Michał Żebrowski (ur. 10 kwietnia 1901 W zestawieniu podano zatem odmienną datę urodzenia – 28 marca 1901 – oraz rok śmierci 1975. W artykule przyjęto dane z późniejszego tomu Kadr morskich; rok śmierci 1974 potwierdza również współczesny nekrolog., zm. 18 maja 1974 w Warszawie Tytuł wspomnienia i przedrukowany w nim nekrolog określają Żebrowskiego jako komandora porucznika; w artykule przyjęto stopień komandora podporucznika, odnotowany w dokumentacji kadrowej i w jego własnoręcznym poświadczeniu z 1966.) – polski oficer Marynarki Wojennej, komandor podporucznik, od lipca 1938 do internowania w Szwecji 25 września 1939 dowódca ORP „Żbik”. W czasie kampanii wrześniowej dowodził okrętem w działaniach prowadzonych według planu „Worek”; na jednej z min postawionych przez „Żbika” zatonął 1 października 1939 niemiecki trałowiec M 85. Podczas internowania pełnił funkcję komendanta bazy obozu polskich marynarzy w Mariefred.
W 1927 Żebrowski został mianowany podporucznikiem marynarki ze starszeństwem z 15 sierpnia tego roku. W lipcu 1929 przeniesiono go z Flotylli Pińskiej do Kierownictwa Marynarki Wojennej, gdzie objął stanowisko referenta Wydziału Regulaminów i Wyszkolenia. 15 sierpnia 1929 został porucznikiem marynarki, a w październiku 1931 przeszedł z Kierownictwa Marynarki Wojennej do Dowództwa Floty. Starszeństwo w stopniu kapitana marynarki otrzymał z 1 stycznia 1934. 19 marca 1938 został mianowany komandorem podporucznikiem. W latach 1934–1935 był oficerem broni podwodnej na ORP „Żbik”. Następnie, od 1935 do grudnia 1936, pełnił funkcję zastępcy dowódcy ORP „Wilk”, po czym został zastępcą dowódcy „Żbika”. W lipcu 1938 objął dowództwo tego okrętu i sprawował je do jego internowania 25 września 1939.
Kampania wrześniowa i internowanie mały|ORP „Żbik” w Gdyni w 1932 roku Po wybuchu II wojny światowej „Żbik” działał zgodnie z planem „Worek” w sektorze na północ od Helu. W pierwszej dekadzie września postawił na północ od Jastarni zagrodę złożoną z 20 min. Na jednej z nich 1 października 1939 zatonął niemiecki trałowiec M 85. Według Muzeum Marynarki Wojennej był to jedyny okręt Kriegsmarine utracony podczas kampanii wrześniowej w wyniku działań polskiej floty. 15 września podczas zanurzania doszło na „Żbiku” do nieszczelności kadłuba i zwarcia instalacji elektrycznej. Kolejne uszkodzenia uniemożliwiły próbę przedostania się do Wielkiej Brytanii, wobec czego Żebrowski zdecydował o internowaniu okrętu w Szwecji. 25 września „Żbik” wpłynął na wody szwedzkie w rejonie Sandhamn, po czym został rozbrojony i odholowany do Vaxholm. 11 października 1940 internowane polskie okręty podwodne przeholowano do Mariefred nad jeziorem Melar, gdzie utworzono obóz dla ich załóg. Komendantem obozu i dowódcą okrętów był kmdr ppor. Władysław Salamon, natomiast Żebrowski pełnił funkcję komendanta bazy, czyli obozu mieszkalnego. Internowanie zakończyło się pod koniec maja 1945, gdy władze szwedzkie uznały internowanych polskich marynarzy za wolnych.
Lata powojenne W 1945, przed przekazaniem „Żbika” polskiej komisji odbiorczej, Żebrowski zabrał z okrętu jego banderę wojenną. 10 stycznia 1966 w Los Angeles sporządził odręczne poświadczenie jej tożsamości; dokument jest przechowywany w zbiorach Muzeum Narodowego w Kielcach. Po wojnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Mieszkał w Kalifornii, pracował jako kreślarz, a następnie przeszedł na emeryturę. W 1974 przyjechał do Polski. Zmarł 18 maja w Warszawie. Nabożeństwo żałobne i pogrzeb odbyły się 23 maja w Koszalinie; został pochowany na cmentarzu w tym mieście.
Przypisy
Kategoria:Komandorowie podporucznicy II Rzeczypospolitej Kategoria:Dowódcy polskich okrętów podwodnych podczas II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1974