Księga Powtórzonego Prawa [Pwt] (hebr. דברים Dwarim, słowa; gr. Δευτερονόμιον, Powtórzone Prawo; łac. Deuteronomium) – ostatnia, piąta księga Tory. Zawiera m.in. przepisy prawa, które Bóg podyktował Mojżeszowi na górze Horeb (tzw. kodeks deuteronomiczny), poprzedzone Dekalogiem. W księdze tej umieszczony jest również hymn Mojżesza. Księga Powtórzonego Prawa kończy się śmiercią Mojżesza i wkroczeniem Izraelitów do Ziemi Obiecanej. Dalsze wydarzenia opisuje Księga Jozuego. Przepisy prawne z Księgi Powtórzonego Prawa uważane są za najstarszą część Pięcioksięgu.
Treść Księgi Powtórzonego Prawa Pierwsza mowa Mojżesza rozkaz opuszczenia Synaju ustanowienie sędziów w Kadesz-Barnea wysłanie zwiadowców bunt ludu i kara nieskuteczna wyprawa ostrzeżenia dotyczące Edomitów, Moabitów i Ammonitów zwycięstwo nad Sichonem wojna z Ogiem, królem Baszanu podział Zajordania zarządzenia Mojżesza zachowanie przykazań mądrością o unikaniu bałwochwalstwa odstępstwo powodem utraty ziemi wielkość Bożego wybrania Miasta Ucieczki Druga mowa Mojżesza Dziesięcioro Przykazań Mojżesz pośrednikiem miłość Boga Izrael narodem wybranym wybranie dowodem umiłowania Bożego potęga Boga Jahwe próba na pustyni zwycięstwo darem Boga bałwochwalstwo na Synaju modlitwa Mojżesza z powodu występków Izraela Arka Przymierza, wybór Lewiego obrzezanie serca Boże miłosierdzie błogosławieństwo w Palestynie Kodeks deuteronomiczny miejsce kultu ofiary, dziesięciny i ubój kult kananejski bałwochwalstwo, inne zabobonne praktyki podział zwierząt na czyste i nieczyste roczne dziesięciny dziesięciny trzyletnie rok szabatowy pierworodne ze zwierząt Święto Pesach Święto Tygodni Święto Namiotów pielgrzymki sędziowie nadużycia w zakresie kultu sądy lewickie królowie kapłani-lewici kulty potępione prawo zemsty i miasta ucieczki słupy graniczne świadkowie i prawa odwetu wojna zdobywanie miast przypadek nieznanego mordercy małżeństwo i rodzina kara powieszenia znaleziona zguba świętość małżeństwa wyłączenie ze społeczności Izraela czystość obozu Izraelitów rozwód ochrona słabych chłosta dobroć dla zwierząt prawo lewiratu przyzwoitość chciwość w handlu wypędzenie Amalekitów pierwociny dziesięciny trzeciego roku Spisanie Prawa Błogosławieństwa i przekleństwa Trzecia mowa Mojżesza przekleństwo za występki pomoc Boga a niewdzięczność ludu wierność wobec przymierza powrót z niewoli dwie drogi Ostatnie polecenia Mojżesza Jozue następcą Mojżesza obrzędowe czytanie Prawa pouczenia Pańskie Księga Prawa obok arki Hymn Mojżesza Zapowiedź śmierci Mojżesza Błogosławieństwa Mojżesza Śmierć Mojżesza
Historia kompozycji W 1806 roku Wilhelm Martin Leberecht de Wette zauważył, że przepisy prawne i kultowe z rozdziałów 12-26 Księgi Powtórzonego Prawa odpowiadają reformie króla Jozjasza, datowanej na 622 rok p.n.e. i opisanej w rozdziale 23 2 Księgi Królewskiej. De Wette uznał, że księga powstała dla uzasadnienia centralizacji państwa i ustanowienia wyłącznego kultu jerozolimskiego boga Jahwe. W XX wieku zauważono, że tekst przymierza, jakie Bóg zawarł z Mojżeszem, wzorowany był na ówczesnych traktatach asyryjskich.
Księga była później rozbudowywana o kolejne elementy - dodano do niej między innymi Dekalog. Jej bezpośrednią kontynuację stanowi Księga Jozuego. Księgi od Powtórzonego Prawa do Drugiej Księgi Królewskiej tworzą tak zwaną "historię deuteronomistyczną", napisaną przez autorów o zbliżonym stylu i światopoglądzie. Przedmiotem kontrowersji pozostaje, czy historia deuteronomistyczna powstawała niezależnie od pozostałych ksiąg Pięcioksięgu (zwanych też Tetrateuchem, a więc Czteroksięgiem) aż do momentu ostatecznej redakcji Tory (jak chciał Martin Noth).
Teologia deuteronomiczna Teologia deuteronomiczna ukształtowała się prawdopodobnie pod wpływem proroków z królestwa północnego. W centrum Księgi Powtórzonego Prawa stoi przymierze, jakie Bóg zawarł z Mojżeszem na górze Horeb (przez późniejszych autorów Pięcioksięgu zwanej górą Synaj). Przymierze ma charakter warunkowy: Bóg będzie stał po stronie Żydów tak długo, jak będą przestrzegać jego prawa i bilateralny. W rezultacie pierwsi prorocy okresu wygnaniowego tłumaczyli niewolę babilońską właśnie złamaniem przymierza.
Przypisy Ska 2006: 105-107 Van Seters 2015: 17 Van Seters 2015: 86-88 Ska 2006: 121-123 Van Seters 2015: 82-84 Van Seters 2015: 84-86
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Księga Powtórzonego Prawa w Biblii Tysiąclecia, biblia.deon.pl [dostęp 2025-06-08].
Powtórzonego Prawa, księga