Матей Бел (, , , ; *22. марец 1684, Очова — 29. август 1749, Прешпурк) — ученый, енциклопедиста, историк, филозоф, просвѣтитель, закладатель модерной педагогикы.MAGYAR ÉLETRAJZI LEXIKONRévai nagy lexikona
Писатель, ученый, евангеличный казатель, проминентна постава академичного живота в Мадярском кральовствѣ 18. стороча. З отцьовой стороны быв словацкого походжѣня, а з материной — мадярского. Подля его властных слов быв материнского языка славянского (конкретно словацкого), горожанства мадярского, а школованя нѣмецкого („Lingua Slavus, natione Hungarus, eruditione Germanus“). Вшиткы тоты три языкы знав добрѣ, але творы свои в духу того часу писав по латинскы.Inštitút Mateja Bela
Попри своей педагогичной чинности оддавав ся лингвистицѣ, истории и географии. Его найславнѣйшым твором суть пятитомны Notitia Hungariae historico-geographica (Исторично-землеписны запискы о Мадярщинѣ), котры обсягують вѣдомостѣ з десятьох мадярскых жуп. Окрем того суть цѣнны его лингвистичны роботы. За якость своих робот достав вельо чести од ученых сполочностей в Берлинѣ, Йенѣ, Лондонѣ, Оломоуцу ай Петроградѣ, котры го прияли за свого члена.
Значну часть свого живота пережив в Прешпурку, де меджи роками 1714 аж 1719 быв директором евангеличного лицея, а пак аж до пензии (1748) служив яко нѣмецкый евангеличный пастор.
Основны творы Forma sacrorum verborum (Halle, 1707) Compendium (1713) Invitatio ad symbola conferenda dum historia linguae hungaricae libri II…edere parat… (Berolini, 1713) Grammatica Latina (Leutschoviae, 1717) Rhetorices veteris et novae praecepta (Lipsiae, 1717) Institutiones linguac germanicae et slavicae in Hungaria ortu (Leutschoviae, 1718) De vetera literatura hunnoscythica exercitatio (Lipsiae, 1718) Christophori Cellarii latinitatis probatae et exercitae liber memorialis naturali ordine dispositus (Norimbergae, 1719) Flos medicinae scholae Salernitanae (Posonii, 1721) Hungariae antiquae et novae prodromus (Norinbergae, 1723) Preces christianae (Lipsiae, 1728) Die Gatt suchende Seele (1729) Der ungarische Sprachmeister. (Pressburg, 1729) Adparatus ad historiam Hungariae. Decades II. (Posonii, 1735—1746) Notitia Hungariae novae historico-geographica. Partis I. Tom. I—IV. Partis II. Tom. V. Viennae, (1735—1742) Compendium Hungariae geographicum (Posonii, 1753) Kurze und zuverlässige Nachricht von dem Zustande der protestantischen Kirche in Ungarn Compendiolum regnorum Slavoniae, Croatiae, Dalmatiae, Gallicae et Lodomeriae. Posonii et Cassoviae (1777) Miscellanea Berolinensia (1734)
Жерела и одказы Inštitút Mateja Bela / Bél Mátyás Intézet MAGYAR ÉLETRAJZI LEXIKON 1000–1990 Javított, átdolgozott kiadás. Főszerkesztő: Kenyeres Ágnes Révai nagy lexikona, 3. kötet (1911), 16. old.
Референции
Катеґорія:Писателе подля алфавиту