Józef Bolesław Wojnarowski (ur. 3 kwietnia 1933 w Starym Sączu, zm. 22 września 2023 tamże) – polski naukowiec, profesor nauk technicznych, specjalista w dziedzinie mechaniki, dynamiki układów mechanicznych, budowy i eksploatacji maszyn, maszyn włókienniczych, eliminacji drgań maszyn, teorii grafów, mechaniki płynów biomechaniki i mechatroniki, nauczyciel akademicki Politechniki Śląskiej w Gliwicach i Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu.

Życiorys Był współtwórcą polskiej szkoły naukowej w zakresie: mechaniki teoretycznej i stosowanej, a w tym zastosowań grafów w mechanice, biomechaniki z implikacjami w mechanice, dynamice maszyn i mechatronice.

W 1971 r. zastosował teorię grafów w mechanice i teorii drgań. Wydana przez niego w 1981 r. książka pt. Zastosowanie grafów w analizie drgań układów mechanicznych była pierwszą pozycją z tego zakresu w Polsce. Wynikiem osiągnięć Profesora w dziedzinie zastosowań grafów było zainicjowanie międzynarodowych konferencji „Graphs and Mechanics”. Był organizatorem konferencji o charakterze krajowym i międzynarodowym, a także członkiem komitetów naukowych konferencji organizowanych przez zagraniczne ośrodki naukowe.

Wyniki badań, w których brał udział zostały opublikowane w ponad 525. pracach w postaci artykułów w czasopismach i materiałach konferencyjnych, rozprawach naukowych, podręcznikach akademickich. Jest współtwórcą pięciu patentów.

Jako profesor wizytujący był zapraszany przez: Uniwersytet Alberta w Edmonton, Kanada (1981), Uniwersytet w Niszu, Niš Serbia (1985), Omski Politechniczny Instytut (1989), Monash University w Melbourne, Australia (1994) Open International University of Human Development „Ukraine”, Kijów (2002), w 160 Rocznicę utworzenia Politechniki Lwowskiej.

W dziedzinie zastosowań grafów w mechanice współtworzył szkołę naukową znaną w kraju i za granicą. Powstały liczne doktoraty i habilitacje, a wielu jej członków otrzymało tytuły profesorskie. Do najważniejszych osiągnięć w pracy naukowej Profesora inżyniera należy wypromowanie 19 doktorów nauk technicznych i jednego dr. h.c. Dziesięciu wychowanków profesora uzyskało stopień naukowy doktora habilitowanego, a sześciu z nich tytuł profesora. Wypromował setki inżynierów.

W ramach działalności opiniotwórczej profesor opracował 55 recenzji prac doktorskich, 38 recenzji dysertacji habilitacyjnych, 28 opinii wniosków profesorskich, 10 opinii monografii, 12 recenzji dla czasopism zagranicznych. W latach 1997–1999 zasiadał w Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych. Dla tej Komisji opracował 22 opinie dotyczące zatwierdzenia stopnia doktora habilitowanego i 11 opinii wniosków o nadanie tytułu profesora.

Był członkiem stowarzyszeń oraz organizacji, między innymi od 1963 r. Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej (PTMTS), w którym pełnił funkcję sekretarza generalnego i przewodniczącego. Zjazd delegatów (PTMTS) w 1998 nadał mu godność Członka Honorowego. Od 1998 był Członkiem Rady Redakcyjnej Journal of Theoretical and Applied Mechanics PTMTS. W latach 1997–1999 zasiadał w Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych. Profesor był również członkiem Komitetu Budowy Maszyn PAN. W 2002 został wybrany Przewodniczącym Komitetu Teorii Maszyn i Mechanizmów. Uczestniczył w Komitetach Technicznych The International Federation for the Theory of Machines and Mechanisms (IFToMM). Na XI kongresie IFToMM wybrano go do Komisji Standaryzacji i Terminologii (CST). Od 1999 był członkiem EUROMECH – European Mechanics Society. Od 1996 należał do Akademii Inżynierskiej w Polsce, a w latach 2002–2006 pełnił funkcję jej Wiceprezesa. W 2002 przyjęto go w poczet Członków Akademii Nauk Inżynierskich Ukrainy, natomiast w 2003 został Członkiem Europejskiej Akademii Nauki, Sztuki i Literatury (Academie Europeenne drs Sciences, des Arts et des Letters).

