Dijagnostička laparoskopija je jedna od sve više korišćenih metoda, i metoda izbora u dijagnostici nepalpabilnih (intra-abdominalnih) testisa, interseksualnih anomalija, abdominalne traume, cista jajnika itd.Falcone T, Walters MD. Diagnostic laparoscopy. . Philadelphia, PA: Elsevier; 2016:chap 115.
Dijagnostička laparoskopija je tehnički lako izvodljiva, kratkog je trajanja (do 5 minuta), retkih kantraindikacija i komplikacija. Najveće vrednosti ove metode su minimalna invazivnost u odnosu na hiruršku eksploraciju i veća pouzdanost, sa manjim brojem komplikacija u odnosu na hirurške metode u dijagnostici mnogih stanja u hirurgiji. Njenom primenom mnogi pacijenti izbegavaju izlaganje, sada nepotrebnim klasičnim hirurškim eksploracijama.Velasco JM, Ballo R, Hood K, Jolley J, Rinewalt D, Veenstra B. Exploratory laparotomy – laparoscopic. In: Velasco JM, Ballo R, Hood K, Jolley J, Rinewalt D, Veenstra B, consulting eds. Essential Surgical Procedures. Philadelphia, PA: Elsevier; 2016:chap 1.
Priprema Pre dijagnostičke laparoskopije moraju se obaviti laboratorijski i drugi testovi: kompletna krvna slika (KKS), koagulogram, krvna grupa i Rh faktor, radiogram grudnih organa, bubrega, uretera i mokraćne bešike.
Način izvođenja Dijagnostička laparoskopija se izvodi uz pomoć specijalno dizajniranog instrumenta laparoskopa, sa hladnim svetlom visokog intenziteta i kamerom na vrhu. Na drugom kraju laparoskop je povezana sa monitorom visoke rezolucije.
Da bi hirurg mogao videti uz pomoć laparoskopa, on ovaj instrument ubacuju unutar trbuha, kroz načinjen otvor na trbušnom zidu. Slika unutrašnjosti trbuha, koja se zatim može vidi na monitoru omogućava hirurgu da gledanjem promena dijagnostikuje ili otkriti patološka stanja u trbuhu.
Postupak se obično obavlja u bolnici u sterilnoj tehnici u operacionoj sali ili dobro opremljenoj endoskopskoj sali.
Dijagnostička laparoskopija se obično se izvodi ili pod opštom anestezijom, ili u odabranim slučajevima pod lokalnom anestezijom uz intravensku sedaciju i analgeziju sa opioidnim anestetikom i sedativom kratkog delovanja (npr midazolam ili propofol).
Indikacije
Bol u trbuhu Laparoskopija ima ulogu u dijagnostici akutnog i hroničnog bola u trbuhu. Kako postoji mnogo uzroka bolova u trbuhu, koji uključuju zapaljenje crvuljka, adhezije ili ožiljke unutar trbuha, karlične infekcije, endometriozu, krvarenje u trbuhu i ređe karcinom, oni se mogu dijagnostikovati ovom metodom.
Akutni bol u trbuhu je jedna od najčešćih indikacija za posetu odeljenju hitne pomoći. Kod 30-40% ovih pacijenata, etiologija abdominalnog bola ostaje neuhvatljiva uprkos laboratorijskim i radiološkim ispitivanjima.. Kada dijagnoza upornog akutnog abdominalnog bola u trajanju kraćem od 7 dana ostaje neizvesna nakon osnovnih dijagnostičkih i radioloških ispitivanja, ovo stanje se naziva nespecifičnim bolom u trbuhu (NSAP)..
Tradicionalno, NSAP se leči ili otvorenom eksploratornom laparotomijom za stanja za koja se pretpostavlja da pacijent ima ili uz aktivno posmatranje. Nažalost, ovi pristupi su često bili povezani sa produženim boravkom u bolnici, većim brojem radioloških imidž studija i laparotomija sa negativnim nalazima i nezadovoljstvom pacijenata ako dijagnoza nije mogla biti postavljena. Ovaj scenario je posebno rasprostranjen kod trudnica i gojaznih pacijenata, kod kojih je dostupnost ili pristup studijama snimanja ograničena gestacijskom dobom ili veličinom pacijenta.
