Anna Olehivna Muzytsjuk () er ein ukrainsk sjakkspelar og stormeister. Ho er den fjerde kvinna i sjakkhistoria som har oppnådd ei FIDE-rating på minst 2600. Ho har vore rangert så høgt som nr. 197 i verda, og nr. 2 blant kvinner. Muzytsjuk er tre gongar verdsmeister i hurtig- og lynsjakk, etter å ha vunne i og i og . I klassisk sjakk er beste plassering andre plass under i 2017.

Muzytsjuk vaks opp i ein sjakkfamilie der den yngre systera hennar Marija også blei stormeister. Foreldra hennar jobbar som sjakktrenarar, og lærte ho spelet då ho var to år gammal. Ho etablerte seg raskt som eit vedunderbarn innan sjakk, og vann som seksåring i klassen for jenter under 8. Seinare vann ho også i klassane for jenter under 10, under 12 og under 14. Ho vann i klassen for jenter under 16 og i klassen for jenter under 20 år. Muzytsjuk fekk tittelen internasjonal meister i ein alder av 17 og stormeister-tittelen i ein alder av 21.

Frå 2004 til 2014 representerte Muzytsjuk Slovenia på grunn av konfliktar med det ukrainske sjakkforbundet. Ho vann ein individuell gullmedalje ved for Slovenia i 2011, og vann seinare ein individuell gullmedalje under etter at ho bytta representasjon tilbake til Ukraina. På det tidlegare arrangementet hadde ho ein av dei beste prestasjonane i karrieren med ein poengsum på 8,5 av 9 og ei rating på 2782, og oppnådde med det sin siste stormeisternorm. Saman med og Magnus Carlsen er ho ein av tre spelarar som har vunne samstundes, noko ho gjorde i .

Muzytsjuk vekte brei mediemerksemd på slutten av 2017 då ho valde å boikotte verdsmeisterskapen i hurtig- og lynsjakk på grunn av avgjerda til FIDE om å halde arrangementa i Saudi-Arabia, på grunn av den diskriminerande politikken mot kvinner i landet.

Tidleg liv og bakgrunn Anna Muzytsjuk blei fødd 28. februar 1990 i Lviv av foreldra Natalija og Oleh Muzytsjuk. Ho vaks opp med systera Marija, som er to år yngre, i den nærliggjande mindre byen Stryj. Anna og Marija lærte båe å spele sjakk då dei var to år gamle av foreldra. Båe er profesjonelle sjakktrenarar som studerte ved og sidan har jobba og undervist ved skulen. Faren deira lærte dei opphavleg korleis brikkene rører seg i ein park, der det var eit stort sjakkbrett på bakken. Anna byrja å konkurrere i sjakk i ein alder av fem, og enda på andreplass i både skulesjakkturneringa og jentedivisjonen under 10 i Lviv regionale meisterskap. Då ho var ti år gammal, kunne ho vinne over båe foreldra. Då Anna var rundt 14 år gammal, hadde ho trent med Roman Kozelov i to år. Ho gjekk fortsatt på skulen ved Stryj Gymnasium på den tida, men slutta seinare å møte opp regelmessig. Rundt denne tida jobba ho også i ein kort periode med , ein ukrainsk stormeister som hadde trent den ukrainske toppspelaren Vasyl Ivantsjuk. Ho hadde ikkje hatt mange moglegheiter til å trene med stormeistrar på dette tidspunktet fordi familien hennar ikkje hadde råd til dette nivået av trening.

Som 14-åring bytta Muzytsjuk forbund frå Ukraina til Slovenia på grunn av konfliktar ho hadde med det ukrainske sjakkforbundet. Eit av problema ho hadde var ikkje å bli sett på det ukrainske landslaget eller gitt moglegheita til å konkurrere i sjakk-OL for kvinner trass i at at ho vann den i en alder av 13. Omtrent samstundes tilbaud , ein slovenar som var president for Den europeiske sjakkunionen, Muzytsjuk moglegheita til å representere Slovenia, noko ho takka ja til. Sjølv om ho spelte for Slovenia dei neste ti åra, var ho busett i Ukraina.

