Peter Benjamin Mandelson (ur. 21 października 1953 w Londynie) – brytyjski polityk, członek Partii Pracy, minister w rządach Tony’ego Blaira i Gordona Browna, czasowo komisarz Unii Europejskiej w Komisji José Barroso.
Biografia i działalność Urodził się w rodzinie o korzeniach żydowskich. Wykształcenie odebrał w Hendon County Grammar School. Początkowo był członkiem młodzieżówki laburzystów, ale wystąpił z niej w 1971 i przyłączył się do Ligi Młodych Komunistów. W latach 1973–1976 studiował filozofię, politologię i ekonomię na St Catherine's College w Oksfordzie. Po powrocie do Partii Pracy został pod koniec lat 70. dyrektorem Brytyjskiej Rady Młodych. We wrześniu 1979 został wybrany do rady okręgu Lambeth, ale zrezygnował z członkostwa w 1982. Następnie pracował jako producent telewizyjny w London Weekend Television, gdzie współtworzył program Weekend World. Z pracy w telewizji zrezygnował w 1990. W 1992 wygrał wybory do Izby Gmin w okręgu Hartlepool.
W parlamencie dał się poznać jako zwolennik integracji europejskiej. W wyborach na lidera laburzystów w 1994 poparł Tony’ego Blaira. W 1997 prowadził zwycięską dla Partii Pracy kampanię wyborczą. Po wyborach Blair mianował Mandelsona ministrem bez teki w Urzędzie Gabinetu. Kilka miesięcy później zakres jego kompetencji poszerzono o sprawy związane z Millennium Dome.
W 1998 Mandelson został członkiem gabinetu jako minister handlu i przemysłu. Na tym dał się poznać jako zwolennik współpracy ze związkami zawodowymi. W ministerstwie rządził tylko przez kilka miesięcy. Pod koniec roku, w związku z dymisją Rona Daviesa, były laburzystowski deputowany Matthew Parris, publicznie określił Mandelsona jako homoseksualistę„Mandelson is gay, says former MP”, The Mirror (1998-10-28), str. 3.. Mandelson nigdy nie krył się ze swoją orientacją seksualną"Openly gay minister Peter Mandelson caught up in latest expenses scandal", Pink News (2009-05-08), dostęp 2009-10-04 , ale nie chciał na ten temat dyskutować. Po wypowiedzi Parrisa rozgorzała jednak debata na temat życia osobistego ministra. Sytuację Mandelsona pogorszyła jeszcze decyzja jego doradcy politycznej, Anne Sloman, aby cenzurować wszystkie wypowiedzi dotyczące ministra na antenie BBC.
Upadek Mandelsona nastąpił w grudniu 1998, kiedy wyszło na jaw, że w 1996 kupił dom w Notting Hill za nieoprocentowaną pożyczkę udzieloną mu przez związanego z Partią Pracy milionera, Geoffreya Robinsona. Mandelson przyznał się do błędu i 23 grudnia podał się do dymisji. Poza rządem pozostawał przez 10 miesięcy. W październiku 1999 otrzymał stanowisko ministra ds. Irlandii Północnej. Już w swoim pierwszym przemówieniu podczas sprawowania urzędu popełnił gafę, nazywając siebie ministrem ds. Irlandii.
W styczniu 2001 pojawiły się pogłoski, że Mandelson telefonował do ministra w Home Office, Mike’a O’Briena, w sprawie Srichanda Hinduji, hinduskiego biznesmena, który ubiegał się o brytyjskie obywatelstwo. Rodzina Hinduji była głównym sponsorem „Faith Zone” w Millennium Dome. W tym czasie Hinduja i jego bracia byli zamieszani w korupcyjny „skandal Boforsa” a w Indiach toczyło się śledztwo w ich sprawie. 24 stycznia Mandelson został usunięty z rządu, chociaż zapewniał o swej niewinności. Po wyborach 2001 Mandelson został przewodniczącym Policy Netword oraz brytyjsko-japońskiej Grupy XXI wieku.
Mandelson zrezygnował z miejsca w Izbie Gmin 8 września 2004. 22 listopada otrzymał nominację na komisarza Unii Europejskiej ds. handlu. Latem 2005 odegrał istotną rolę w negocjacjach między Unią a Chinami w sprawie importu tekstyliów.
3 października 2008 ogłoszono, że Mandelson powróci do brytyjskiego gabinetu i obejmie stanowisko ministra biznesu, przedsiębiorstw i reformy regulacyjnej. Aby móc objąć stanowisko w gabinecie otrzymał tytuł parowskiMandelson to return to government, BBC News (2008-10-03). 13 października 2008 otrzymał dożywotni tytuł parowski barona Mandelson of Foy and Hartlepool i zasiadł w Izbie LordówMine’s a double: Lord Peter Mandelson reveals full title. Podczas przebudowy gabinetu 5 czerwca 2009 lord Mandelson otrzymał dodatkowo stanowiska pierwszego sekretarza stanu i Lorda Przewodniczącego Rady. Doszło również do połączenia Ministerstwa Biznesu, Przedsiębiorstw i Reformy Regulacyjnej z Ministerstwem Uniwersytetów, Innowacji i Zdolności. Mandelson stanął na czele nowego ministerstwa jako minister biznesu, innowacji i zdolnościWeakened Gordon Brown unable to shift cabinet's bigger beasts. Wszystkie stanowiska utracił po wyborczej porażce Partii Pracy w 2010.
Na początku 2009 znalazł się na szczycie zestawienia pięćdziesięciu najbardziej wpływowych, otwarcie homo- lub biseksualnych polityków brytyjskich według magazynu Pink News"The 50 most powerful gay, lesbian and bisexual people in British politics", Pink News (2009-03-06), dostęp 2009-10-04 .
Po powrocie Partii Pracy do władzy został 10 lutego 2025 brytyjskim ambasadorem w USA, lecz po ujawnieniu, że w przeszłości przekazywał amerykańskiemu finansiście i przestępcy seksualnemu Jeffreyowi Epsteinowi brytyjskie tajemnice rządowe (oraz że i on i jego partner przyjmowali od Epsteina pieniądze), już 11 września 2025 został odwołany ze stanowiska ambasadora. Na początku lutego 2026 zrezygnował z członkostwa w Partii Pracy, a Scotland Yard wszczął dochodzenie w związku z podejrzeniem popełnienia przez Mandelsona przestępstw w trakcie pełnienia przez niego ważnych funkcji publicznych, tj. przekazywania Epsteinowi poufnych informacji rządowych dotyczących rynku "Lord Mandelson, ex-ambassador to U.S., resigns from Labour over Epstein", Washington Post (2026-02-02), dostęp 2026-02-11 "William i Kate zabrali głos ws. akt Epsteina. Jest oświadczenie", RMF24 (2026-02-09), dostęp 2026-02-11. 23 lutego 2026 został aresztowany pod zarzutem nadużycia stanowiska publicznego"Lord Mandelson arrested on suspicion of misconduct in public office", BBC (2026-02-23), dostęp 2026-02-23"Były ambasador Wielkiej Brytanii aresztowany pod zarzutem nadużycia stanowiska publicznego", PAP (2026-02-23), dostęp 2026-02-23.
Odznaczenia Honorary Officer Narodowego Orderu Zasługi (Malta, 2016)
Przypisy
Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1992–1997 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1997–2001 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2001–2005 Kategoria:Brytyjscy samorządowcy Kategoria:Odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Malta) Kategoria:Politycy Partii Pracy (Wielka Brytania) Kategoria:Komisarze Unii Europejskiej Kategoria:Parowie dożywotni Kategoria:Urodzeni w 1953 Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie