Montellà i Martinet es un municipi de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha, de la província catalana de Lhèida e de la comarca de Bassa Cerdanha.
Toponimia Montellà La prononciacion es [muntə'ʎa]. Las fòrmas ancianas son Monteliano en 835, 839, 965, 1011, 1053, 1171, Montelliano en 1011, 1040, Montelano en 1039, Montela en 1071, Monteilan en 1117, Monteiano en 1135, Montella en 1154-59, 1270-71, 1628, Monteia en 1180-85, etc. L'etime es *Montilianu, del nom latin d'òme Montilius, atestat [e sufixe -anum] Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. V, p. 343-344 https://web.archive.org/web/20240619073125/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=27129. Martinet La prononciacion es [mərti'nɛt]. Ven del grand martinet d'una gròssa farga en riba de Segre. Lo mot sembla venir de las fargas de la Val d'Aran, de Conserans e Cerdanha Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. V, p. 210 https://web.archive.org/web/20210804125647/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=25344. Béixec La prononciacion es ['beʃək]. Las fòrmas ancianas son Bexabe en 839, Bexech en 1289, Baxech en 1292, Bexech, Beixech al sègle XIII, etc. Pòt venir de baʃa-be o baʃo-pe. Es format de basa « desèrt, lòc silvèstre » o baso « bòsc », seguit de la pòstposicion basca be o sa varianta pe « jos de ». S'agís de -pe, perqué foguèsse estat -be, la consonanta se seriá vocalizada en -u. La terminason pòsttonica inusitada -əp es estada remplaçada per -əc, pus correnta Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. II, p. 394-395 https://web.archive.org/web/20251206070538/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6902. Estana La prononciacion es [əs'tanə], [əs'tanɛ] a La Seu d'Urgèl. La sola mencion es Astana en 1359. Es un nom format en esto « randal, cleda ». Sovent los compausats en -o prenon la fòrma -a. Lo mot es completat per un diminutiu paleobasc esta-na. Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. IV, p. 149 https://web.archive.org/web/20210805174328/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=17882. Víllec La prononciacion es ['biʎək] o ['biʎek]. Las fòrmas ancianas son Bileci en 961, Vilag en 983, Viliago en 1038, Viliacho en 1051, Uilag al sègle XII, Vileg en 1255, Villech en 1301 e 1396. Lo a pòsttonic d'origina es passat a e segon la fonetica catalana. Coma í supausa Ī long, e que darrèr vocala longa, las -ll geminadas se simplifican, aquò escarta una origina ambe'l latin vīlla. L'origina prelatina es donc probabla, mès i a pas de nom basc aparentat e la preséncia de v dins d'unas atestacions non va dins aquel sens. L'etime sembla d'èsser *ŭíklako- o *bíklako-. La parentat ambe Vallclara < Beclara < biklára es significativa, ambe la diferéncia Bikl + ara / Bikl + ako. La terminason -ara dins los noms ispanics altèrna ambe d'autras Egara / Egosa / ''Egósale (> Gósol) Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. VIII, p. 63-64 https://oncat.iec.cat/visor-oncat/?volum=VIII&pagina=64&terme=V%C3%8DLLEC&columna=b&linia=21.
Nòtas e referéncias