Karol Zbyszewski herbu Topór (ur. 1 lipca 1904 we Frantówce na Ukrainie, zm. 16 listopada 1990 w Londynie) – polski publicysta i satyryk. Był bratem publicysty emigracyjnego Wacława Zbyszewskiego.
Życiorys Urodził się we Frantówce na Ukrainie 1 lipca 1904 roku. Dzieciństwo spędził w Kijowie, skąd po wybuchu rewolucji bolszewickiej uciekł przez zieloną granicę do Polski. Zamieszkał w Warszawie przy ulicy Polnej 66. Następnie ukończył Gimnazjum Kulwiecia w Warszawie, gdzie w 1923 r. otrzymał świadectwo maturalne. W latach 1924–1929 studiował na wydziale filozoficzno-humanistycznym. W 1929 r. ukończył historię na Uniwersytecie Warszawskim, broniąc pracę magisterską pod tytułem „Konserwatyści w dobie reformacji” na ocenę bardzo dobrą. Od 1928 pracował jako dziennikarz, publikował w wileńskim „Słowie”, warszawskich „Prosto z Mostu” i „Buncie Młodych”, krakowskim „Czasie”, londyńskich Wiadomościach Polskich i Wiadomościach i innych.
Był też znany ze swoich antysemickich wypowiedziAgnieszka Stawarska, Pałka, drwina, bździna, „Gazeta Wyborcza” 01/16/1999..
Pracował jako nauczyciel historii w gimnazjum w Otwocku oraz w archiwum MSZ. Grał w piłkę nożną w klasie A. Startował w zawodach pływackich i w turniejach tenisowych.
W czasie wojny walczył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Był gońcem motocyklowym sztabu Brygady Podhalańskiej i brał z nią udział w bitwie o Narwik. Następnie ewakuował się do Wielkiej Brytanii, gdzie służył jako dowódca kolumny samochodowej w I Korpusie Polskim na terenie Szkocji. Po wojnie pozostał w Anglii. Laureat Nagrody Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie w 1958 rokuLista laureatów – 1951-2011. Przez czterdzieści lat pracował w londyńskim „Dzienniku Polskim”, a w latach 1973-84 był jego redaktorem naczelnym. Podpisał list pisarzy polskich na Obczyźnie, solidaryzujących się z sygnatariuszami protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (List 59)Kultura 1976/03/342 Paryż 1976, s. 34..
Zasłynął kontrowersyjną książką Niemcewicz od przodu i tyłu, która była jego niedoszłą pracą doktorską, nieprzyjętą przez Uniwersytet Warszawski (wydana w 1939 roku). Książka jest życiorysem Juliana Ursyna Niemcewicza napisanym w postaci pamfletu polityczno-historycznego, językiem potocznym, chwilami wręcz wulgarnym. Popularność zdobył także jego zbiór felietonów Wczoraj na wyrywki, który otrzymał nagrodę literacką londyńskich „Wiadomości” (1965). W Londynie wydano 7 jego książek m.in.: „Anglicy w dzień i w nocy”, „Z Marszałkowskiej na Piccadilly”, „Polacy w Anglii”, „Kluski z Custardem” „Nogami do sławy: piłkarskie mistrzostwa świata 1974”. Dodatkowo wydano również w języku angielskim: „The fight for Narvik: impressions of the Polish Campaign in Norway” oraz w 1945 r. „Warsaw was a beautiful city”.
Publikacje Karol Zbyszewski: Niemcewicz od przodu i tyłu, Warszawa, Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, 1939, s.366 Karol Zbyszewski: The fight for Narvik: impressions of the Polish Campaign in Norway, il. Józef Natanson ; tł. V. A. Firsoff, London : Lindsay Drummond, 1940, 1941 Karol Zbyszewski: Z Marszałkowskiej na Piccadilly, Letchworth, 1943, s.72 Karol Zbyszewski: Warsaw was a beautiful city. London : The Library of Fighting Poland, 1945, s.48 Karol Zbyszewski: Polacy w Anglii, Londyn : Biblioteka Polska w W. Brytanii, 1947, s. 35 Karol Zbyszewski: Anglicy w dzień i w nocy, Bruksela: Polski Instytut Wydawniczy, 1947, s. 227 Karol Zbyszewski: Dziesięć opowieści o lotnikach, marynarzach, bohaterach i szpiegach (antologia; wraz z Fiedler Arkady, Kamiński Aleksander (pseud. Górecki Juliusz), Meissner Janusz (pseud. Porucznik Herbert) i inni), (1948) Karol Zbyszewski: Kluski z custardem, Newtown, 1957 s. 207 Karol Zbyszewski: Wczoraj na wyrywki, Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 1964, s. 159 Książka o Grydzewskim (antologia; wraz z Terlecki Tymon, Backvis Claude, Beck Jadwiga i inni) (1971) Karol Zbyszewski: Ktoś kto jest kimś innym: Powieść Londyn : Polska Fundacja Kulturalna, 1972, s.192 Karol Zbyszewski: Nogami do sławy: piłkarskie mistrzostwa świata 1974, Londyn : Polska Fundacja Kulturalna, 1974, s. 64
Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1990)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Laureaci Nagrody Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii norweskiej 1940 Kategoria:Polscy dziennikarze emigracyjni Kategoria:Polscy historycy emigracyjni Kategoria:Polscy pisarze emigracyjni Kategoria:Polscy satyrycy Kategoria:Sygnatariusze listu pisarzy emigracyjnych popierającego protesty przeciwko zmianom w konstytucji PRL 1975/1976 Karol Kategoria:Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1990 Kategoria:Polacy związani z działalnością antysemicką (II RP i II wojna światowa) Kategoria:Polacy związani z działalnością antysemicką (PRL)