Ponadto brał udział w kongresach i międzynarodowych konferencjach. Uczestniczył m.in.: w Światowym Kongresie International Federation Theory of Machines and Mechnisms (IFToMM) w Zakopane (Polska 1969), Montreal (Kanada 1978), Praga (Czechosłowacja 1991), Doniecki Politechniczny Instytut Ukraina (1992) Mediolan (Włochy 1996), Oulu (Finlandia 1999), Tiencin (Chiny 2004), Besançon (Francja 2007). Był współinicjatorem odsłonięcia w 2010 r. w Zakopanem w D.W. Hyrny tablicy upamiętniającej 40. rocznicę utworzenia The International Federation of the Theory of Machines and Mechanisms (IFToMMu).

Ścisłe kontakty naukowo-dydaktyczne Profesora z Politechnika Doniecką i opieka nad przewodem habilitacyjnym doc. Valentina Oniszczenki – obecnie profesora, znalazły pozytywną wzmiankę o współpracy naukowej prof. J. Wojnarowskiego z Ukrainą, którą umieścił redaktor Jerzy Giedroyć w Kulturze paryskiej, nr 3/630. Paryż 2000.

Profesor posiadał stopień wojskowy podporucznika rezerwy (1957). Za dokumentowanie historii Straży Pożarnej otrzymał godność honorowego członka Ochotniczej Straży Pożarnej w Starym Sączu.

Prywatnie Syn Ludwika (1903–1972), podoficera pożarnictwa, Rejonowego Komendanta OSP w Starym Sączu (1948–1952) i Marii z Nowaków. Brat Edmunda (1930–2009) i Teresy (1943–2018). Żonaty z lek. Bogną Pajerską-Wojnarowską (1933–2019).

Wykształcenie 1949 – mała matura, Gimnazjum w Starym Sączu 1952 – technik mechanik, Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe w Katowicach 1958 – magister inżynier mechanik, Wydział Mechaniczny Politechniki Śląskiej w Gliwicach 1964 – doktor nauk technicznych, Wydział Mechaniczny Politechniki Śląskiej w Gliwicach 1977 – doktor habilitowany nauk technicznych, Wydział Mechaniczny Energetyczny Politechniki Śląskiej w Gliwicach 1980 – tytuł profesora nadzwyczajnego nadany przez Radę Państwa 1988 – tytuł profesora zwyczajnego nadany przez Radę Państwa

Doktoraty Honoris Causa: 1995 – Senat Donieckiego Narodowego Uniwersytetu Technicznego, Ukraina 2007 – Senat Politechniki Łódzkiej

Pełnione funkcje 1966–1976 – kierownik Punktu Konsultacyjnego w Tarnowskich Górach 1971–1984 – zastępca dyrektora Instytutu Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn 1969–1970 – kierownik Zespołu Mechaniki i Dynamiki Maszyn 1985–1991 – dyrektor Instytutu Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn 1987–1990 – członek Senatu Politechniki Śląskiej w Gliwicach 1991–1994 – kierownik Katedry Mechaniki, Robotów i Maszyn Roboczych Ciężkich 1994–2003 – kierownik Katedry Mechaniki, Robotów i Maszyn 1996–2002 – kierownik Zakładu Podstaw Konstrukcji Maszyn wydziału Budowy Maszyn, Filii Politechniki Łódzkiej w Bielsku-Białej 1964–2003 – członek Rady Wydziału Mechanicznego Technologicznego 1994–2003 – członek Komisji ds. stopnia naukowego doktora habilitowanego na Wydziale Mechanicznym Technologicznym 1993–1994 – kierownik Katedry Mechaniki Filii Politechniki Łódzkiej w Bielsku-Białej 1983–2003 – członek Rady Wydziału Budowy Maszyn Politechniki Łódzkiej, Filia w Bielsku-Białej 1995–2023 – przewodniczący Zespołu Nauk Technicznych Ekspertów Ministra Edukacji Narodowej/Nauki i Szkolnictwa Wyższego 2005–2023 – Akademia Nauk Stosowanych (wcześniej Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa) w Nowym Sączu – profesor zwyczajny

