоцна (иако старата верзија на името се користеше паралелно до почетокот XX век ). Така и царицата Катерина Велика во 1793 ја додели „мизата Гатчина со замок таму“ на нејзиниот најстар син и наследник, на Павле I Петрович.Н. А. Синдаловский «Легенды и мифы пригородов Санкт-Петербурга». На некои постари мапи има и верзија без буквата Т во топонимот, така што на мапата на провинцијата Санкт Петербург од 1770 година го споменува селото „Гачино“ во рамките на „Гачинската миза“.
Во 1923 година градот бил преименуван во „Троцк“, во чест на советскиот политичар и револуционер Лав Троцки. Откако Троцки бил прогонет од Советскиот Сојуз во 1929, Троцк беше преименуван во „Красногвардјеск“.
За време на германската окупација во Втората светска војна, градот бил именуван како „Линдеманштат“, како дел од врховниот командант на 18-та армија. Вермахт, генерал Георг Линдеман. Советските власти никогаш не ја признале легитимноста на германското преименување на градот, а по ослободувањето, Президиумот на Врховниот совет на Советскиот Сојуз, со одлука на 23 јануари 1944 година, на градот се врати историското име Гатчина.
Географија Градот Гатчина се наоѓа на северозапад во европскиот дел на Руската Федерација, или во западниот дел на Ленинградската област. Градот се наоѓа во источните периферни делови на Ижориските ридови и се одликува со малку повлажен релјеф од кој, на некои места се издигнуваат изолирани морени ридови, со максимална надморска височина до 100 м. Геолошката основа на областа се состои од карпи на ордовичарска возраст, додека површинскиот релјеф е формиран како последица на леднички процес. Областа се наоѓа во јужната подзона на тајгата.
Градската територија зафаќа површина од 28,57 км2, а во сегашните граници се наоѓа градската општина од 1997 година. Градската територија се протега во правец запад-исток со должина од 6,5 км, односно во правец север-југ до 7 км. Градот Санкт Петербург е на само 46 км на север, додека крајбрежјето на Финскиот Залив е на околу 30 км на север (оддалечено околу 30 км).
Реката Ишора (лева притока на Нева) тече низ северните делови на градот, и нејзините притоки Гачинка и Пиљчаја. Градот е познат по своите езера, претежно вештачки по природа, а најпознати се Бело, Црно, Сребро, Фиjкино и Колпанско. Овие хидролошки објекти се исто така важни за снабдувањето со вода на градот и обезбедуваат скоро третина од потребите на градот за вода за пиење и техничка вода (остатокот се исполнува од подземни извори).
Клима Гатчина се наоѓа во зоната на умерено континентална клима, и поради нејзината близина и отвореност до Финскиот Залив, областа е под силно влијание на поморските воздушни маси. Зимите се релативно благи, со просечни температури во најстудениот месец јануари од –8 °C, додека летата се често ладни со просечна температура на воздухот во јули од + 17 °C . Просечната годишна количина на врнежи во областа на градот е помеѓу 650 и 700 милиметри, со преовладувачки јужен и западен ветер (просечна брзина 2,9 м/с). Во пролет и во текот на летото, се појавуваат „бели ноќи“.
Екологија мини|десно|250п|Детал од пејзажниот парк Зверинец (гледано од мост преку Гатчињка) Концентрациите на аеросолите и штетните агенси во воздухот на Гатчина се двојно повисоки од нормалните, а главните загадувачи се индустриски постројки, енергетски постројки и автомобилски издувни гасови. Водата во градскиот водовод содржи зголемена концентрација на железо, а главните загадувачи на подземните и површинските води се индустриски отпадните води и канализационите води.
Градот се наоѓа во област со зголемена концентрација на радиоактивниот елемент радон, а во непосредна близина се наоѓа и Санкт Петербуршкиот институт за јадрена физика,Официјално мрежно место на Петербуршкиот института за јадрена физика во рамките на кој се активни два јадрени реактори, истражувачки лаборатории и складишта за радиоактивен отпад. Во рамките на институтот има и научно-истражувачки комплекс и лабораторија за проучување на својствата на радонот. Еколошката слика на градот и квалитетот на животната средина се позитивно под влијание на бројните паркови што се наоѓаат, како во градот, така и во непосредна близина. Еден од најпознатите градски паркови е „Зверинец“, кој поради својот уникатен екосистем често се нарекува „Поле на чудесната Гатчина“. Овој пејзажен парк е потенцијален кандидат за вклучување во списокот на заштитени природни области во категоријата споменици на природата од локално значење. Некои од ретките растителни видови кои се населуваат во областа на паркот се Valeriana dioica, Carex davalliana (наведени во Црвената книга на Русија), Carex umbrosa, (наведена во Црвена книга на Русија), Colchicum fallaleale, (наведена во Црвената книга на Русија), Sesleria caerulea и други.
