thumb|300px|Grigòri Raspótin en 1916
Grigòri Iefímovich Raspótin, puèi Raspótin-Nòvikh (en rus: Григорий Ефимович Распутин-НовыйL'adjectiu rus « » significa « novèl ».), benlèu nascut lo 21 de genièr de 1869 dins lo vilatge de Pokrovskoïe, foguèt un pelegrin, mistic e medicinaire rus. Èra lo confident d'Aleksandra Fyodorovna, esposa de l'emperaire Nicolau II, çò que li permetèt d'exercir una fòrta influéncia al sen de la cort imperiala russa, fins a son assassinat, a Petrograd, dins la nuèch del 29 de decembre (16 de decembre) de 1916 al 30 de decembre (17 de decembre) de 1916Vejatz l'articlesul Calendièr gregorian., après un complòt fomentat per de membres de l'aristocracia.
Originari dels confinhs de Siberia, se presentava coma mistic errant, e se pretendiá starets. Èra a vegada chafrat lo «monge fòl», pasmens pas cap de font ecclesiastica pròva son apartenença a quin òrdre religiós que siá, mas Raspótin aimava de l'afirmar. E mai se foguèt mai d'un còp suspectat d'apartenir a la secta dels khlysts, l'ipotèsi mai plausibla es que foguèt subretot un aventurièr, se presentant coma pelegrin caminaire, dotat d'un grand poder de seduccion.
En 1907, Raspótin, qu'aviá pres la reputacion de medecinaire, foguèt pel primièr còp invitat pel parelh imperial al cabeç de lor filh Alexis, lor unic mascle e l'eritièr del tròn, patissent d'emofilia. Foguèt sonque mai tard que Raspotin venguèt un personatge influent, subretot après setembre de 1915. Se pretendèt C.L. Sulzberger, The Fall of Eagles, New York, Crown, 1977, 263–278. que Raspótin participèt a contribuir al discredit sus la familha imperiala, e qu'èra un dels elements que causèron la casuda dels Romanovs. La tsarina e sa familha podèron l'aver considerat coma un medecinaire, un mistic, veire un profèta, mas los sieus enemics lo descriguèron coma un charlatan gorrin, mogut per un apetit sexual desmesurat, e quitament coma un espia.
De zonas escuras demoran sus la vida e l'influéncia de Raspótin, çò que sabèm d'el es sovent basat sus de testimònis parcials, alimentats en part per la propaganda antimonarquista, de rumors e de legendas.
Alara que lo personatge foguèt longtemps diabolizat, fòrça gents en Russia an uèi d'el una opinion mens desfavorabla « Завещание России старца Николая (Гурьянова) ».. Que que siá, un mite verai foguèt bastit a l'entorn de Raspotin que, uèi encara, contunha a inspirar escrivans e artistas.
Biografia
Las originas misteriosas Per encausa de la destruccion de gaireben totes los archius, l’an de naissença de Grigori Raspotin es discutit. Segon la Granda Enciclopedia sovietica, seriá nascut en 1864 o 1865. D'unes poquèron sostenir que « Raspotin » èra un chafre, eissit de l’adjectiu rus « распутный » (« raspotnyi »), significant a l'origina « desgèl », puèi « gorrin ». Pr'aquò, dins una biografia realizada per l’escrivan e istorian rus Edvard Radzinsky, aqueste afirma que los archius oficials de Tiumen, en Siberia, contenon un censament dels abitants de Pokrovskoïe que menciona clarament lo nom «Raspótin», que seriá donc son nom vetadièrEdvard Radzinsky, Raspoutine : L'ultime vérité, Paris, Lattès, 2000.. thumb| Pokrovskoïe, lo vilatge de Siberia ont seriá nascut Raspotin. Fotografia de 1912. Iefim Iakovlevitch Raspótin e Anna Vassilievna Parchokova, los futurs parents de Grigòri Raspótin, se maridèron a Pokrovskoïe lo 21 de genièr de 1862, vielhs respectivament de vint e vint e dos ans. Aguèron mai d'un mainat, totes moriguèron joves: tres filhas – Evdokia, nascuda l'11 de febrièr de 1863, una autra Evdokia, nascuda lo 2 d'agost de 1864 e Glikerya, nascuda lo 8 de mai de 1866– e un mascle, Andrei. En 1868, los registres mencionan pas cap de naissença dins la familha, çò que fa pensar que Grigòri Raspótin nasquèt pas abans 1869.
