Lo Veda (devanāgarī : वेद - sanskrit : « vision » o « coneissença »)The Sanskrit Heritage Dictionary de Gérard Huet es un ensemble de tèxtes que, segon la tradicion, foguèron revelats (per l'ausida, Shruti) als savis indians nomenats Rishi. Aquesta « coneissença revelada » foguèt transmesa oralament de braman a braman al sen del vedisme, del bramanisme, e de l'indoïsme fin ara sus un periòde indeterminat.
L'origina dins lo temps dels tèxtes vedics es una question que fa debats en Índia e pels indianistas europèus. Pels autors europèus, los primièrs tèxtes de la tradicion vedica aurián estats compausats a partir del sègle XV AbC, d’autors indians prepausan una datacion mai anciana. Per marcar l'unitat del Veda que se manifèsta en una multiplicitat de tèxtes, la tradicion indoa nomena « Triple Veda » l'ensemble dels tres primièrs recuèlhs de tèxtes, un recuèlh de poèmas (estanças) forma lo Rig-Veda, un recuélh de cants rituals lo Sama-Veda, un ancamp de formulas sacrificialas lo Yajur-Veda. Una familha de bramans nomenada Atharva dona son nom a l'Atharva-aṅgiras, libre de magia blanca e negra, qu’es acceptat coma constituissent lo « Quadruple-Veda », jol nom de Atharva-Veda, après un long periòde de controvèrsisas.
Lo passatge del vedisme al bramanisme comença amb la redaccion ds Brāhmaṇa, especulacions ritualas en pròsa. E la transicion del bramanisme a l'indoïsme s'accompanha de la redaccion dels Āraṇyaka puèi dels Upaniṣad. La compilacion d’aquestes tèxtes es atribuïda al savi Vyāsa, e las partidas mai recentas de las escrituras del Veda datarián del sègle V AbCLes Maîtres spirituels de l'hindouisme. Alexandre Astier. Éd. Yerolles, 2008, page 26. . Aqueste corpus literari, un dels mai dels ancians conegut, es la basa de la literatura indiana. Aquestes tèxtes, que tractan del ritual e de filosofia, contenon de passatges qu'estudieràn l'astrologia e l'astronomia, que son utizats per sa datacion. « La tradicion dels cant vedic » foguèt proclamada en 2003 puèi inscricha en 2008 per l'UNESCO sur la lista representativa del patrimòni cultural imaterial de l’umanitat.
Etimologia Lo tème nominal indoa a veda-, passa atal en sanskrit (वेद) apond una vocala tematica -a a la raiç VID- transformada en VED- per alternança vocalica: VID- > VED- > veda-Jean Varenne, Grammaire du sanskrit, page 29, §38..
Per Jean Varenne, lo lexèma VID- dona dos tèmas verbals diferenciats mas de sens complementaris: VID- > VED- > VET- > vetti (sap) e VID- > VIND- > vindati (tròba: hij vindt en neerlandés, he finds en anglés, er/sie findet en alemand)Jean Varenne, opus citatum, page 86, §118 remarques..
La semantica del nom veda- s'espandís donc lo sens de « descobèrta, revelacion » que correspond a l'experiéncia dels primièrs savis vedics qu’entendisián lo son primordial manifestat pel Veda original, fins a aqueste de « sciéncia, saber » donat uèi per l'indoïsme a aqueste mot. Louis Renou espandís atal la traduccion del mot veda- : « coneissença, sciéncia, per exemple sciéncia sacrada, tèxtes sacrats, Escrituras santas, Veda al nombre de quatre o de tres »Stchoupak & Nitti & Renou, Dictionnaire sanskrit-français, page 693..
Lo Veda Veda es un mot eritat del vièlh indianA. Z. Caland, Altindisches Zauberritual, Amsterdam 1900. passat enseguida dins la lenga sanscrita, que pòt se traduire per « vision » o « coneissença »Maurice Blondel, dans le Vocabulaire technique et critique de la philosophie de André Lalande, page 171, dit : « Connaître et connaissance diffèrent surtout de croire et croyance en ce que ces derniers termes impliquent que le motif de l'adhésion ne réside pas dans la clarté directe et intrinsèque de l'objet considéré ».. Coma concèpte de la cultura indiana arcaïca, lo Veda es una poténcia agissenta fondamentala que se manifèsta dins l'intuicion cognitiva de l'òrdre cosmic per d’òmes inspiratsJan Gonda, op. cit., page 19.. S’i trapa unas tendéncias al monismeJan Gonda, opus citatum, page 240 : « Il ne faut pas oublier que les tendances monistes n'ont pas tardé à se manifester d'une façon ou d'une autre ». concebon donc pas cap de separacion al sen d'un mond unitari, mond ciclic que sens començament e sens fin, mond dinamic que percebon los fenomèns naturals e mentals coma de manifestacions de fòrças amagadas numenosas Rudolf Otto, Le Sacré.. En coeriencia amb aquesta ment, los indians de totes los temps considèran tanben lo Veda coma unic, dinamic, e increat.