U ovom okruženju, dijagnostička laparoskopija je poželjan sledeći korak u lečenju jer dozvoljava sledeće:
Vizuelizacija cele trbušne duplje
Lokalizacija intraabdominalne patologije
Sticanje peritonealne tečnosti za kulture ili citologiju
Sposobnost navodnjavanja peritonealne šupljine kako bi se smanjila kontaminacija
U mnogim slučajevima, specifične terapijske intervencije (npr. laparoskopska holecistektomija, apendektomija ili druga kurativna resekcija)
Trbušna masa. Pacijent može imati kvržicu (masu ili tumor) utrbuhu, koju može pacijent napipati, a lekar palpirati ili videti na rendgenu. Većina masa zahteva definitivnu dijagnozu pre nego što se preporuči odgovarajuća terapija ili lečenje. Kod ovih stanja laparoskopija je jedna od idealnih tehnika dostupnih lekaru da direktno pogleda masu i dobije uzorak tkiva kako bi postavio tačnu dijagnozu. Ascites Kod nakupljanja tečnosti u trbušnoj šupljini, koje se naziva ascites, ponekad se ne može drugim dijagnostičkim metodama pronaći uzrok bez uvida u trbušnu šupljinu, što se često može postići laparoskopijom.
Trauma Dijagnostička laparoskopija je jedinstveno korisna u proceni hemodinamski stabilnih pacijenata koji su pretrpeli tupu ili prodornu traumu. Može da obezbedi tačnu dijagnozu intraabdominalnih povreda, čime se smanjuju neterapeutske laparotomije i povezane komplikacije.. U nekim slučajevima se mogu izvoditi terapijske procedure, u zavisnosti od lokalne ekspertize i obima dodatnih povreda..
Dijagnostička laparoskopija je indikovana kod sledećih pacijenata sa traumom, kod kojih postoji:Sekusky AL, Lopez RA. In:StatPearls. Treasure Island, FL: StatPearls Publishing; 2023. [Accessed May 2, 2022]. Diaphragm trauma. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557647 . [PubMed] [Google Scholar]
visok indeks sumnje na intraabdominalne povrede nakon negativne početne dijagnostičke obrade
penetrirajuća trauma abdomena i lomljenjem peritoneuma gde se sumnja na povredu intraabdominalnog organa
tangencijalne rane od metka gde je intraperitonealna putanja nejasna
Dijagnostička laparoskopija takođe može biti korisna za procenu povrede dijafragme kod pacijenata sa penetrirajućom traumom torakoabdominalnog regiona. (verovatno više nego samo ultrasonografija.), i uglavnom za stvaranje transdijafragmatičnog perikardnog prozora za dijagnozu ili ublažiti hemoperikard / tamponadu srca.Sharifi A, Kasraianfard A, Chavoshi Khamneh A, Kanani S, Aldarraji M, Seif-Rabiei MA, et al. Value of Ultrasonography in Detection of Diaphragmatic Injuries Following Thoracoabdominal Penetrating Trauma; a Diagnostic Accuracy Study. :e45.
Dijagnostička laparoskopija kod pacijenata sa traumom se obično izvodi sa pacijentom pod opštom anestezijom; međutim, prijavljena je dijagnostička laparoskopija ED sa lokalnom anestezijom i intravenskom (IV) sedacijom. Dijagnostička laparoskopija je indikovana samo kod hemodinamski stabilnih pacijenata i onih pacijenata bez jasne indikacije za laparotomiju, kao što je evisceracija ili aspiracija/curenje žuči ili sadržaja creva.
Ograničenja koja podrivaju univerzalnu primenu dijagnostičke laparoskopije kod pacijenata sa traumom uključuju produženo vreme u operacionoj sali (OR) za postavljanje laparoskopske opreme (što može odložiti terapijsku intervenciju) i poteškoće povezane sa jasnom identifikacijom određenih povreda (npr. povrede creva i retroperitonealne povrede).
Postupak „drugog pogleda“ ili praćenje raka. Lekaru će možda trebati informacije u vezi sa statusom prethodno lečene bolesti, poput raka, odnosno može se javiti potreba da se sagleda stanje tumora u trbuhu, nakon lečenja nekim oblicima hemoterapije ili pre nego što je započeta dodatna hemoterapija ili zračenje.
Stadiranje intraabdominalnih karcinoma Značajan procenat intraabdominalnih karcinoma se pokazao neoperabilnim zbog metastatske ili lokalno uznapredovale bolesti uprkos preoperativnoj obradi koja ukazuje na potencijalno resektabilnu bolest. Istorijski gledano, ovi pacijenti bi bili podvrgnuti morbidnim negativnim laparotomijama sa povezanim komplikacijama i rezultujućim kašnjenjem u započinjanju adjuvantne ili palijativne hemoterapije.
