Giovanni Battista Riccioli (Ferrara, – Bolonha, ) foi um astrônomo e padre católico italiano. Riccioli nasceu em Ferrara, Itália. Foi um jesuíta que entrou na ordem em 1614, tendo servido para a ordem por toda sua vida. Riccioli foi a primeira pessoa a medir a taxa de aceleração de um corpo em queda livre.
Carreira Riccioli devotou a sua carreira para o estudo da astronomia, comumente trabalhando em conjunto com Francesco Maria Grimaldi. Riccioli e Grimaldi estudaram extensivamente a Lua. Grande parte da nomenclatura inerente às características da Lua ainda em uso na hodiernidade é consequência do trabalho de Riccioli e Grimaldi. Riccioli também observou Saturno, e foi um dos primeiros europeus a notar que a estrela Mizar era uma estrela dupla. Riccioli e Grimaldi também realizaram avanços aumentando a precisão de pêndulos. Ele escreveu o importante trabalho Almagestum novum em 1651, utilizando material obtido pelo trabalho de ambos. Em outra publicação, Geographia et hydrographia reformata, juntou muito do conhecimento da geografia mundial conhecida na época. Riccioli não adotou o heliocentrismo como modelo físico real, pois considerava que ainda faltavam provas observacionais diretas, especialmente a paralaxe estelar, que só seria detectada no século XIX. Mesmo assim, elogiava a teoria heliocêntrica de Nicolau Copérnico por sua elegância matemática e simplicidade. Riccioli também efetuou estimativas das dimensões da Terra.
Apesar de sua dita oposição contra a teoria de Copérnico, Riccioli nomeou uma cratera proeminente da Lua como Copernicus, e outras crateras importantes foram nomeadas em homenagem a vários proponentes da teoria, incluindo Johannes Kepler, Galileu Galilei e Philippus Lansbergius. Crateras que Riccioli e Grimaldi nomearam em homenagem a si mesmos estão na mesma vicinidade, enquanto outros astrônomos jesuítas nomearam crateras em sua homenagem em outras partes da Lua, primariamente, próximo à Tycho. Isto é considerado, por vezes, como uma expressão tácita de simpatia pela teoria de Copérnico, o qual, como um jesuíta, não poderia publicamente expressar.
Obras selecionadas As obras de Riccioli são em latim.
Astronomia miniaturadaimagem|Geographicae crucis fabrica et usus ad repraesentandam mira facilitate omnem dierum noctiumque ortuum solis et occasum, horarumque omnium varietatem, 1643
Geographicae crucis fabrica et usus ad repraesentandam ... omnem dierum noctiumque ortuum solis et occasum (Ferroni: 1643) (Map of the world - Gallica)
Almagestum novum astronomiam veterem novamque complectens observationibus aliorum et propriis novisque theorematibus, problematibus ac tabulis promotam (Vol. I–III, 1651) (Or: Volume 1 : ; ) , Bologna, 1661 . 2nd ed., Venice, 1672. Astronomia reformata (Vol. I–II, 1665) : Observações, hipóteses e explicações : Instruções de uso e as 102 tabelas Vindiciae calendarii Gregoriani adversus Franciscum Leveram (1666)
Apologia R.P. Io. Bapt. Riccioli Societatis Iesu pro argumento physicomathematico contra systema Copernicanum (1669) Chronologiae reformatae et ad certas conclusiones redactae ... (Vol. I–IV, 1669) , , & tomus quartus Tabula latitudinum et longitudinum (1689)
Teologia
. Bologna, 1667, Immunitas ab errore tam speculativo quam practico definitionum s. Sedis apostolicae in canonizatione sanctorum, in festorum ecclesiasticorum institutione et in decisione dogmatum, quae in verbo Dei scripto, traditove implicite tantum continentur, aut ex alterutro sufficienter deducuntur, Bologna, 1668 (Listado no Index Librorum Prohibitorum in 1669) De distinctionibus entium in Deo et in creaturis tractatus philosophicus ac theologicus (1669)
Edições selecionadas de livros de Riccioli sobre prosódia Os livros de Riccioli sobre prosódia foram revisados muitas vezes e passaram por muitas edições.
Prosodia Bonnoniensis reformata .... Bologne, 1655 . Padua, 1714 (os dois volumes se fundiram em um)
Ver também Lista de cientistas jesuitas
Ligações externas
Breve biografia de Riccioli from the Catholic Encyclopedia. Fatos sobre Riccioli de Projeto Galileo da Rice University. Riccioli, Giovanni Battista (Frances) magestum novum astronomiam em formato PDF
Categoria:Astrónomos da Itália Categoria:Jesuítas da Itália Categoria:Padres católicos da Itália Categoria:Naturais de Ferrara Categoria:Clérigos-cientistas católicos Categoria:Cientistas jesuítas