Droga krajowa nr 91 – droga krajowa klasy GP łącząca Gdańsk, Toruń, Włocławek, Łódź, Piotrków Trybunalski, Radomsko, Częstochowę oraz Podwarpie. Przebiega przez województwa: pomorskie, kujawsko-pomorskie, łódzkie i śląskie. Przed wybudowaniem autostrady A1 oznaczona numerem 1Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych ()Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich () i stąd przez kierowców bywa nazywana starą jedynką.

W latach 1985–2000 numer 91 przypisany był do drogi Gliwice – Rybnik – Wodzisław Śląski – Chałupki – granica państwa. Od 2000 roku ta droga krajowa posiada numer 78Zarządzenie nr 6 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 9 maja 2000 r. w sprawie nowych numerów dróg krajowych(wykaz dróg w archiwum Rzeczpospolitej ).

Według rozporządzenia GDDKiA z 3 sierpnia 2020 roku droga krajowa nr 91 obejmuje także odcinek z Częstochowy do Podwarpia. Zmiana została wprowadzona w czwartym kwartale 2020 roku.

W latach 2019–2020 rozebrano i postawiono na nowo estakadę w Przechowie. W 2022 rozpoczęta została modernizacja odcinka od Przechowa do drogi wojewódzkiej nr 550 w Stolnie, z wyjątkiem mostu na Wiśle. Prace o wartości blisko 67,5 mln zł są realizowane przez konsorcjum firm Kobylarnia i MirbudOdcinek drogi krajowej nr 91 w Kujawsko-Pomorskiem będzie zmodernizowany.

Od 3 sierpnia 2021 roku częstochowski odcinek trasy nr 91 pomiędzy ul. Legionów a ul. Rakowską jest przebudowywany. Remont trasy potrwa do II połowy 2023 roku.

7 lipca 2023 roku droga na długości 31 km została pozbawiona kategorii drogi krajowej na terenie Łodzi i okolic od ronda w rejonie węzła Emilia do węzła Rzgów S8 w woj. łódzkim.

Na podstawie Zarządzenia nr 6 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 3 kwietnia 2024 roku w sprawie nadania numerów drogom krajowym, przebieg DK91 uległ zasadniczej zmianie w okolicach Łodzi. Droga została poprowadzona od węzła Emilia, następnie wspólnym przebiegiem z drogą ekspresową S14 do węzła Róża, a następnie wspólnym przebiegiem z S8 i DK12 do węzła Rzgów.

Historia numeracji Na przestrzeni lat trasa posiadała różne oznaczenia i klasyfikacje:

Numer Kategoria Przebieg Lata obowiązywania Źródło Uwagi 2 b.d. Gdańsk – granica państwa ? – 1939 odcinek przebiegający na terenie Wolnego Miasta Gdańsk 1 droga państwowa (Gdańsk) – granica państwa – Miłobądz – Tczew – Gniew – Nowe – Dolna Grupa lata 30. XX w. – 1952 podczas okupacji niemieckiej istniała jako Reichsstraße 380 18/5 Dolna Grupa – Świecie odgałęzienie drogi państwowej nr 18 podczas okupacji niemieckiej istniała jako Reichsstraße 380 18/2 Świecie – Chełmno – Toruń odgałęzienie drogi państwowej nr 18 podczas okupacji niemieckiej istniała jako: Reichsstraße 381 Schönau (Przechowo) – Stoina (Stolno) Reichsstraße 129 Stoina – Litzmannstadt (Łódź) – granica z Generalnym Gubernatorstwem 17/5 Toruń – Ciechocinek – Nieszawa – Włocławek odgałęzienie drogi państwowej nr 17 17/3 Włocławek – Kowal – Lubień – Krośniewice 16/1 Krośniewice – Topola – Łęczyca – Łódź odgałęzienie drogi państwowej nr 16 14/1 Łódź – Rzgów – Piotrków odgałęzienie drogi państwowej nr 14 ? b.d. Piotrków – Rozprza – Gorzkowice – Kamieńsk nieznana numeracja 14 droga państwowa Kamieńsk – Radomsko – Kłomnice – Częstochowa 36 E16 E83droga państwowa,droga międzynarodowa Gdańsk – Pruszcz Gd. – Tczew – Czarlin – Gniew – Nowe – Dolna Grupa – Świecie – Przechowo krajowy: 1952(?) – 14 II 1986 międzynarodowy: 1962 – 1985

numeracja krajowa nieużywana prawdopodobnie od lat 70. XX w. 36 E16 Przechowo – Chełmno – Chełmża – Toruń – Nieszawa – Włocławek – Kowal – Lubień – Krośniewice – Łęczyca – Ozorków – Zgierz – Łódź – Rzgów – Tuszyn – Piotrków Tryb. 16 Piotrków Tryb. – Kamieńsk – Radomsko – Kłomnice – Częstochowa 1 E75 droga krajowa granica państwa – Gdańsk – Pruszcz Gdański – Tczew – Świecie – Toruń – Włocławek – Krośniewice – Łęczyca – Łódź – Piotrków Trybunalski oraz Częstochowa – Koziegłowy – Siewierz – Podwarpie • krajowy: 14 II 1986 – 2016 (odcinek Częstochowa – Podwarpie do 2020 roku)• europejski: 1985 – 2016 (odcinek Częstochowa – Podwarpie do 2020 roku) Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych ()