Dijagnostička laparoskopija za tačno utvrđivanje intraabdominalnih maligniteta naziva se stadijumska laparoskopija i izvodi se kao standardni deo stadijuma za sve veći broj podtipova raka. Postepena laparoskopija je korisna za procenu intraabdominalnog maligniteta u sledećim aspektima:
Tačnost stadijuma tumora Izbegavanje neterapeutske laparotomije kod pacijenata sa metastatskim oboljenjima
Isključujući metastatsku bolest i dobijanje biopsije tkiva pre početka neoadjuvantne hemoterapije.
Dobijanje tkiva za dijagnozu (limfomi) ili izvođenje citologije peritonealne lavaže kako bi se isključilo prisustvo okultnih peritonealnih metastaza
Identifikacija pacijenata sa lokalno uznapredovalom bolešću (fiksni tumor ili vaskularna invazija) kada nema dokaza o udaljenim metastazama
Odabir odgovarajućeg palijativnog tretmana kod pacijenata sa uznapredovalom ili metastatskom bolešću
Procena odgovora na lečenje ili progresije bolesti nakon završetka neoadjuvantne hemoterapije i pre definitivne laparotomije
Procena pogodnosti za citoreduktivnu terapiju hipertermičnom intraperitonealnom hemoterapijom kod pacijenata sa peritonealnom karcinomatozom u vreme operacije.
Dijagnoza hroničnih stanja Bolesti jetre Neinvazivne tehnike snimanja kao što su ultrazvuk, CT skeniranje (računarska tomografija) i MRI (magnetna rezonanca) mogu otkriti masu unutar ili na površini jetre. Ako neinvazivno snimanje ne može dati dovoljno informacija, možda će biti potrebna biopsija jetre kako bid se postavila tačna dijagnoza. Dijagnostička laparoskopija jedan je od najsigurnijih i najtačnijih načina za pribavljanje tkiva jetre za dijagnozu. Drugim rečima, jedan od načina prikupljanja tkiva za biopsiju je uzorkovanje jetre ili tumorske mase, laparoskopski, bez stvarnog otvaranja trbuha.
Eksplorativna laparoskopija je povezana sa stopom uspeha od 91% za dobijanje tačne dijagnoze kod pacijenata kojima je potrebna laparoskopska biopsija jetre i ima osetljivost i specifičnost od 100% i 97%, respektivno. jer može dodatno poboljšati tačnost dijagnostičke laparoskopije.
Nepalpabilni testis (kriptorhidizam) Kod pedijatrijskih pacijenata sa nepalpabilnim testisima, dijagnostička laparoskopija nudi minimalno invazivnu alternativu otvorenoj hirurškoj eksploraciji za lociranje testisa. Dijagnostička laparoskopija je indikovana kada nalazi iz početne ingvinoskrotalne eksploracije nisu dijagnostički.
U prijavljenim serijama, dijagnostička laparoskopija je dozvolila lokalizaciju nepalpabilnog testisa sa tačnošću od 99-100%, a neterapeutska laparotomija je izbegnuta kod 15-30% pacijenata. Laparoskopski pregled takođe pruža informacije neophodne za planiranje terapije, uključujući dužinu i tačku ulaska u vas deferens, prisustvo maligne transformacije i status suprotnog testisa (ako nije spušten). Po potrebi, terapijska intervencija (orhidektomija ili orhidopeksija) može se izvesti laparoskopski u istom okruženju.
Hronični bol u karlici Hronični bol u karlici, definisan kao bol u karlici koji traje više od 6 meseci, je složen poremećaj sa višestrukim osnovnim etiologijama koje se kreću od endometrioze i adhezija do karlične inflamatorne bolesti (PID).
Dijagnostička laparoskopija omogućava direktnu vizualizaciju karličnih struktura, omogućavajući identifikaciju uobičajenih etiologija, uključujući endometriozu, adhezije i ciste jajnika. U objavljenim izveštajima, dijagnostička laparoskopija ima osetljivost od 78-84% za direktnu identifikaciju endometrioze; peritonealna biopsija karlice i peritonealna lavaža mogu dodatno poboljšati dijagnostički prinos za 20-25%. Dijagnostička laparoskopija je veoma precizan metod za procenu žena sa PID i ima dijagnostičku tačnost od 78-92%..
Neplodnost Neplodnost je jedna uobičajena indikacija u kojoj dijagnostička laparoskopija igra važnu ulogu. Dijagnostička laparoskopija se često kombinuje sa histerosalpingografijom kako bi se procenila prohodnost jajovoda, tokom koje se takođe može preduzeti terapijska intervencija. Dijagnostička laparoskopija ima uspeh od 21-68% za identifikaciju uzroka neplodnosti.
Intenzivna nega