Port Gyirong (, tyb. སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་) – chińskie przejście graniczne na granicy chińsko-nepalskiej, położone pomiędzy w powiecie Gyirong w Tybetańskim Regionie Autonomicznym a w Nepalu.
Infrastruktura przejścia, posiadającego znaczenie dla handlu transgranicznego, turystyki i ruchu pielgrzymkowego, została całkowicie zniszczona w wyniku powodzi w sierpniu 2026.
Historia Dolina Gyirong była jednym z najważniejszych szlaków transportowych między Nepalem a Tybetem przez ponad tysiąc lat. W VII wieku nepalska księżniczka Bhrikuti wkroczyła do Tybetu przez Gyirong, aby zostać małżonką Songtsena Gampo, pierwszego cesarza Tybetu. Dyplomata z dynastii Tang, Wang Xuance, podróżował przez Gyirong w drodze do Indii, pozostawiając jedną z najstarszych inskrypcji kamiennych w Tybecie w pobliżu . Padmasambhava, który zgodnie z tradycją ustanowił buddyzm Wadżrajany w Tybecie w VIII wieku, przekroczył Himalaje tą samą trasą. Armia Qing pod wodzą maszerowała przez dolinę Gyirong w 1792 roku podczas .
W 1961 roku w Gyirong utworzono urząd celny. Od 1978 roku mieszkańcy obszaru przygranicznego mogli swobodnie przekraczać granicę i prowadzić handel. Jednak z powodu ograniczeń w transporcie i dostawach energii, przez kolejne dwie dekady ruch transgraniczny był w dużej mierze ograniczony do drobnego handlu na skalę lokalną.
Rozwój Portu Gyirong rozpoczął się na początku lat 90. XX wieku. Rozbudowa infrastruktury miała na celu ułatwienie wymiany handlowe między Chińską Republiką Ludową i Nepalem. Rozwój i przekształcenie w nowoczesne centrum logistyczne nabrały tempa po trzęsieniu ziemi w Nepalu w 2015, w którym poważnie uszkodzone zostało sąsiednie przejście graniczne Zhangmu–Kodari. Przejście Zhangmu–Kodari pozostawało zamknięte do 2023. W następstwie klęski żywiołowej chiński rząd uznał Port Gyirong za priorytetowy element alternatywnego korytarza handlowego, zwiększając nakłady na jego infrastrukturę.
Do 2018 zmodernizowano drogę między miastem Gyirong a granicą oraz wybudowano targowisko dla handlu przygranicznego. W tym samym roku przez przejście graniczne Gyirong przewieziono 75 332 ton towarów, a łączna wartość obrotów handlowych wyniosła 1,39 mld CNY. W 2020 ponad 60% wymiany handlowej między Chinami a Nepalem przechodziło przez Gyirong. W 2024 roku wolumen handlu osiągnął 4,25 miliarda CNY.
Port Gyirong stanowił część chińskiej inicjatywy Jeden pas, jedna droga jako węzeł korytarza gospodarczego Chiny-Nepal. Chiński rząd wdrożył politykę mającą na celu przyciągnięcie inwestycji i zwiększenie handlu, obejmującą m.in. ulgi podatkowe dla przedsiębiorstw prowadzących działalność za pośrednictwem Portu Gyirong i uproszczone procesy zatwierdzania projektów transgranicznych.
Port Gyirong pozostawał zamknięty od lipca 2025 do stycznia 2026 z powodu szkód wyrządzonych przez powodzie w 2025, które zniszczyły most graniczny, a 17 osób w rejonie portu uznano za zaginione.
26 sierpnia 2026 osuwisko błotne całkowicie zniszczyło posterunek graniczny, w wyniku czego zginęło wiele osób. Zdjęcia wykonane przez satelitę PowerChina-1 27 sierpnia wykazały, że koryto rzeki w Porcie Gyirong zostało poszerzone na skutek powodzi.
Przypisy
Kategoria:2026 w Chinach Kategoria:Katastrofy w 2026 Kategoria:Tybet