thumb|upright=0.6 Główne Kwatermistrzostwo Wojska Polskiego – jedna z instytucji centralnych Wojska Polskiego (ludowego). Wchodziło w skład Ministerstwa Obrony NarodowejEncyklopedia Powszechna PWN, t. 3, Warszawa 1975, s. 603..
Wraz z rozbudową Wojska Polskiego doskonaliła się struktura organizacyjna organów dowodzenia tyłami operacyjnymi. Rozszerzał się zakres działania tyłów oraz zmieniały się metody kierowania nimi.
Szefostwo Zaopatrzenia WP Kwatermistrzostwo Naczelnego Dowództwa WP występowało początkowo pod nazwą Szefostwa Zaopatrzenia WP, a dopiero od 10 września 1944 r. występuje jako Główne Kwatermistrzostwo Wojska Polskiego.
Szefostwo Zaopatrzenia WP powstało 8 sierpnia 1944 r. w celu, jak głosił rozkaz Naczelnego Dowództwa WP nr 3 – „zapewnienia ciągłości zaspokajania wszelkich potrzeb wojska”. Utworzono je z byłego Urzędu Zaopatrzenia Materiałowo-Technicznego (UZMT) Głównego Sztabu Formowania Armii Polskiej w ZSRR.
Szefem Zaopatrzenia WP został gen. bryg. Jakub Iszczenko.
Struktura organizacyjna Kierownictwo
Sztab: oddział organizacyjny oddział planowania i statystyki oddział administracyjno-gospodarczy kancelaria ogólna Departament intendentury: oddział zaopatrzenia żywnościowego: wydział ewidencji i planowania wydział zaopatrzenia w chleb i furaż wydział zaopatrzenia w artykuły kolonialne i jarzyny wydział zaopatrzenia w mięso i tłuszcze wydział transportu i magazynów wydział przetwórczy artykułów rolnych wydział finansów oddział zaopatrzenia mundurowego: wydział ewidencji i planowania wydział naprawczy wydział transportu i magazynów wydział organizacji i przedsiębiorstw wydział finansów oddział dostaw oddział zaopatrzenia taborowo-gospodarczego oddział budownictwa, rementu i zakwaterowania: wydział kwaterunkowy wydział budownictwa i remontu wydział eksploatacji wydział opałowy wydział przedsiębiorstw gospodarczych wydział zaopatrzenia wydział finansowy oddział finansów: wydział organizacyjny wydział planowania Departament uzbrojenia: oddział organizacji i planowania oddział uzbrojenia i przyrządów artyleryjskich oddział uzbrojenia strzeleckiego oddział amunicji oddział remontu i eksploatacji uzbrojenia oddział zaopatrzenia i eksploatacji traktorów oddział dostaw uzbrojenia oddział składów oddział inspekcji oddział finansów Departament wojenno-technicznego zaopatrzenia: oddział zaopatrzenia wojsk pancernych i zmotoryzowanych: wydział ewidencji i planowania wydział zaopatrzenia wydział remontu i organizacji warsztatów wydział finansów oddział samochodowy: wydział ewidencji i planowania wydział eksploatacji wydział remontu i organizacji warsztatów wydział zaopatrzenia wydział finansów oddział zaopatrzenia wojsk inżynieryjnych: wydział organizacji planowania wydział zaopatrzenia i dostaw wydział remontu i eksploatacji wydział finansów oddział drogowy: wydział organizacji i planowania wydział budowy dróg i mostów wydział zaopatrzenia wydział remontu i dostaw wydział eksploatacji wydział finansów oddział zaopatrzenia w sprzęt i środki chemiczne: wydział eksploatacji, remontu i dostaw wydział zaopatrzenia wydział finansów oddział zaopatrzenia w środki łączności: wydział organizacji planowania wydział zaopatrzenia wydział remontu, dostaw i eksploatacji wydział finansów oddział zaopatrzenia w materiały pędne i smary: wydział ewidencji i planowania wydział zaopatrzenia w smary wydział eksploatacji wydział dyspozytorski wydział finansów Departament służby zdrowia: oddział leczniczo-ewakuacyjny oddział sanitarno-epidemiologiczny oddział zaopatrzenia główna komisja lekarska wydział finansów Oddział weterynaryjny wydział leczniczo-ewakuacyjny wydział zaopatrzenia Oddział zbiórki zdobyczy wojennej: wydział ewidencji i planowania wydział zbiórki uzbrojenia i amunicji wydział zbiórki sprzętu intendenckiego wydział zbiórki złomu żelaznego wydział finansów Oddział personalny: wydział organizacyjny wydział ewidencji i oficerów rezerwy wydział mianowań, odznaczeń i nagród Urząd komunikacji wojskowej: oddział przewozów oddział techniczny wydział finansów i kontroli wydział ogólny
Struktura organizacyjna Głównego Kwatermistrzostwa WP 10 września 1944 r. ukazał się rozkaz Naczelnego Dowództwa WP zmieniający dotychczasową strukturę organizacyjną i zakres działania Szefostwa Zaopatrzenia WP. Nastąpiło to w związku z utworzeniem dowództw poszczególnych rodzajów wojsk i szefostw służb Wojska Polskiego, które przejęły od Szefostwa Zaopatrzenia WP zadania w zakresie zaopatrywania podległych im wojsk w środki bojowe i techniczne.
