Diahann Carroll, właśc. Carol Diahann Johnson (ur. 17 lipca 1935 w Nowym Jorku, zm. 4 października 2019 w Los Angeles) – amerykańska aktorka i piosenkarka. Przeszła do historii jako pierwsza Afroamerykanka, która została laureatką teatralnej nagrody Tony. Jako bohaterka serialu Julia (1968) otrzymała Złoty Glob dla najlepszej debiutantki. W 1975 była nominowana do Oscara za główną rolę w komediodramacie Claudine (1974). Wcieliła się w rolę diwy Dominique Deveraux – przyrodniej siostry Blake’a Carringtona w operze mydlanej ABC Dynastia (Dynasty, 1984–1987). W 1990 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7005 Hollywood Boulevard.
Życiorys Wczesne lata Półtora roku po jej narodzeniu w Bronx, w dzielnicy Nowego Jorku, rodzice Frank Johnson i Mabel (z domu Faulk) przenieśli się do nowojorskiego Harlemu, gdzie mając sześć lat śpiewała w chórze gospel na porannych mszach w Abyssinian Baptist Church. W wieku dziesięciu lat otrzymała stypendium z Metropolitan Opera. W School of Performing Arts na Manhattanie jej szkolnym kolegą był Billy Dee Williams. Podczas nauki w szkole średniej High School of Music and Art w Nowym Jorku pracowała w nocnych klubach. Studiowała socjologię na Uniwersytecie Nowojorskim na Manhattanie. Dorabiała jako modelka dla Johnson Publications i Ebony Fashion Fair w Chicago, w stanie Illinois.
Kariera W 1953 odebrała nagrodę w wysokości trzech tysięcy dolarów i przez kilka tygodni gościła w teleturnieju ABC Życiowa szansa (Chance of a Lifetime), w którym śpiewała w nocnym klubie Latin Quarter. W 1954 roku podbiła publiczność Broadwayu w musicalu Harolda Arlena i Trumana Capote’a Dom kwiatów (House of Flowers) jako Ottilie. Następnie trafiła na kinowy ekran w dramacie muzycznym Otto Premingera Czarna Carmen (1954) u boku Harry’ego Belafonte, filmowej wersji Gershwina, melodramacie muzycznym Otto Premingera Porgy i Bess (Porgy and Bess, 1959) z Sidneyem Poitierem i Sammy Davisem Jr. i dramacie muzycznym Paryski blues (Paris Blues, 1961) z udziałem Paula Newmana, Joanne Woodward, Louisa Armstronga i Sidneya Poitiera.
W 1962 była pierwszą czarną kobietą, która zdobyła nagrodę Tony za rolę Barbary Woodruff w musicalu Richarda Rodgersa Bynajmniej niesmyczkowe (No Strings). Za postać Ruby Jay w jednym z odcinków serialu ABC Nagie miasto (Naked City, 1962) była nominowana do nagrody Emmy. Była pierwszą Afroamerykanką, która za rolę pielęgniarki Julii Baker w serialu NBC Julia (1968–1971) została uhonorowana nagrodą Złotym Globem i Groundbreaking Show, a także w 1969 zdobyła nominację do nagrody Emmy. Jej tytułowa kreacja w komediodramacie muzycznym Claudine (1974) przyniosła jej nominację do nagrody Oscara i Złotego Globu. Była gospodarzem swojego programu rozrywkowego CBS Diahann Carroll zaprasza (The Diahann Carroll Show, 1976), gdzie gościła m.in. takie sławy jak Merv Griffin, Johnny Carson i Judy Garland. W jednym z odcinków sitcomu ABC Statek miłości (The Love Boat, 1977) zagrała postać trzykrotnie rozwiedzionej piosenkarki Roxy Blue.
Po występie w telewizyjnym dramacie familijnym NBC Siostra, siostra (Sister, Sister, 1982) u boku Paula Winfielda, w 1983 roku odniosła sceniczny sukces na Broadwayu w sztuce Tajemnica Klasztoru Marii Magdaleny (Agnes of God) jako zakonnica Agnes, która urodziła martwe dziecko. Za postać Marion Gilbert w sitcomie NBC Odmienny świat (A Different World, 1989–1993) była nominowana do nagrody Emmy.
