Anna’s Archive – wyszukiwarka informacji z bibliotek cyfrowych typu shadow library zawierających artykuły czasopism naukowych, teksty akademickie i książki.

Platforma (początkowo Pirate Library Mirror, PiLiMi) powstała w 2022 jako jedna z alternatyw dla podobnej, starszej platformy (Z-Library), wkrótce po tym, jak organy ścigania podjęły działania mające na celu zamknięcie tej platformy.

Witryna internetowa i działalność Projekt dostępny jest pod kilkoma witrynami lustrzanymi pod różnymi domenami najwyższego poziomu. Kod źródłowy projektu jest udostępniony w domenie publicznej na podstawie licencji CC0. Sama platforma Anna’s Archive nie hostuje żadnych plików (co, jak twierdzi, zwalnia ją z odpowiedzialności za pobieranie utworów chronionych prawem autorskim), ale zawiera linki do plików do pobrania udostępnianie z innych platform (takich jak Z-Library czy Sci-Hub). Pobieranie treści możliwe jest m. in. za pomocą protokołu IPFS. Niektóre z publikowanych zestawów danych są publicznie dostępne, podczas gdy inne są scrape'owane lub w inny sposób prywatnie pozyskiwane w celu dalszej dystrybucji. Są one następnie udostępniane z plikami torrentowymi, aby były odporne na usuwanie witryn.

Motywacja projektu Aktywiści, którzy stworzyli tę platformę, przyznają, że ich działalność „umyślnie narusza prawo autorskie w większości krajów”. Usprawiedliwiają to celem platformy, jakim jest tworzenie kopii zapasowych całej wiedzy i kultury ludzkości i udostępnianie tej wiedzy i kultury każdemu na świecie, a swoje działania określają jako rodzaj obywatelskiego nieposłuszeństwa, inspirowanego takimi ruchami jak Okupuj Wall Street. Projekt szacuje, że udostępnia ok. 5–20% książek, jakie zostały wydane w historii ludzkości (w drugiej połowie 2025 roku projekt szacował też, że udostępnia ok. 53 milionów książek, zaś w maju 2026 Anna's Archive zawierało już ponad 64 miliony książek i 95 milionów dokumentów, a łączny rozmiar ujednoliconej listy torrentów wynosił około 1,1 petabajta).

Badanie z 2025 r. porównujące zakres konwencjonalnych katalogów bibliotecznych z różnymi alternatywami (w tym wyszukiwarkami naukowymi, innymi bazami danych w sieci, akademickimi sieciami społecznościowymi i witrynami pirackimi) wykazało, że Anna's Archive ma jeden z najbardziej kompleksowych zasięgów pełnotekstowych. W marcu 2025 r. średnia liczba pobrań dziennie przekraczała 650 000, co stanowiło około 10-krotność szacowanego zasięgu Nowojorskiej Biblioteki Publicznej.

Aktywiści stojący za projektem uzasadniają swój sprzeciw wobec praw autorskich względami etycznymi, twierdząc, że „przechowywanie i hostowanie tych plików jest moralnie słuszne” i że oni i inne osoby zaangażowane w tworzenie bibliotek-cieni wierzą, że „informacja powinna być wolna”. Według nich prawo autorskie musi zostać zreformowane ze względów bezpieczeństwa narodowego. Proponują oni, by kraje zachodnie wprowadziły prawne wyjątki dla eksploracji tekstu i danych, aby utrzymać się na czele wyścigu zbrojeń w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Autorzy platformy jako swoją inspirację do zbierania metadanych na potrzeby projektu podają programistę i aktywistę informacyjnego Aarona Swartza. Platforma rekomenduje lekturę tekstów Swartza, a także książki Stephena Witta How Music Got Free oraz książki Michele Boldrin i Davida K. Levine’a Against Intellectual Monopoly, które krytykują obowiązujące prawo autorskie i są powiązane z ruchem copyleft, jako istotne dla bibliotek-cieni i konserwacji cyfrowej.

Technologia

Infrastruktura i ochrona przed DDoS Anna's Archive wykorzystuje wielowarstwową architekturę serwerową zaprojektowaną z myślą o odporności na usunięcia i awarie. Według wpisu z 2023 roku opublikowanego na blogu operatorów platformy zaplecze działa na oprogramowaniu Flask, MariaDB i Elasticsearch, hostowanych na niedrogich serwerach, obsługiwanych przez niezależnych dostawców proxy, co chroni infrastrukturę hostingową przed wnioskami prawnymi. Utrzymywanych jest wiele redundantnych serwerów proxy i serwerów aplikacji, dzięki czemu w przypadku zakończenia świadczenia usługi przez dowolnego dostawcę, platforma może nadal działać.