La cooperacion delVeda als cicles cosmics permet a la cultura indiana d'i agafar las frasas successivas de son evolucion. Lo Veda es considerat, dempuèi l'origina, coma manifestacion de las regularitats de l'òrdre cosmic dins l'escocha atentiva dels savis primordials (la Shruti dels Rishi). Aquesta « escocha » marca la naissença del vedisme, per que lo ritual del yajñale « sacrifice » védique. es l’« embonilh » de la manifestacion del Veda, centrada sus la vedi, un cròs superficial cobèrt d'èrba barhisJan Gonda, op. cit., page 172, « Les cérémonies avaient lieu soit dans la maison de celui qui prenait l'initiative du sacrifice, soit sur un terrain avoisinant, où celui-ci (au sud du feu âhavanîya), sa femme et le prêtre brahmane prenaient place; le lit sacrificiel (vedi), morceau du champ légèrement creusé et recouvert ensuite d'herbe à sacrifices (barhis), se trouvait au milieu. ». Lo Veda demora sempre aqueste fòrça agissenta singulara que manifèsta lo fondament dinamic de l'univèrs.
Après los Savis Rishi primordials, lo vedisme, lo bramanisme, puèi l'indoïsme considèran totes l'unicitat e la perpetuitat del Veda, manifestat dins l'expression de lors vòts (vrata) qu’espelisson dins una multitud de « poèmas » (rig) oralament en recuèlh (saṃhitā), que sola la recitacion conscienta e corrècta e de votz nauta pren valor de Veda. « Lo mortal que pel fuòc sacrat, per l'invocacion, pel Veda, per l'ofrenda, pels rites pietoses, onora Agni, obten de corsièrs rapids e venceires, e una glòria lusenta »Alexandre Langlois, op. cit., (RV 6,1,8, versets 5 & 6), page 412. atal canta Sobhari, filh de Kaṇva.
Ancianatat L'origina dins le temps dels tèxtes vedics es una question qu’es l'objècte de debats en Índia e d’entre los indianistas europèus. La máger dificultat es la desconeguda de la longor d'una tradicion orala que precedèt la fixacion per l'escritura. Per unes autors europèus, los primièrs tèxtes de la tradicion vedica son compausats a partir del sègle XVLes Maîtres spirituels de l'hindouisme. Alexandre Astier. Éd. Yerolles, 2008, page 26. Michel Angot, L'inde, Éd. PUF-Clio (collection « Culture guides »), 2012, voir le début de la section « Les religions védiques (entre c. 1500 et c. 500 AEC) ». e son pauc a pauc acampat en colleccions nomenadas Saṃhitā.
Per d’autors indians coma Lokamanya Bâl Gangadhar Tilak, l'origina ven de fòrça mai luènh. Aqueste, dins son libre Orion o Recercas sus l'Antiquitat dels Vedas escrich en 1893 s'esfòrça, mejans d'observacions astronomicas venent dels Veda-saṃhitā, de desmostrar, per unes dels « imnes », una datacion alunhant d'al mens quatre mila ans, veire maiL'origine polaire de la tradition Vedique. Lokamanya Bâl Gangadhar Tilak. Traduction française aux éditions Archè, 1991..
Los Rishi Los Rishi (ṛ ṣi en IAST, ऋषि en devanāgarī) son los savis primordials mitics qu’escochan, e entendon lo ṛ taJan Gonda, opus citatum, page 58: « Çraddhâ, qui selon ÇB 12, 8, 2, 4 est une forme de consécration (Dîksâ) et parfois (cf. Rk 10, 151) reçoit un culte comme une déesse, est même appelée Première-née de Rta, soit première et plus importante manifestation de la structure harmonique de l'univers (TB 3,12, 3, 2) »., ritme del cosmos manifestat dins lo cors regular de las estelas (ṛ kṣa) e la succession regulara de las sasons (ṛ tu).
