Baronhttp://www.in-oc.org/index.php?option=com_content&task=view&id=197&Itemid=0 o puslèu Varon (Baron en francés) es una comuna occitana de Bordalés https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f82.item.zoom p. 70, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

Perimètre dau territòri

Toponimia Las fòrmas ancianas son de terra del prad del Avaron, en 1119-1121, Avaron, en 1126-1147, a cappella ecclesie de Baron, en 1326, Sanctus-Christophorus-de-Avaron, en 1339, Auaron, en 1361 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 55.

Dauzat, que probable coneishé pas las fòrmas ancianas, supausa que lo nom de la comuna ven dau cognomen latin Baro/-onis o dau títol d'origina germanica, vingut chafre, Baro, « baron » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 55. Medisha remarca per Negre e per Astor (citats per Bénédicte Boyrie-Fénié).

B. Boyrie-Fénié part d'un etime *avallone. Lo nom vendré dau gallic avallo, « poma », damb lo sufixe -one, çò que doneré lo sens de « pomareda ». B. Boyrie-Fénié hornís l'evolucion : *Avallon(e) > Avaron (evolucion gascona -ll- intervocalic > -r- > (A)varon (aferèsi de a- iniciau) > Baron (confusion gascona de v e de b). La grafia seré donc Baron. La pomareda que servit de motivacion dateré d'una epòca anteriora a l'ocupacion romana , çò qu'es pas provat (la lenga celtica gardèt una vitalitat sufisenta per formar de toponimes pendent quauque temps).

En realitat, aquera presentacion es globalament justa per l'etimologia e lo sens, mes apèra quauquas remarcas foneticas. Lo mot gallic a l'origina es pas exactament avallo, mes aballo (varianta abalo, mes es pas aquera que podré menar a Avaro-); lo sens en gallic es « poma, pomèir », e probablament lo gallic a especializat abalo en « poma » (neutre) e aballo en « pomèir » (femenin) Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 29. Segon Delamarre, Baron ven de aballo, « poma, pomièr », en gallic, o d'un teonime (nom de diu) inatestat *Aballos : sia « la pomareda, lo lòc ont i a de pomièrs », sia la propietat dau diu *Aballos Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p.37 .

Sistematicament e dens lo quite gascon avant lo betacisme (confusion de v e de b), -b- latin intervocalic ven -v-. La data exacta dau betacisme es pas coneishuda e las atestacions dau sègle XII en Av- porrén benlèu representar una realitat fonetica diferenta o un polimorfisme, enquèra que la fòrma Avaron de 1339 porré har pensar que lo betacisme èra un fenomèn recent en Bordalés. Enfin, B. Boyrie-Fénié sembla pas segura en grafia classica (o utiliza una auta grafia ?). V romanic e dens lo quite cas que representeré un b antic, s'escriu v (escriven la vaca en gascon tanplan coma en provençau, non pas la baca !). Baron es benlèu una grafia valorizanta, en fòrma de jòc de mots, mes la sola grafia admissibla es Varon.

Istòria

Administracion

Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton deus Tuquets de Dordonha.

Demografia

En la populacion èra de abitants e la densitat èra de ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas damb la comuna

Veire tanben Comunas de Gironda

Ligams extèrnes

Nòtas

categoria:Comuna de Gironda Categoria:Comuna de Guiana Categoria:Comuna d'Aquitània (Occitània)