Часовен појас лево|150px Градот Гатчина, исто како и целата Ленинградска област, се наоѓа во часовен појас, што според меѓународните стандарди за мерење на времето е означено како московско време, т.е. MSD. Во однос на Координирано универзално време, Московското време има вредност од UTC + 3.
Историја мини|лево|250п|Царот Павле I Петрович се смета се оснувач на градот Гатчина Иако најраните археолошки докази за постоење на населба во областа на модерна Гатчина датираат од XIII век, првите пишани документи во врска со населбата во таа област датираат од 1500 година, и се однесуваат на катастарскиот документ во Новогород во кој се споменува „селото Хотчино покрај езерото Хотчино“. Во следните неколку векови, целата област беше постојано место на територијални спорови меѓу руските и шведските владетели. Согласно со одредбите од Столбовскиот мировен договор од 1617 година, селото Хотчино и територијата околу него станаа дел од Кралството Шведска, и од 1624 година со селото управуваат благородници од династијата Оксенстерн. На самиот почеток на Големата северна војна, за време на 1702 - 1703 година, целата област повторно влегува во руската држава, а економското и стратешкото значење на областа се зголемило по основањето на новиот главен град Санкт Петербург, само четириесет километри северно од селото. Во периодот помеѓу 1712 и 1714 година, имотот околу Гатчина и 23 околни села беше доделен на императорот Наталија Алексејевна, сестра на императорот Петар Велики. По смртта на принцезата, во 1716 година, имотот ги смени управителите во следните неколку децении, за да на крај, во 1765 година, царицата Катерина Велика ја претвори во сопственост на кралското семејство. Истата година, царицата му го даде имотот на својот омилен, генерал Григориј Орлов, како знак на благодарност за поддршката за време на државниот удар на 9 јули во 1762 година. мини|250п|Гатчински дворец на акварел од XVIII век мини|десно|250п|Чесменска галерија во дворец (акварел од 1877)
Во лето во 1766 година Орлов наредил изградба на нов замок, кој требало да биде опкружен со огромен парк од пејзажен тип (англиски) и според архитектонското решение на италијанскиот архитект Антонио Риналди замокот Гатчина наскоро стана значајно место за собирање на најмоќните луѓе во земјата. По смртта на Орлов во 1783 година, Катерина II го купила имотот и му го дала на нејзиниот син, и идниот император Павле I. За главен архитект бил назначен Италијанецот Винченцо Брена, според чии проекти биле изградени бројни паркови комплекси во областа, и во 1795 година и сеопфатна реконструкција на замокот. Во врска со престојот на Павле I во замокот Гатчина, постои формирање на специјален воен одред, таканаречена „армија на Гатчина“, специјална војска единица задолжена исклучиво за принцот, а подоцна и за безбедноста на царот. По 6 ноември 1796 година Павле I бил крунисан за цар, а веќе на 11 ноември новиот руски владетел донел декрет со кој поранешниот „имот на Гатчина се трансформирал во царскиот град Гатчина“. Новооснованиот град се состоел од неколку територијално одделени населби и имоти, според податоците од 1797 година, во градот имало 237 домаќинства. Градот започнал брзо да се развива. Во 1798 година, главната градска улица беше асфалтирана, изградена била канализација и беа поставени 600 улични светилки. Во текот на следните неколку години, започна со работа помала текстилна фабрика и фабрика за производство на порцелан. На крајот на XVIII век, Гатчина стана седиште на истоимената област, додека во периодот помеѓу 1797 - 1799 година, и според проектот на архитектот Николај Лавов, е изграден приморски замок, зграда што наскоро станала еден од најважните градски симболи на Гатчина. Првиот официјален градски грб бил усвоен со одлука на Павле I од 13 декември 1800 година.
Гатчина во текот на XIX и почеткот на XX век мини|десно|250п|План на Гатчина од 1915 година