L'ausida perpetuala (Shruti) de l'òrdre eternal (ṛ ta) permet als Rishila mentalité des Rishi n'a pas encore inventé les notions de Deus, ou d'Esprit, ou de transcendance, car leur pensée moniste ne crée aucune division dans leur monde (pas même celle des castes, invention ultérieure elle aussi). de conéisser (Veda) aqueste òrdre e de trobar (Veda) los mejans de l'exprimir en estròfas (ṛ cā) ritmadas, plan mesuradas, que se transmeton regularament de boca a aurelha fins als indians d'uèiJan Gonda, op. cit., page 19: « Ce « savoir », qui, d'après la tradition indienne, est éternel, n'a été que formulé par la divinité et « contemplé » aux origines par des sages inspirés (Rsi's), est né pour la majeure partie dans des familles de chanteurs brahmanes, à partir de la croyance populaire et a été transmis dans les « écoles » des brahmanes, les détenteurs de la science sacerdotale et ésotérique, pendant très longtemps sous la seule forme orale. ». e los passan, eternalament transmesas a las generacions indoïstas debvenir que, « Aryas paires d'una astruca linhada, poscam cantar longtemps encara dins lo sacrifici »Alexandre Langlois, op. cit., (RV 2,8,7, verset 3 partim), page 191.
Shruti e Smriti
Shruti e literatura sacrada Lo mot Shruti (écrit श्रुति en devanāgarī e transcrit śruti en IAST) es bastit sus la raiç sanscrita ŚRU- que significa « ausir, entendre, aprene »Stchoupak & Nitti & Renou, op. cit., page 743.. L'adjoncion d'un sufixe -ti permet de bastir un nom feminin signalant una accion, śruti es literalament una « audicion » que manifèsta una « revelacion »Jean Varenne, op. cit., page 38, traduit śruti par révélation.. La Shruti revèla lo Veda, l'ausida mèna a la descobèrta e al saberJean Varenne, op. cit., page 127 : le thème nominal indo-aryen veda, passé tel quel en sanskrit, ajoute une voyelle thématique -a à la racine VID transformée en VED par alternance vocalique : VID > VED > veda. Le lexème VID donne aussi deux thèmes verbaux différenciés mais de sens complémentaires : VID > VED > VET > vetti (il sait) et VID > VIND> vindati (il trouve : hij vindt en néerlandais, he finds en anglais. Veda peut se traduire « savoir » ou « trouvaille » (on nommera « trouvères » certains poètes du Moyen Âge) ou « découverte ».. Aquesta Shruti es lo fruch d'una cognicion intuitiva de la vertat eternalaJan Gonda, op. cit., page 132 : « Les Çrautasûtras déclarent reposer sur la Çruti (c'est-à-dire l'« Audition » de la vérité éternelle par des sages inspirés des premiers temps) ». per de savis inspirats nomenats Rishi (ṛṣi). La literatura indiana classica compren doas categorias de tèxtes, los tèxtes « sacrats » qu'agafa a la Shruti, escocha de manifestacions del Veda, e las òbras profanas nascudas de l'inventivitat umana, transmesa per la Smriti, la memorizacion.
Uèi encara son transmeses pas qu'oralamentJan Gonda, op. cit. : La durée des études était, nous l'avons dit, de douze ans pour chaque Véda, ou d'autant qu'il fallait pour que l'élève le comprît. per una tecnica mnemonica unica, mot per mot, sillaba per sillaba, una tecnica mai fisabla encara que la retranscricion, que lèu vira al telefòn arabi. Los primièrs traductors europèus del Triple Veda lo considèra coma un obratge de poesia lirica, e nomenan « imnes » las estanças del Rig-VedaAlexandre Langlois, Rig-Véda ou Livre des hymnes, éditions Jean Maisonneuve, Paris 1872.. Per la cultura indiana, aquestes tèxtes fondamentals intègran lo Veda, « coneissença » absoluda, que s'exprimís pel son primordial de l'univèrs revelat als Rishi, e lo mormolh produch per son activitat modulat dins l'expression orala del contengut literari dels Saṃhitā.
La multiplicitat dels Veda-saṃhitā e dels tèxtes « sacrats » que s'intègran enseguida pauc a pauc al Veda incita unes erudits a nomenar « los vedas » las diferentas Saṃhitā e los tèxtes subsequents que s'i agafan, coma los Brahmana, los Aranyaka, los Upanishad.
Smriti e literatura profana