W ramach ogólnej rozbudowy wojska oraz przechodzenia władz naczelnych i instytucji na etat dowództwa Frontu, również i Główne Kwatermistrzostwo WP formowało się na podstawie tego etatu. Zachowało ono jednak całą specyfikę warunków działania i zakres wykonywanych zadań centralnych organów kwatermistrzowskich w odróżnieniu od zadań wykonywanych przez tyły związku operacyjnego. Struktura organizacyjna Głównego Kwatermistrzostwa WP była więc tworem nietypowym, miała bowiem zarówno cechy organizacji właściwej dla centralnego organu kwatermistrzowskiego, jak i cechy instytucji tyłów operacyjnych.
Rozformowano Departament Zaopatrzenia Wojenno -Technicznego. Część komórek organizacyjnych tego departamentu przekazano właściwym dowódcom rodzajów wojsk i szefom służb, a z pozostałych zaś zorganizowano samodzielne zarządy i oddziały Głównego Kwatermistrzostwa WP.
Ponadto utworzono wydział studiowania doświadczeń wojennych, wydzielono z departamentu intendentury oddziału finansów oraz oddziały budownictwa, remontu i zakwaterowania. Rozbudowano też departament służby zdrowia oraz zmieniono nazwy wszystkich komórek organizacyjnych i stanowisk służbowych zgodnie z etatem nr 02/401. Reorganizacja Głównego Kwatermistrzostwa WP trwała do połowy października 1944 r.
Dalsze przeobrażenia w strukturze organizacyjnej nastąpiły w styczniu i kwietniu 1945 r. Kolejnymi rozkazami zostały wyłączone z Głównego Kwatermistrzostwa Departament Służby Zdrowia, Departament Uzbrojenia, Oddział ewidencji strat podoficerów szeregowców
Główne Kwatermistrzostwo WP w końcowym okresie wojny Kierownictwo: główny kwatermistrz, jednoczenie zastępca Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego do spraw kwatermistrzowskich zastępca głównego kwatermistrza WP zastępca głównego kwatermistrza WP do spraw polityczno-wychowawczych oficer łącznikowy adiutant Sztab: oddział organizacyjny oddział ewidencji materiałowego zaopatrywania wojsk wydział żywnościowy wydział mundurowy oddział planowania przewozów samochodowych i powietrznych wydział studiowania doświadczeń wojennych oddział ogólnoadministracyjny wydział finansów wydział łączności specjalnej kancelaria ogólna i tajna Oddział budownictwa, remontu i zakwaterowania: wydział kwaterunkowy wydział budownictwa i remontu wydział eksploatacji wydział opałowy wydział budownictwa przedsiębiorstw wydział zaopatrzenia, wydział finansów.
Przypisy
Bibliografia
Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943–1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958 Polski czyn zbrojny w II wojnie światowej, tom III Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1973, wyd. I
Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie Kategoria:Ministerstwo Obrony Narodowej