Après 1868, i a pas mai, en aparéncia, de registres consultables; pasmens demòran de formularis originals redigits a l'escasença d'un censament de tot l'Empèri. Lo censament de 1897 es plan fach. Al nom de « Grigori Iefimovitch Raspotin », es mencionat qu'aquel èra dins sa 28a annada e son annada de naissença es tanben indicada: 1869. I a pas d'autra precision al subjècte de sa naissença.
Se de segur lo nom d'ostal « Raspotin » es plan mencionat dins de registres, lo nom de bateg del paire de Raspótin, Nòvikh (Новых)En seguida, Platonov precisèt qu'es corrècte d’escriure e prononciar « » (« Novyï »)., es tanben plan indicat. Mai, dins los archius consultats per Platonov, pas mens de sèt familhas del meteis vilatge èran nomenadas Raspotin. L’istorian nota alara en mai « gorrin », lo mot « raspout'e » significava tanben, a l’epòca, « crosada » o « caireforc », e èra donc frequentament utilizat coma chafre per aqueles qu'abitavan tal luòcSegon lo Dalia (), le dictionnaire réputé de Vladimir Dal, publié entre 1863 et 1866, « raspot'e » () es un . . De chafre, « Raspotin » venguèt nom d'ostal, atal benlèu foguèt le cas amb la familha d'Iefim. Uèi ara, « Raspotin » es un nom que s'encontra en Siberia.
Jovença Fòrça religiosa, sa maire Anna Vassilievna Parchokova e son paire Lefim Lakovlevich Raspótin son bordièrs dins lo vilatge siberian de Pokrovskoïe, uiezd de Tiumen, govèrn de Tobolsk, a 2 500 km à l’èst de Sant-Petersborg. Son paire es pas un simple mogic, es proprietari de sa bòrda, de sa tèrra, de vacas e de cavals. La legenda vòl que lo 10 de genièr de 1869, un meteorit seriá passat pel cèl al dessús del vilatge de Pokrovoskoïe, e aquel fenomèn anonciava, çò dich, la venguda al mond d’un personatge excepcional. Una autra legenda dich que son paire, maquinhon-carretièr, se seriá ocupat de cavals amb que entreteniá de rapòrts magics. Dempuèi l'enfança, Raspotin manifesta de dons de medecinaire e devinaire. left|thumb|236x236px|Grigòri Raspoóin e sos tres enfants: Maria, Varvara e Dimitri. La vida èra rufa, l’existéncia rustica, la vòdka una bevenda correnta, l’instruccion existís pauc pels campsArticle de fons del mensual Spectacle du Monde, numero en espera d'èsser trobat.. Raspotin apren los rudiments de la lectura e de l’escritura pas que pendent sos viatges, a l’edat adulta, mas d'unes lo trapan un poder d’apasiment, de garison suls animals.
Après una casuda accidentala dins las aigas geladas d’un riu son ainat, Andreï, e el, son victimas d’una pneumonia. Andréï morís, mas Grigòri garís de sa fèbre ardenta. Aquel tanben passa de periòdes de depression e de subrexcitacion incontrarotlables. Ajuda son paire dins los trabalhs de la bòrda e garda d'aquela enfança las manièras rufas dels païsans siberiansArticle de fons del mensual Spectacle du Monde, numèro en espera d'èsser trobat., los vestits largs e pauc sonhats, e las mans encoissinadasArticle de fons del mensual Spectacle du Monde, numero en espera d'èsser trobat..
A l’edat de setze ans, es subjècte a de crisis misticas e a d'apareissons marialas, a la seguida de la vision d’un àngel luminós aparegut pel camp. Avidament comença la lectura de la Bíbla, fins a ne venir un exegèta. Practica l’ascetisme, a vegada demora tres setmanas claus dins la cròta de son paire e, al sortir, los païsans van lo visitar per reculhir sos oracles. Pendent quinze ans, altèrna la vida de païsan mogic al vilatge e de retiradas dins de monastèris ont encontra los starets per seguir lor ensenhament. Mas tanben fa mòstra d'excès d’energia e de pulsions diversas, amb una sexualitat abondanta que satisfach aisidament. thumb|Monestèri de Verkhoturskii thumb|Monastèri de Verkhotorié, ont Raspotin demorèt tres meses. En 1888, a l'edat de dètz e nòu ans, esposa una jova païsana del vilatge de Dobrovnoïé, Praskovia Feodorovna. Cinc enfants naisson d'aquel mariadatge: Mikhail e Georguiï morisson lèu, Dimitri, nascut en 1895, Maria en 1898 e Varvara en 1900. Malgrat fòrça escarts sexuals, sempre torna cap a son esposa.
