мини|368x368пкс| Техџирски закон Техџирски закон (од техџир, отомански турски збор што значи „депортација“ или „присилно раселување“ како што е дефинирано од Институтот за турски јазик), или, официјално од Република Турција, „Sevk ve İskân Kanunu“ (Закон за преместување и преселување)) — закон усвоен од отоманскиот Совет на министри на 27 мај 1915 година со кој се дозволува депортација на ерменското население во рамките на Отоманското Царство. Кампањата за преселување резултирала во смрт на околу 800.000 и над 1.500.000 цивили во она што обично се нарекува Ерменски геноцид. Предлог-законот бил официјално донесен на 1 јуни 1915 година и истекол на 8 февруари 1916 година.
Прашања Техџирскиот закон бил дел од „специјалните мерки“ против ерменското население преземени од Отоманското Царство за време на Првата светска војна. Законот бил во комбинација со втор пакет наредби дадени на „Специјалната организација“ за систематско елиминирање на евакуираното население за време на маршевите на смртта,America and the Armenian Genocide of 1915, by Jay Murray Winter, Cambridge University Press, (2004), pp. 94–95 и присвојување на нивните испразнети имоти.Legislative Provisions of the Ottoman/Turkish Governments Regarding Minorities and Their Properties, Anastasia Lekka, Mediterranean Quarterly 18.1 (2007) pp. 138–139
Османлиската архива документира дека ерменските депортации започнале уште на 2 март 1915 година.The Deportation of the Armenians of Dörtyol, Ciphered telegram from the Ministry of the Interior to the Province of Adana, BOA. DH. ŞFR, nr. 50/141 По истекот на рокот на законот, продолжиле депортациите и масакрите. На 13 септември 1915 година, османлискиот парламент го донел „Привремениот закон за експропријација и конфискација“, во кој се наведува дека целиот имот, вклучувајќи земјиште, добиток и домови на Ерменците, треба да бидат конфискувани од османлиските власти.Vahakn N. Dadrian (2003) "The History of the Armenian Genocide: Ethnic Conflict from the Balkans to Anatolia to the Caucasus" Berghahn Books page. 224.
Заднина Пред османлискиот парламент да се спроведе „Техџирскиот закон“, имало дејстие на чело со Талат-паша.Archive code BOA. DH. ŞFR, nr.52/96,97,98 Ноќта на 24 април 1915 година, Талат, кој во тоа време бил министер за внатрешни работи, наредил 250 ерменски интелектуалци да бидат протерани од Цариград.
Во мај 1915 година, Талат-паша побарал од отоманскиот кабинет и тогашниот големиот везир Саид Халим-паша, да легализираат мерка за преместување и населување на Ерменците на други места. Зборовите на Талат биле „ерменските немири и масакри, кои се појавија на повеќе места во земјата, претставуваат закана за националната безбедност“.Balakian. The Burning Tigris, pp. 186–8.
Природата на законот Законот бил официјално „привремен“ закон кој истекувал на 8 февруари 1916 година. Тој претставувал граѓанско право, планиран и спроведен со канцеларија (создадено со закон) за координирање на активностите под името „Генерален директорат за мигранти“ (отомански турски: Muhacirin Müdüriyet-i Umumîyesi). Граѓанскиот закон и доделил на војската извршна моќ само доколку ерменската страна се спротивставува на протерувањето. Правилата и прописите на законот, објавени во „Таквим-и Векаји“ (Отомански службен весник), биле јавни и споделени со сите политички партии.
Содржина Техџирскиот закон, наводно, бил околу
воените мерки против оние што се спротивставуваат на владините наредби, националната одбрана и заштитата на мирот и против оние кои организираат вооружени напади и отпор и убиваат бунтовници за време на агресија и востанија во воено време, трансфер и преселување на единствена основа или масовно, луѓето што живеат во села и градови за кои се открива дека се занимаваат со шпионажа или предавство, дејството и истекот на привремениот закон и дефиницијата на одговорните страни.
