Leon Feliks Goldstand (ur. 23 grudnia 1871Według innych źródeł błędnie ur. 1873 w WarszawieIlustrowany Express Tygodniowy, R. 3, nr 5 (1 kwietnia 1929), s. 10-12., zm. 7 października 1926 tamże) – polski dyplomata, bankier, ziemianin, polityk konserwatywny, działacz społeczny i charytatywny pochodzenia żydowskiego.

Życiorys left|thumb|Leon Feliks Goldstand (trzeci od lewej), wraz z córką Janiną Wincentyną (trzecia od prawej), na Międzynarodowej Wystawie Książki we Florencji (3 maja 1925) thumb|Leon Feliks Goldstand (piąty z prawej w pierwszym rzędzie), wraz z delegacją Związku Hallerczyków przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Rzymie mały|Grób Leona Feliksa Goldstanda na cmentarzu Powązkowskim Uczęszczał do gimnazjum w Warszawie. Następnie ukończył ze złotym medalem kurs nauk w Cirencester w AngliiKurjer Warszawski, R.75, nr 354 (23 grudnia 1895), s. 4.. Studiował także w Berlinie.

W 1897 zakupił dobra zaborowskie. W 1899 został członkiem Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w WarszawieGazeta Handlowa, R.36, no 83 (12 kwietnia 1899), s. 3.. W tym samym roku utworzył wraz z Ludwikiem Spiessem, Władysławem Ciechanowieckim, Henrykiem Kozłowskim i Ryszardem Edwardem Kunitzerem spółkę dla produkcji superfosfatów i innych przetworów chemicznych o kapitale zakładowym pół miliona rubliRolnik i Hodowca, R. 17, nr 2 (12 stycznia 1899), s. 18.. Spółka rok później przekształciła się w Towarzystwo Akcyjne Fabryki Superfosfatów i Przetworów Chemicznych „Strzemieszyce”, gdzie został zastępcą członka zarząduGazeta Handlowa, R.37, no 150 (4 lipca 1900), s. 3.. Był miłośnikiem i propagatorem gry w tenisa. W 1900 zaprosił do swojego pałacu w Zaborowie utytułowanego tenisistę angielskiego Thomasa Burke'a, z którym rozegrał turniej tenisowyKurjer Warszawski, R.80, nr 241 (1 września 1900) - dod. poranny, s. 3..

W 1901 został wybrany do komisji rewizyjnej rady opiekuńczej Towarzystwa Opieki nad Nieuleczalnie ChorymiKurjer Warszawski, R.81, nr 115 (27 kwietnia 1901), s. 3.. W 1908 został wybrany prezesem Towarzystwa Przytulisk Niedoli DziecięcejSłowo, R.27, nr 166 (19 czerwca 1908), s. 2.. Był także członkiem honorowym grzybowskiego koła TPNDSłowo, R.29, nr 88 (24 lutego 1910) - wyd. wieczorne, s. 2.. Własnym kosztem zakładał i utrzymywał liczne ochronki. W Zaborowie wybudował ambulatorium i zatrudnił felczera dla ludności wiejskiej. Ufundował tam szkołę, założył kasę oszczędności dla służby folwarcznej, a wysłużonych robotników rolnych obdarowywał ziemiąKurjer Warszawski, R.106, nr 285 (16 października 1926) - wyd. wieczorne, s. 5.. Sfinansował również remont kościoła św. Anny w Zaborowie.

W 1912 był członkiem wspierającym Centralnego Towarzystwa Rolniczego. Był członkiem dożywotnim Towarzystwa Popierania Przemysłu Ludowego w Królestwie Polskim. W tym samym roku był członkiem Komitetu Warszawskiego Koła Sportowego. Był kolejno zastępcą członka Komitetu, członkiem Komitetu i członkiem Rady Towarzystwa Popierania Pracy Społecznej w Warszawie. Należał do Warszawskiej Resursy Kupieckiej. Był członkiem dożywotnim Towarzystwa Biblioteki Publicznej w Warszawie. Własnym sumptem wystawił monumentalną kamienicę Goldstanda, jedną z najwyższych w Warszawie, przy ówczesnym placu Zielonym. W 1912 sfinansował również budowę Miejskiego Zakładu Położniczego im. św. Zofii. Szpital otrzymał imię świętej Zofii, patronki położnych; imię to nosiła też matka fundatora placówki, która zmarła przy porodzie. Przed wojną działał w Stronnictwie Polityki RealnejKurjer Warszawski, R.106, nr 279 (10 października 1926) + dod., s. 23..