Vida de caminaire En 1894, alara que trabalha dins los camps, auriá agut a vision d'una Verge luminosa. Makari, un monge ascèta que considèra coma son paire esperital, li conselha d'abandonar son mestièr de bordièr, d'intrar mai en dabant dins la religion e d'integrar lo mont Atòs, en Grèca. S'ana per un viatge a pé de mai de 3 000 km que pren mai de detz meses, mas es decebut pels monges del mont Atòs. Sul camin de retorn, fa arrèsts dins fòrces monastèris e foguèt mai de dos ans après sa partença que torna a çò de sa femna e son jove filh Dimitri, nascu en 1895.
Pasmens, contunha a viure de periòdes de mistica e d'ermita, percorrissent la Siberia occidentala e subrevivent mercé a la predicacion, la caritat e l'almòina, trucan la pòrtas dels monastèris e prenguent amb lo temps e sas peregrinacions una reputacion de savi e de medecimaire: "Es pas ièu que garrissi, es Dieu".
Va sovent de pelegrinatges, subretot a Kazan e a Kyiv: las gents començon a venir de tota la region per escotar sos pecats. Lo clergat ortodòxe s'inquièta de son succès, mas i pòt pas trobar res de dire. Totjorn mai de fidèls venon a sas reünions, menant de malauts ont exercís sos talents de garissor. Sa reputacion s'espandís mas, mentretant, contunha una vida de gorrin, de beveire, de batalhaire, de seductor e quitament panaire. left|thumb|Lo prince eritièr Alexis, unic filh del tsar Nicolau II, en 1909. Pendent totas aquela annadas, intra en contacte amb las multiplas sèctas que naisson sus las tèrras de la religion ortodòxa. Es entre autre encargat d'acompanhar un jove monge al monastèri de Verkhotorié, ont demorèt tres meses. Aquela clastra es en realitat tengut per la sècta dels khlysts que mescla, per la dança, la flagellacion (d'ont lor nom de « flagellants ») e l'extasi, l'erotisme e la religion, çò que li conven fòrça plan. Son misticisme ven doctrinari e lo mena a la realizacion d'escuras teorias sus la regeneracion pel pecat (lo mai celèbre precèpte es "Per s'aprochar de Dieu, cal pecar fòrça" ) e los exceses de totas menas. Seriá estat un estudiant d'aquela sècta, mas sens jamai i aver estat iniciat, i perfeccionant son don per l'ipnòsi e la mascariaVladimir Fédorovski, Le Roman de Raspoutine, Éditions du Rocher, 2011, 220 p..
L’arribada a Sant-Petersborg thumb|232x232px|La granda-duquesa Militza de Montenegro. Invitat de la grande-duquesa Militza, que l'aviá encontrat a Kyiv, Raspotin va a Sant-Petersborg, capitala de l'Empèri rus dempuèi lo regne de Pèire lo Grand. Lo tsar Nicolaus II regna dempuèi 1894. Sul camin, a Sarov, assistís en 1903 a la canonizacion del starets Serafin de Sarov e, davant l'assistança reünida, Raspotin entre en estransi e fa la prediccion de la naissança d'un ertièr mascle al tròn imperial. Lo 12 d'agost de 1904 naís lo tsarevitch Alexis, que s'apren son emofilia.
A la prima de 1904 a Petersborg, Raspotin demanda l'espitalitat a l'evesque Teofan, inspector de l'Acadèmia de teologia de la capitala, que l'ajuda amb de letras de recomandacion. Sa tòca es d'encontrar Nicolau II, tròp occidentalizat al sieu vejaire, per far viure a la vertadièra arma russaArticle de fons del mensual Spectacle du Monde, numero en espera d'èsser trobat.. Son protector, lo vicari de Kazan, li dona una letra de recomandacion destinada a l'evesque Sergui, que s'inquiéta tanben de la crisi esperitala que rosega la Russia.
Conquerit per Raspotin, l'evesque lo pren jos sa proteccion e lo presenta a l'arquevesque Teofan de Poltava, confessor d'Alexandra Fyodorovna, al prèire Jean de Cronstadt e a l'evesque Ermogèn de Saratov. Totes foguèron estabosit de la fervor religiosa de Raspotin e de son talent de predicator. Lo bendeguèron, lo considèron coma un starets, veire coma un enviat de Dieu, e l'introduson près de la granda-duquesa Militza e de sa sòrre la granda-duquesa Anastasia, filhas del rei Nicolau Ier de Montenegro, maridats a dos fraires, respectivament lo grand-duc Peter Nicolaïévitch e lo grand-duc Nicolaï Nicolaïevitch, cousins d’Alexandre III. Pasmens, Raspotin torna dins son vilatge siberian e torna a Petersborg pas qu’en 1905.
Près de la familha imperiala