Sjakkarriere 1996–2004: Seks gongar europameister for ungdom miniatyr|Ukrainsk frimerke frå 2015 med Anna (til høgre) og Marija (til venstre) som barn Muzytsjuk hadde ei lang rekkje med suksess ved , og vann medaljar i ni år på rad frå 1996 til 2004, inkludert seks gullmedaljar. Ho vann i klassen for jenter under 8 i 1996, under 10 i 1998 og 2000, under 12 i 2002, og under 14 i 2003 og 2004. Ho vann tre sølvmedaljar i turneringa, to i klassen for jenter under 10 i 1997 og 1999 bak høvesvise og , og ein i klassen for jenter under 12 år i 2001 bak . På nasjonalt nivå vann Muzytsjuk dei ukrainske ungdoms- og juniormeisterskapane for jenter tre gongar, ein gong kvar på under-10-nivå i 2000, under-12-nivå i 2002, og under-20-nivå i 2004. Mellom dei to siste medaljane var ho den samla nasjonale meisteren for kvinner i 2003. Internasjonalt tok Muzytsjuk også medalje i jentedivisjonane i , og kapra ein bronsemedalje på under 10-nivå i 2000 bak og , i tillegg til to sølvmedaljar, ein i under-12-nivået i 2002 bak Tan og ein annan på under-14-nivået i 2004 bak Dronavalli.

Muzytsjuk fekk titlane kvinneleg FIDE-meister i 2001 og kvinneleg internasjonal meister i 2002. Ho fekk si fyrste FIDE-rating på 2197 i juli 2001 i ein alder av 11. Ho deltok først i i 2002 som 12-åring, og fullførte med ein jamn poengsum i sine tre fyrste deltakingar fram til 2004. Hennar deltaking i 2003, i tillegg til ein delt fyrsteplass i den 17 rundar lange Lviv's Hopes-turneringa seinare same år, bidrog til at Muzytsjuk nådde ei rating på 2300 innan oktober 2003. Ho oppnådde også eit tilstrekkeleg tal normar ved desse to turneringane, og blei formelt tildelt tittelen Kvinneleg stormeister i 2004. I slutten av juni 2004 bytta Muzytsjuk forbund til Slovenia. Hennar gull i Ungdoms-EM i 2004 og sølvmedaljar frå Ungdoms-VM var blant hennar tidlegaste triumfar med Slovenia.

2005–2010: Verdsmeister for ungdom og junior, internasjonal meister miniatyr|Muzytsjuk i 2009 Etter sine mange sigrar i ungdoms-EM vann Muzytsjuk endeleg ein gullmedalje i ungdoms-VM i 2005 i klassen for jenter under 16 år. Ho enda klart fyrst med ei poengsum på 9 av 11, og spelte remis mot Dronavalli i siste runde før ho sikra seg sigeren. Ho hadde deretter ei betydeleg auking i rating mot slutten av året, og nådde ei rating på 2400 i januar 2006. Denne aukinga kom hovudsakeleg frå gode prestasjonar ved Instalplast-turneringa i Lviv der ho hadde ein poengsum på 5½/8 mot høgare rangerte motstandarar, og i den slovenske kvinneligaen der ho hadde ein dominerande poengsum på 8/9.

Etter å ha oppnådd ei rating på 2400 fekk Muzytsjuk alle normar ho trengte for tittelen Internasjonal meister i 2006 og 2007, derav dei to fyrste som ein dobbel norm ved i Torino og den siste i den serbiske kvinneligaen. Ho blei tildelt tittelen Internasjonal meister i 2007. Eit av hennar andre beste resultat i klassisk sjakk i løpet av desse åra var i 2006 ved , der ho scora 7,5 av 11 poeng og enda på en delt tredjeplass. I 2007 vann Muzytsjuk europameisterskapen i lynsjakk for kvinner, og enda på andreplass i europameisterskapen i hurtigsjakk for kvinner.

Muzytsjuk deltok fyrst i i utslagsturneringa i 2008. Som den 11. best plasserte av 64 deltakarar, vann ho fyrste runde mot før ho blei slått av Dronavalli i andre runde i tiebreak i hurtigsjakk. I løpet av dei neste to åra nådde Muzytsjuk fyrst ei rating på 2500 og fekk deretter sine to fyrste stormeisternormar. Den fyrste var ein norm på sju kampar i European Club Cup for kvinner i 2008. Den andre var ein full ni-rundars norm ved InventiChess round robin-turneringa i 2009, der ho hadde ein jamn poengsum mot motstandarar som hadde ei mykje høgare gjennomsnittleg rating på 2618, deriblant seks stormeisterar med rating på over 2600. Under sistnemnde turnering vann ho over , ein stormeister med rating på 2624. Ho kom nær ein annan stormeisternorm i gruppe B ved i i 2010, men nådde berre ei rating på 2580 i kraft av å score 5½/13 mot motstandarar med ei gjennomsnittleg rating på 2637. Sjølv om ho ikkje fekk fullført normen, var ho den einaste spelaren som vann over vinnaren av turneringa . Den sumaren hadde Muzytsjuk sin største triumf for året ved å vinne for jenter under 20 i i Polen, og enda på ein klar fyrsteplass med ein poengsum på 11 av 13. Ho avslutta 2010-sesongen med å nå den tredje runden av , der ho blei slått ut av Ju Wenjun.