W roku 1984 dołączyła do obsady opery mydlanej ABC Dynastia (Dynasty), w której wcieliła się w rolę pełnej temperamentu zamożnej piosenkarki chanson Dominique Deveraux (z domu Millie Cox), córki Toma Carringtona i Laury Matthews, przyrodniej siostry Blake’a (John Forsythe) i Bena (Christopher Cazenove), a jej stroje projektował Nolan Miller. W 1984 na łamach magazynu „People” powiedziała: Jej postać Dominique Deveraux była obecna w Dynastii do roku 1987 i gościła też w spin-off Dynastia Colbych (The Colbys, 1985–1986).
W 1995 wystąpiła w roli Normy Desmond w kanadyjskim musicalu Andrew Lloyda Webbera Bulwar Zachodzącego Słońca (Sunset Boulevard). W 1999 na Off-Broadwayu grała w sztuce Eve Ensler Monologi waginy w Westside Theatre / Downstairs.
Na małym ekranie można ją było zobaczyć w telewizyjnym dramacie kryminalnym NBC A Perry Mason Mystery: The Case of the Lethal Lifestyle (1994), serialu CBS Prawo Burke’a (Burke’s Law, 1994) i serialu NBC Dotyk anioła (Touched by an Angel, 1995). W serialu ABC Chirurdzy (Grey’s Anatomy, 2006–2007) pojawiła się jako Jane Burke, wymagająca matka doktora Prestona Burke’a (Isaiah Washington). Od 2009 w Białych kołnierzykach grała postać June, bogatej wdowy, która wynajmuje mieszkanie Nealowi Caffreyowi.
Życie prywatne Była czterokrotnie mężatką. 26 lutego 1956 poślubiła Monte Kaya (1956–1963), z którym ma córkę dziennikarkę Suzanne Ottilie Kay Bamford (ur. 9 września 1960). 14 stycznia 1963 rozwiodła się. 21 lutego 1973 wyszła za mąż za Fredricka (Fredde’ego) Jacka Glusmana, 20 lipca 1973 doszło do rozwodu. 25 maja 1975 po raz trzeci wzięła ślub z Robertem DeLeonem, który zmarł 31 marca 1977. Prawie dziesięć lat później, 3 stycznia 1987 poślubiła piosenkarza ballad Vica Damone, ale i ten związek małżeński przetrwał do 12 września 1996.
Spotykała się także z Sammy Davisem Jr., aktorem Maxem Julienem, zawodnikiem futbolu amerykańskiego Jimem Brownem, Marlonem Brando (1954), Sidneyem Poitierem (1963–1965), aktorem Donem Marshallem (1969–1970) i dziennikarzem Davidem Frostem (przez trzy lata; 1970–1972).
W 1998, kiedy miała 63 lata, po rutynowych badaniach mammograficznych zdiagnozowano u niej raka piersi, pokonała chorobę, a potem zachęcała publicznie inne kobiety, iż „troska o zdrowie leży w interesie kobiet, a wiedza o tym, jak najlepiej o siebie zadbać, daje ogromną siłę”.
Zmarła 4 października 2019 w swoim domu w Los Angeles w wieku 84 lat. Przyczyną śmierci był rak piersi.
Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł Rola Reżyser 1954 Czarna Carmen (Carmen Jones) Myrt Otto Preminger 1959 Porgy i Bess (Porgy and Bess) Clara Otto Preminger1961 Paryski blues (Paris Blues) Connie Lampson Martin Ritt Żegnaj ponownie (Goodbye Again) piosenkarka Anatole Litvak 1967 Szybki zmierzch (Hurry Sundown) Vivian Thurlow Otto Preminger 1968 Podział (The Split) Ellie Gordon Flemyng1974 Claudine Claudine John Berry1975 Śmiertelny krzyk (Death Scream, TV) Betty May Richard T. Heffron1978The Star Wars Holiday Special (TV)Mermeia Holographic WowSteve Binder, David Acomba1979I Know Why the Caged Bird Sings (TV)VivianFielder Cook 1982 Siostra, siostra (Sister, Sister, TV) Carolyne Lovejoy John Berry 1989 From the Dead of Night (TV) Maggie Paul Wendkos1990 Czarny blues (Mo' Better Blues) wokalistka klubu jazzowego Spike Lee Morderstwo za zaliczeniem pocztowym (Murder in Black and White, TV) Margo Stover Robert Iscove 1991 Pięć uderzeń serca (The Five Heartbeats) Eleanor Potter Robert Townsend 1992 Color Adjustment (film dokumentalny) w roli samej