Еден материјал од Османлискиот архив, датиран од 12 јули 1915 година, сугерира дека масакрите биле дел од мерките спроведени против Ерменците.Ciphered telegram from the Ministry of the Interior, BOA. DH. ŞFR, nr. 54/406 Турскиот воен суд го поддржувал ова повикувајќи се на документи кои тврдат дека главната причина за евакуацијата е уништување.Ihsan Bey, Director of the Special Office of the Interior Ministry confirms that Abdulahad Nuri Bey, who had been sent from Istanbul to the office in Aleppo has stated: The main reason for the deportations is annihilation, Takvim-i Vekayi, April 27, 1919 Number 3540
Иако овој закон бил насочен против една одредена етничка група (Ерменците), асирското население од Отоманското Царство исто така станало жртва како и некои други христијани од истокот.Massacres, Resistance, Protectors: Muslim-Christian Relations in Eastern Anatolia During World War I By David Gaunt, Gorgias Press LLC, (2006)
Во текстот на законот, не постои експлицитно споменување на ерменското прашање, а текстот содржи: (1) болен, (2) слеп, (3) католици, (4) протестанти, (5) војници и нивните семејства, (6) офицери, (7) трговци, некои работници и господари не биле предмет на евакуација. Доколку условите се влошат, на овие групи им е наредено да се населат во центрите на градот.Coding Office, no 56/27; no 67/186
Капитулациите на Отоманското Царство (меѓународни договори) им доделувала на мисионерите заштита во рамките на царството. Друг дешифриран налог им наредува на католичките ерменски мисионери да не го напуштаат Отоманското Царство до следната наредба.BOA. DH. SFR, nr. 54/55 archive, which stats: Ermeni Katolik misyonerlerle sörlerin simdilik orada kalmalari daha münâsibdir Оваа порака не била почитувана во некои центри, како што се Мараш и Конија.See for example BOA. DH. SFR, nr. 58/2 for Konya or BOA. DH. SFR, nr.63/157 for Marash,
Судбина на предметите Наводната намера на законот, објавена за време на Првата светска војна, била „привремено движење на османлиските граѓани“ за време на судирите, а не трајно раселување, бидејќи постоел декрет (регулатива или додаток) во однос на преместените граѓани според „Техџирскиот закон“ кој предлагал населението да се врати; „освен оние луѓе, никој друг нема да биде допрен“. Исто така, ако го види четвртиот дел од законот, тој бил специјално дизајниран да ги стори извршителите одговорни да ги следат и евидентираат имотите што ги поседуваат субјектите на имиграцијата. Законот вклучува одговорна страна за заштита на имотот што сопствениците може / ќе го вратат на подоцнежен рок. Донесен е друг закон за регулирање на спроведувањето на овој дел на 10 јуни 1915 година.ATBD, December 1982, ibid., no:81, document 1832 Во овој дел се барало да има три примероци од оваа информација; еден чуван во регионалните цркви, еден во регионалната администрација и еден чуван од комисијата надлежна за извршување на законот. Втората и третата страна на овој закон биле одговорни за заштитата на имотот до враќањето на имигрантите.ATBD, December 1982, ibid., no:81, document 1832
Додека на површина, законот, наводно, бил привремен, главната причина на законот била да се реши Ерменското прашање еднаш засекогаш, трајно. Камуран Гурун објавил архивски материјал од министерот за војна кој обезбедува цел за донесување на законот. Во тоа писмо, Енвер го смета за трајно, а не за привремено, со цел да го реши ерменскиот проблем еднаш засекогаш.The Armenian file: the myth of innocence exposed. By Kamuran Gurun. New York : St. Martin's Press, (1985), p.209
Додека се тврди дека долговите на евакуираното население требало да бидат целосно откажани, а периодичните даночни долгови (данок на имот) на Ерменците требало да се одложат до нивното наводно враќање,Coding Office, no 54-A/268 ерменските имоти биле запленети од владата, продадени или дадени на муслиманските жители или имигранти. Значителна сума пари заработени од продажбата на запленетите имоти биле пренесени во Берлин.Armenia and the Near East, Fridtjof Nansen, G. Allen & Unwin Ltd (1928)
Финансиски аспекти Бил основан фонд за спроведување на законот. Контролата на фондот му била доделена на директорот Шукру-бег, директорат под генералната канцеларија на имигрантите. Тој бил обвинет за соучество за време на воените судови во уништувањето на ерменското население. Од документите: Буџет за Техир1 јуни 1915 година до 8 февруари 1916 година Провинција Озмит 150 000 куруши Ескишехир 200 000 куруши Вилает Ангора 300 000 куруши Вилает Коња 400 000 куруши Вилает Адана 300 000 куруши Вилает Алеп 300 000 куруши Вилает Мосул 500 000 куруши Вилает Сирија 100 000 куруши Вкупно 2.250.000 куруши Исто така, османлиската влада според меѓународните договори доделени во капитулациите, овозможила пренос на средства користејќи ги мисионерите и конзулите. Ерменските имигранти од САД испратиле средства, кои им биле дистрибуирани на Ерменците под знаење на владата од овие институции.Coding Office, no 60/178 Американскиот комитет за помош на Блискиот Исток, организација за помош за бегалците на Блискиот Исток, помогнал да се донираат над 102 милиони американски долари за Ерменците и за време и по војната.Goldberg, Andrew. The Armenian Genocide. Two Cats Productions, 2006
Треба да се напомене дека средствата во провинциите им помагале на имигрантите, чиишто алокации на пари биле испраќани под покраински буџети во зависност од состојбата на потребите.
Укинување на законот Законот бил укинат на 21 февруари 1916 година,Coding Office, no 57/273; no 58/124; no 58/161; no 59/123; no 60/190 со наредба испратена до сите османлиски провинции, додека уништувањето на ерменското население продолжило. Наводните политички затвореници продолжиле да се раселуваат во провинцијата Дер Зор.Coding Office, no 61/72 The original source of this code can be seen from the Ottoman Archives web side: Сите активности биле финализирани на 15 март 1916 година.Coding Office, no 62/21; The original source of this code can be seen from the Ottoman Archives web side: Наводи
Категорија:Христијанството во Отоманското Царство Категорија:Прва светска војна Категорија:Отоманска Ерменија Категорија:Политика на Отоманското Царство Категорија:Ерменски геноцид