Dąbrowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Maków. We wsi żył i tworzył księżacki artysta ludowy Adam Głuszek (zm. 2017).

Geografia Dąbrowice leżą we wschodniej części gminy Maków i ciągną się na przestrzeni 3 kilometrów wzdłuż rzeki Pisi. We wsi działa Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II oraz jednostka ochotniczej straży pożarnej OSP Dąbrowice. Przez północną część wsi biegnie linia kolejowa nr 1, na której znajduje się przystanek kolejowy Dąbrowice Skierniewickie, łączący wieś m.in. ze Skierniewicami, Lipcami Reymontowskimi, Rogowem, Koluszkami oraz Łodzią Fabryczną.

Dąbrowice wraz z całą gminą leżą w historyczno-etnograficznym regionie księstwa łowickiego, natomiast leżące po przeciwnej stronie rzeki Dąbrowice w gminie SkierniewiceW okresie międzywojennym w gminie Dębowa Góra. są dawnym majątkiem ziemskim Grudzińskich. W przeszłości wieś graniczyła również z dobrami szlacheckimi Dębowa Góra. Wieś od przynajmniej XV w. należy do rzymskokatolickiej Parafii św. Wojciecha w Makowie.

Historia

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z dokumentu wystawionego przez księcia mazowieckiego Ziemowita III 19 maja 1359 r. Dokument ten potwierdził arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu prawa do kasztelanii łowickiej, obejmującej również wieś wyliczoną po łacinie jako Dambrowicze.

W 1439 r. arcybiskup Wincenty Kot z Dębna wystawił potwierdzenie przywileju sołtysa w Dąbrowicach. Oprócz dwóch łanów wolnych sołtys otrzymał prawo do posiadania młyna w lesie Korab (dziś Zwierzyniec) na rzece Nietrzpiela (dziś Pisia). 9 lipca 1446 r. tenże arcybiskup potwierdził proboszczowi Piotrowi jego prawa do probostwa w Makowie ze wszystkimi przynależnymi od dawna beneficjami, daninami i dziesięcinami, wyliczając Dąbrowice wśród należących do niej wsi.

Według spisu dochodów dóbr arcybiskupstwa z 1511 r. wieś miała 12 łanów i 2 działy, wszystkie grunty były w uprawie. Miała także niewielkie przydatki nienadające się na grunty orne. Sepu zboża nie dawali. Chłopi płacili czynszu po 18 gr. i porębu po 9 gr. Wiecowe oddawali wraz z sąsiednimi Krężcami, z którymi były na tym samym prawie. Pracowali gdy im kazano na folwarku Skierniewickim i tamże odbywali stróżę. We wsi były dwia opustoszałe domostwa zagrodników i dwie karczmy, z których wójtowi przysługiwała ⅓ dochodów. Piotr Madyka, właściciel sąsiednich Dąbrowic Szlacheckich, miał po stronie arcybiskupiej łąkę, nikt nie wie na jakim prawie.

W 1620 r. oprócz 12½ włóki uprawiane były również 2 włóki wójtowskie. We wsi było 26 osiadłości poddanych, w tym 2 komorników. We wsi dominowały nazwiska: Żurawka i Burda (po 4 gospodarstwa), Śmieszek (3 gosp.), Uliczny i Sobek (po 2 gosp.). Po 1 osiadłości mieli Jaroń, Dura, Skołusz, Szęcha, Mańko, Matus, Galiński, Gajda i Oskardey. Największe gospodarstwo należące do Mateusza Śmieszka miało ⅓ włóki; we wsi były ogółem 63 woły, 15 koni i 32 krowy. Istniała jedna karczma z której karczmarz płacił rocznie 4 zł. Chłopi płacili po 12 zł z dwóch wynajmowanych włók, z pozostałych odrabiali pańszczyzny sprzężajnej tygodniowo po 4 dni i po 1 dniu pańszczyzny pieszej z domu. Stróży nie odrabiali, ale płacili za to 15 gr. rocznie z łanu. Owsa sepnego z włóki dawali po 3 korce, owsa gajowego z domu po korcu oraz inne drobniejsze czynsze. Wójtowie oddzielnie za powinności polne i drogowe których nie odbywali płacili rocznie 18 zł. Suma dochodów ze wsi wynosiła 107 zł 9 gr.

Ze spisu ludności do podatku pogłównego z dnia 3 kwietnia 1713 r. wynika, że po potopie szwedzkim i przemarszach obcych wojsk w związku z działaniami III wojny północnej we wsi nadal mieszkało 35 mężczyzn i 30 kobiet, w sumie 65 mieszkańców. Z wizytacji parafii w Makowie z 1763 r. wiadomo, że dochód ze wsi Dąbrowice oraz pobliskiego Słomkowa przysługiwał wówczas proboszczowi makowskiemu. W 1789 r. we wsi znajdowało się 27 gospodarstw, w tym młyn, 25 domów wiejskich i jedno gospodarstwo rzemieślnicze.

W 1905 r. wieś liczyła 53 domy z 389 mieszkańcami. W 1919 r. sołtysem wsi był Antoni Zatorski. W 1922 r. we wsi działał młyn wietrzny Antoniego Zaczkiewicza. W 1925 we wsi powstało istniejące do dziś koło ochotniczej straży pożarnej.

W 1933 r. rozporządzeniem wojewody warszawskiego utworzono gromady (odpowiadające dzisiejszym sołectwom) grupujące poszczególne wsie, przysiółki i osady. Ustalono wówczas, że gromada Dąbrowice będzie obejmowała wieś wraz z dwoma domami kolejowymi. Już w 1938 r. we wsi działała szkoła powszechna z 72 uczniami. W 1946 r. we wsi urodził się Adam Głuszek.

W latach 1977–1982 w gminie Skierniewice. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa skierniewickiego. W 2013 r. Dąbrowice wraz z Osiedlem Zdrojowym na terenie Skierniewic oraz sołectwami Maków i Krężce uzyskały status obszaru ochrony uzdrowiskowej ("Obszar Ochrony Uzdrowiskowej Skierniewice – Maków")Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie nadania statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej Osiedlu Zdrojowemu położonemu na obszarze miasta na prawach powiatu Skierniewice oraz sołectwom: Maków, Krężce i Dąbrowice położonym na obszarze gminy Maków (). Zostały pozbawione tego statusu w 2023 r.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2023 r. w sprawie pozbawienia statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej Osiedla Zdrojowego położonego na obszarze miasta na prawach powiatu Skierniewice oraz sołectw: Maków, Krężce i Dąbrowice położonych na obszarze gminy Maków ()

Zobacz też Krężce powiat skierniewicki Adam Głuszek

Uwagi

Przypisy

* Kategoria:Wsie klucza skierniewickiego