siebie Marlon Riggs1994A Perry Mason Mystery: The Case of the Lethal LifestyleLydia BishopHelaine Head1997Magia Batistów (Eve's Bayou) Elzora Kasi Lemmons1998Gorzka czekolada (The Sweetest Gift, TV)Pani WilsonStuart Margolin1999Having Our Say: The Delany Sisters' First 100 Years (TV)Sadie DelanyLynne LittmanJackie's Back (TV)w roli samej siebieRobert Townsend2000Amerykański skandal (Sally Hemings: An American Scandal, TV)Betty HemingsCharles HaidOdważna miłość (The Courage to Love, TV)PouponneKari SkoglandNatalie Cole: Wyśpiewać miłość (Livin' for Love: The Natalie Cole Story, TV)Maria ColeRobert Townsend2007 Over the River...Life of Lydia Maria Child, Abolitionist for Freedom (film dokumentalny) narrator Constance L. JacksonAnatomía Unplugged (TV)Jane BurkeMaría Ruiz 2010Diahann Carroll: The Lady. The Music. The Legend (TV)w roli samej siebieGeorge Miller 2010Ryzyko (At Risk, TV)NanaTom McLoughlin 2013 Oko w oko z teściem (Peeples) Nana Peeples Tina Gordon Chism 2014 Zamaskowany (The Masked Saint) Pani Edna Warren P. Sonoda seriale TV Rok Tytuł Rola1960The Garry Moore Showw roli samej siebiePeter Gunn Dina Wright 1962 Naked CityRuby Jay1963Jedenasta godzina (The Eleventh Hour)Stella Young1965 Not Only... But Alsogość1966The Milton Berle Showw roli samej siebie1968-71JuliaJulia Baker1977Statek miłości (The Love Boat)Roxy Blue, gwiazda jazzowa1979Korzenie: Następne pokolenia (Roots: The Next Generations)Zenitha Haley, pani Simon1984-87 Dynastia (Dynasty)Millie 'Dominique' Cox Deveraux Lloyd1985-86Dynastia Colbych (The Colbys)Dominique Deveraux1986Disneylandw roli samej siebie1989-93Inny świat (A Different World)Marion Gilbert1993The Sinbad ShowPani WintersVicki!w roli samej siebie1994Prawo Burke’a (Burke’s Law)Miasteczko Evening Shade (Evening Shade)Ginger1994-95Na południe od Brazos (Lonesome Dove: The Series)Ida Grayson1995ABC Weekend SpecialsnarratorDotyk anioła (Touched by an Angel)Grace Willis1998Ellenw roli samej siebieThe Rosie O’Donnell Show1999Życie do poprawki (Twice in a Lifetime)Jael2000Happily Ever After: Fairy Tales for Every ChildCrow (głos)Intimate Portrait: Holly Robinson Peetenarrator2001Legenda Tarzana (The Legend of Tarzan)Królowa La (głos)2002Pół na pół (Half & Half)babcia Ruth ThorneThe CourtJustice DeSett2003–2004Soul Foodciotka Ruthie2004WhoopiViveca Rae, matka Mavis'2006–2007Chirurdzy (Grey’s Anatomy)Jane Burke2009–2014Białe kołnierzyki (White Collar)June Ellington2010Diahann Carroll: The Lady. The Music. The Legend – koncert w Palm Springsw roli samej siebie2010-11Diary of a Single Mom terapeutka / dr Cole
Dyskografia Diahann Carroll Sings Harold Arlen Songs (1957) Best Beat Forward (1958) The Persian Room Presents Diahann Carroll (1959) Porgy and Bess (1959) (z André Previn Trio) Diahann Carroll and the André Previn Trio (1960) Diahann Carroll At The Persian Room (1960) Fun Life (1961) The Comedy (1962) z Modern Jazz Quartet Showstopper! (1962) The Fabulous Diahann Carroll (1963) A You're Adorable: Love Songs for Children (1967) Nobody Sees Me Cry (1967) Diahann Carroll (1974) A Tribute to Ethel Waters (1978) The Time of My Life (1997) Time Of My Life (1997) Side By Side (1999) Diahann Carroll And The Duke (2000) Nobody Sees Me Cry: The Best Of The Columbia Years (2001)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańskie modelki Kategoria:Amerykańskie wokalistki Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w serialu komediowym lub musicalu Kategoria:Ludzie urodzeni w Bronksie Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2019