Zarządzenie nr 6 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 9 maja 2000 r. w sprawie nowych numerów dróg krajowych(wykaz dróg w archiwum Rzeczpospolitej ) zmiana numeracji po oddawaniu do użytku poszczególnych odcinków autostrady A1 741 droga krajowa Piotrków Trybunalski – Rozprza – Kamieńsk – Radomsko – Częstochowa 14 II 1986 – 2000 Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych ()

droga przystosowana do ruchu ciężkiego – dopuszczalny nacisk na oś do 10 ton

Przebieg drogi Droga krajowa nr 91 zaczyna się przy porcie morskim Gdańsk, skąd biegnie na południe. Stanowi fragmenty tras europejskich: trasy europejskiej E75 (port morski Gdańsk – Gdańsk-Orunia – Pruszcz Gdański – Rusocin) trasy europejskiej E77 (port morski Gdańsk – Gdańsk-Orunia (węzeł POG S7 Gdańsk-Lipce))

Od Rusocina do Podwarpia droga krajowa nr 91 biegnie równolegle do autostrady A1.

Dopuszczalny nacisk na oś Od 13 marca 2021 roku na drodze dozwolony jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 tonyUstawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw ().

Do 13 marca 2021 Wcześniej na drodze krajowej nr 91 występowały ograniczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi: Znak Dopuszczalny nacisk Lata obowiązywania Odcinek bezramki|50x50px|Tabliczka DK91 o białym obramowaniu rowspan="2" 2010Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t ()–2012 Gdańsk (przystań promowa) – Tczew – (węzeł „Nowe Marzy”)Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 czerwca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t () 201X–2021 Gdańsk (przystań promowa) – Tczew – (węzeł „Nowe Marzy”) – Świecie – Toruń – Włocławek – Kowal – Krośniewice – Zgierz – Łódź – Głuchów Częstochowa – Koziegłowy – Podwarpie 60px|Tabliczka DK91 o czarno-białym obramowaniu rowspan="5" 2003Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach ()–2005 Głuchów – Piotrków Trybunalski – Kamieńsk – Radomsk – Kłomice – Częstochowa 2005Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t ()–2010 Głuchów – Piotrków – Kamieńsk – Radomsko – Kłomice – Częstochowa 2010Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t ()–2015 Głuchów – Piotrków Trybunalski – Kamieńsk – Radomsko – Kłomnice – Częstochowa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 czerwca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t ()Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t () 2015Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t ()–2017 Tuszyn (, węzeł „Tuszyn”) – Piotrków Trybunalski (, węzeł „Piotrków Trybunalski Północ”) Piotrków Trybunalski (, węzeł „Piotrków Trybunalski Wschód”) – Kamieńsk – Radomsko – Kłomnice – Częstochowa 2017Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t ()–2021 Tuszyn (, węzeł „Tuszyn”) – Piotrków Trybunalski (, węzeł „Piotrków Trybunalski Północ”)

Ważniejsze miejscowości leżące na trasie 91 Gdańsk (S6, S7) Pruszcz Gdański Rusocin (A1, S6) Tczew Czarlin (DK22) Gniew Jeleń (DK90) Nowe Dolna Grupa (DK16) Nowe Marzy (A1, S5) Świecie (S5) – obwodnica S5/DK91 Chełmno – obwodnica Stolno (DK55) Chełmża – obwodnica Toruń (A1, S10, DK15, DK80) Nowy Ciechocinek (A1) Włocławek (A1, DK62, DK67) Kowal (A1) – obwodnica Lubień Kujawski Krośniewice (DK92) – obwodnica Daszyna Topola Królewska (DK60) Łęczyca – obwodnica Ozorków – obwodnica Emilia (A2, S14) Zgierz – obwodnica S14/DK91 Łódź – obwodnica S14/DK91 i S8/DK91 Aleksandrów Łódzki – obwodnica S14/DK91 Konstantynów Łódzki – obwodnica S14/DK91 Pabianice – obwodnica S14/DK91 i S8/DK12/DK91 Rzgów – obwodnica S8/DK12/DK91 Tuszyn (A1) Głuchów (A1, DK12) Piotrków Trybunalski (A1, S8, DK12, DK74) – częściowo obwodnica S8 Rozprza – obwodnica planowana Kamieńsk – obwodnica planowana Gomunice Radomsko (A1, DK42) – obwodnica planowana Częstochowa (A1, DK43, DK46) Koziegłowy – obwodnica Siewierz (DK78) Podwarpie (S1, DK86)

Zobacz też autostrada A1 droga krajowa nr 1 droga ekspresowa S1

Uwagi

Przypisy

91 Kategoria:Transport w województwie kujawsko-pomorskim