Początkowo platforma korzystała z bezpłatnej wersji Cloudflare jako dodatkowej warstwy buforowania i ochrony przed atakami DDoS, wykorzystując pozycję prawną Cloudflare, zgodnie z którą działała jako narzędzie, a nie dostawca hostingu, i dlatego nie podlegała bezpośrednio żądaniom usunięcia treści na podstawie ustawy DMCA. Jednak w styczniu 2026 r., po wydaniu nakazów sądowych związanych z pozwem Spotify, Cloudflare wyłączył swoje serwery DNS dla kilku domen Anna's Archive. Przynajmniej część domen platformy została następnie przeniesiona do DDoS-Guard, rosyjskiego dostawcy ochrony przed atakami DDoS i dostarczania treści.

Rejestracja domeny Anna's Archive zarejestrowała domeny za pośrednictwem różnych rejestratorów w wielu jurysdykcjach. Kilka z jej domen, w tym domeny .li i .gl, zostało zarejestrowanych za pośrednictwem Njalla, usługi rejestracji domen skoncentrowanej na prywatności, obsługiwanej przez Njalla SRL w Kostaryce, która rejestruje domeny na własne dane w imieniu klientów, aby chronić ich tożsamość.

Format danych Dane platformy są standaryzowane w formacie Anna's Archive Containers (AAC), wprowadzonym w sierpniu 2023 roku. Każdy kontener składa się z metadanych i opcjonalnie powiązanych danych binarnych . Pliki metadanych wykorzystują format LDJSON, skompresowany za pomocą Zstandard, a pliki danych binarnych są przechowywane wraz z nimi w ustrukturyzowanych katalogach. Format został zaprojektowany tak, aby był czytelny dla maszyn, łatwy do dystrybucji za pośrednictwem torrentów i kompatybilny z używanym na stronie oprogramowaniem i narzędziami (MariaDB, Elasticsearch i Python).

Finanse Projekt udostępnia zasoby za darmo, określa się jako organizacja non-profit i utrzymuje się z donacji i opłat członkowskich.

System kont i prędkości pobierania Strona korzysta z wielopoziomowego systemu pobierania. Szybkie pobieranie w Anna's Archive jest dostępne tylko dla użytkowników z płatnym członkostwem, przy czym liczba szybkich pobrań dozwolonych w ciągu 24 godzin różni się w zależności od poziomu członkostwa; wiele członkostw można łączyć. Osoby niebędące członkami muszą korzystać z wolniejszych opcji z weryfikacją przeglądarki, aby zapobiec nadużyciom ze strony botów. System oparty na liście oczekujących umożliwia użytkownikom darmowym dostęp do nieco szybszych serwerów poprzez ograniczenie liczby jednoczesnych pobrań.

Projekt udostępnia także swoje zasoby za pośrednictwem protokołu SFTP niektórym firmom szkolącym duże modele językowe w zamian za znaczne wkłady finansowe lub dane. Wśród firm korzystających z tych zasobów znajdowały się chińskie projekty sztucznej inteligencji, takie jak DeepSeek, jak również brokerzy danych. Platforma była także prawdopodobnie wykorzystywana w projektach sztucznej inteligencji przez zachodnie firmy, takie jak Nvidia i Meta. Domeny Anna’s Archive pojawiają się na corocznej liście , która wyróżnia rynki cyfrowe i fizyczne rzekomo zaangażowane w naruszenia praw własności intelektualnej na dużą skalę. Na skutek pozwów i wyroków sądowych (składanych w różnych krajach przez lokalne organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi) platforma jest zablokowana w Belgii, Holandii, Wielkiej Brytanii i we Włoszech.

Infrastruktura darowizn i płatności Ze względu na swój status prawny platforma oświadcza, że nie akceptuje bezpośrednich płatności za pośrednictwem tradycyjnych kanałów bankowych w celu zapewnienia potrzeby zachowania anonimowości darczyńców. Zamiast tego płatności operują w kryptowalutach, a także obsługiwane za pomocą alternatywnych metod, takich jak karty podarunkowe Amazon, Cash App i Alipay.

Przypisy

Kategoria:Strony internetowe Kategoria:Wyszukiwarki internetowe Kategoria:Biblioteki cyfrowe typu shadow library