2011–2012: Stormeistertittel som 21-åring, 2600 rating Muzytsjuk fullførte kriteria for stormeistertittelen i 2011 med sin tredje og fjerde stormeisternorm. Ho fekk sin tredje norm i opningsarrangementet av i Rostov med ein poengsum på 5,5 av 9, og mangla berre så vidt ein norm over dei heile 11 kampane som ville vore nok for å nå minimumskravet over 27 kampar. Ho nådde derimot dette med sin fjerde stormeisternorm under der ho scora ein nesten perfekt score på 8,5 av 9 poeng, der 6,5 av 7 var mot sine sju høgaste rangerte motstandarar kvalifiserte ho til å fullføre normen. Muzytsjuk fekk med det stormeistertittelen i ein alder av 21 år. Med denne prestasjonen steig også ratinga hennar til 2580.

Muzytsjuk fortsette å utmerke seg i 2012, og nådde i løpet at året si beste rating på 2606. Ho oppnådde også sitt beste resultat ved og scora 8,5 av 11 poeng og kapra seg til ein bronsemedalje. Ho hadde ei moglegheit til å vinne turneringa med remis i siste runde, men tapte mot . Som eit resultat av dette enda ho på delt fyrsteplass og tapte mot Gunina og i tiebreak. Muzytsjuk fortsette å prestere bra i Grand Prix og enda på delt fyrsteplass med under Kazan-turneringa. Under turneringa blei ho den fjerde kvinna i verda som nådde ei rating på 2600 etter Judit Polgár, Koneru og . Etter turneringa nådde ho si beste rangering som nr. 197 i verda i august og blei også den nest høgaste rangerte kvinna for fyrste gong, berre bak Polgár. Likevel enda Muzytsjuk på tredjeplass i den endelige rangeringa for den samla Grand Prix-en, bak Koneru og vinnaren Hou, og mista med det retten til å utfordre i verdsmeisterskapen for kvinner. Seinare på året deltok Muzytsjuk i «ACP Golden Classic»-turneringa i Amsterdam som følgde eit uvanleg format der spel blei utsett dersom dei ikkje blei fullførte i løpet av 40 trekk. Ho avslutta med en jamn poengsum, og slo blant anna , ein stormeister med 2707 i ratingpoeng på den tida. Mot slutten av året var Muzytsjuk plassert som tredje beste i , men rauk ut i andre runde mot den 30. beste plasserte og den endelige vinnaren Anna Usjenina i tiebreak med hurtigsjakk.

2013–2016: Verdsmeister i hurtig- og lynsjakk miniatyr|Muzytsjuk med prisvinnarane ved den ukrainske meisterskapen for kvinner i 2014, der ho gjorde comeback-opptreden Muzytsjuk enda igjen i topplasseringa under , men vann ingen av dei og enda til slutt på fjerdeplass i den samla stillinga. Ho oppnådde eit betre resultat under Challengers-turneringa i i 2014, der ho kom på fjerdeplass med ein poengsum på 8 av 13, tilsvarande ei rating på 2666. Med denne prestasjonen steig ratinga hennar tilbake til 2583. Etter turneringa fall ratinga hennar tilbake til rundt 2550 og ville ikkje nå 2570 igjen før i 2017. Sjølv om prestasjonane hennar i klassisk sjakk var i ein mild nedgang, hadde Muzytsjuk gode resultat i lynsjakk, og vann i april. Ho vann turneringa overlegent, og enda med 23 av 30 poeng, heile 2,5 poeng føre Dzagnidze som hamna på andreplass. Meisterskapen brakte lyn-ratinga hennar til den beste så langt i karrieren på 2665. Ho enda også på delt tredjeplass ved det føregåande . VM-sigeren i lynsjakk var hennar siste store triumf med Slovenia. I mai 2014 bytta Muzytsjuk forbund tilbake til heimlandet Ukraina. Ho uttala at det at systera hennar fortsette å spele for Ukraina, så vel som den nye forbundspresidenten Viktor Kapustin var årsaker til at ho kom tilbake. Mot slutten av året deltok ho i den ukrainske meisterskapen for kvinner for fyrste gong sidan ho var meister i 2003 og vann turneringa.

Muzytsjuk var mindre aktiv i 2015. Eit av høgdepunkta det året var der ho hadde sitt beste resultat til no. Ho kvalifiserte seg til kvartfinalen og slo ut , Aleksandra Gorjatsjkina og utan noko tiebreak før ho blei slått ut av Pia Cramling i det andre settet med tiebreaks i hurtigsjakk. Turneringa blei til slutt vunnen av systera Marija, som ho blei igjen for å støtte.