Po wybuchu I wojny światowej zorganizował w pałacu w Zaborowie szpital, oddając sale pałacowe na rzecz rannych żołnierzy. Pracował w Komitecie Obywatelskim m.st. Warszawy obejmując sprawy finansowe. Był referentem prawno-dyscyplinarnym w kancelarii przybocznej Zdzisława Lubomirskiego. Po utworzeniu Rady Regencyjnej pełnił funkcję jej skarbnika. W 1918 był członkiem sejmiku powiatowego warszawskiego z kurii wielkiej własności ziemskiej. Wspierał Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, którego był skarbnikiem w latach I wojny światowej. Był kolekcjonerem sztuki. Posiadał w swoich zbiorach obrazy m.in. Józefa BrandtaTygodnik Illustrowany, R.52, nr 23 (10 czerwca 1911), s. 445., Józefa Chełmońskiego i Apoloniusza Kędzierskiego. W 1919 był wiceprzewodniczącym Obywatelskiej Komisji Ofiarności Publicznej przy Wydziale Dobroczynności Publicznej Magistratu Miasta Stołecznego Warszawy.

W odrodzonej Polsce sprawował funkcję Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie oraz radcy handlowego polskiej ambasady w Wielkiej Brytanii. Po powrocie z Londynu pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych jako naczelnik wydziału wschodniego i radca I-szej klasy. Kierował także oddziałem amerykańskim w MSZ i był radcą handlowym poselstwa polskiego w Stanach ZjednoczonychKurjer Polski, R. 24, nr 237 (2 września 1921), s. 4.Kurjer Warszawski, R.103 , nr 95 (7 kwietnia 1923) - dod. poranny, s. 4.. W 1923 był jednym ze współzałożycieli Koła Dyplomatycznego w WarszawieDziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej, R. 4, nr 11 (10 sierpnia 1923), s. 221.. W tym samym roku był członkiem Komitetu Uczczenia Gabriela Narutowicza w Ministerstwie Spraw ZagranicznychTygodnik Illustrowany, R.64, nr 23 (2 czerwca 1923), s. 377. Następnie w 1924 został mianowany radcą legacyjnym przy Kwirynale w RzymieNowa Ziemia Lubelska, R.2, nr 235 (28 sierpnia 1924), s. 2.. Z powodu przewlekłej choroby nerek i serca powrócił w lecie 1926 do Warszawy.

Zmarł 7 października 1926 w Warszawie po kilkumiesięcznej chorobie. 11 października został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 44-4-21, 22, 23)Czas, R.79, nr 235 (13 października 1926), s. 3.

Rodzina Był synem Jana Goldstanda (1837–1904), dyrektora Banku Międzynarodowego w Petersburgu i radcy stanu, oraz Zofii (Sary) z domu Horowitz (1852–1871), która zmarła w połogu po narodzinach Leona. W okresie dorosłym przyjął chrzest wraz ze swoim ojcem. Jego stryjem był Aleksander Goldstand, natomiast dziadem Leon Goldstand. Stryjecznym dziadem był zaś kupiec i sybirak Jakub Salinger.

21 listopada 1901 w kościele św. Doroty w Zawadach ożenił się z Zofią Dorotą Karoliną Karnkowską h. Junosza (1878–1968)Po śmierci Leona wyszła 21 czerwca 1930 w Madrycie za hrabiego Jerzego Jana Tarnowskiego h. LeliwaKraj, R.20, nr 46 (29 listopada 1901), s. 24.. Miał z nią jedną córkę, Janinę Wincentynę (1905–1991), która wyszła za mąż za Józefa Ludwika Stanisława Piotra Górskiego h. Bożawola, rotmistrza Wojska Polskiego, właściciela dóbr Ceranów.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Warszawie Kategoria:Absolwenci uczelni w Wielkiej Brytanii Kategoria:Bankierzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Centralnego Towarzystwa Rolniczego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych Kategoria:Konsulowie II Rzeczypospolitej w Wielkiej Brytanii Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Zaborowem (powiat warszawski zachodni) Kategoria:Naczelnicy Wydziałów MSZ II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Politycy Stronnictwa Polityki Realnej (1905–1923) Kategoria:Polscy bankierzy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polscy dyplomaci Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy filantropi Kategoria:Polscy kolekcjonerzy sztuki Kategoria:Polscy ziemianie Kategoria:Radcy legacyjni II Rzeczypospolitej Kategoria:Radni sejmików powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1871 Kategoria:Urzędnicy Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego 1917–1918 Kategoria:Zmarli w 1926