Odznaczenia i wyróżnienia honorowe 1969 – Srebrna Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” 1971 – Złota Odznaka ZNP 1974 – Odznaka „Zasłużony dla Politechniki Śląskiej” 1975 – Złoty Krzyż Zasługi 1976 – Medal Okolicznościowy „Przyjaciołom i Sympatykom Ruchu Młodzieżowego” 1978 – Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” 1982 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1985 – Medal 40-lecia Politechniki Śląskiej 1991 – Złota Odznaka „Za zasługi dla rozwoju przemysłu maszynowego” 1996 – Złota Odznaka „Zasłużony dla województwa bielskiego” 1997 – Odznaka „Zasłużony dla Donieckiego Państwowego Uniwersytetu Technicznego” 1997 – Odznaka „Zasłużony dla Politechniki Łódzkiej” 1998 – Medal Komisji Edukacji Narodowej 1998 – Odznaka honorowa „Za zasługi dla województwa bielskiego” 1998 – Członek Honorowy Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej (PTMTS) 2000 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 2003 – Medal im. Stanisława Ochęduszki 2005 – Honorowa Odznaka Uniwersytetu Narodowego „Politechnika Lwowska” 2005 – Członek Honorowy Ochotniczej Straży Pożarnej w Starym Sączu 2005 – Medal 60-lecia Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej w Gliwicach 2005 – Medal Politechniki Śląskiej w Gliwicach (nr 4) za wybitne osiągnięcia naukowe 2006 – Honorowa Odznaka Politechniki Krakowskiej 2007 – Złoty Dyplom Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Nagrody 1964 – I stopnia Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej (PTMTS) (przyznana w ramach konkursu) 1973 – Ministra Indywidualna II stopnia 1976 – Rektora I stopnia za działalność dydaktyczno-wychowawczą i organizacyjną 1977 – Rektora II stopnia za działalność dydaktyczno-wychowawczą i organizacyjną 1978 – Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna stopnia I za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych 1988 – Rektora II stopnia, zespołowa za działalność dydaktyczno-wychowawczą i organizacyjną 1989 – Rektora, indywidualna za kierowanie Instytutem 1991 – Rektora I stopnia za działalność naukową 1994 – Rektora I stopnia, indywidualna za osiągnięcia w dziedzinie kształcenia kadry 1997 – Rektora I stopnia, zespołowa za osiągnięcia w dziedzinie dydaktycznej 1997 – Ministra Edukacji Narodowej za pracę w Komisji Ekspertów MEN 1998 – Rektora I stopnia, zespołowa za osiągnięcia w dziedzinie dydaktycznej 2000 – Ministra Edukacji Narodowej, zespołowa II stopnia, w dziedzinie badań 2000 – Głównego Inspektora Pracy zespołowa za II miejsce w konkursie z zakresu BHP 2002 – Ministra Edukacji Narodowej i Sportu za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kształcenia kadr naukowych 2003 – Ministra Edukacji Narodowej i Sportu za pracę przewodniczącego w Komisji Ekspertów MEN 2004 – Ministra Edukacji Narodowej i Sportu za pracę przewodniczącego w Komisji Ekspertów MEN 2006 – Rektora I stopnia, zespołowa za osiągnięcia w dziedzinie dydaktycznej

Przypisy

Noty o słownikach biograficznych Sylwetka prof. inż. J. Wojnarowskiego opisana jest w polskich, amerykańskich i angielskich wydawnictwach biograficznych. Kto jest Kim w województwie ’93, Wydawnictwo „Książnica” przy współpracy Towarzystwa Zachęty Kultury w Katowicach, s. 368. Problemy Maszyn Roboczych. Kolegium Twórczości Technicznej Akademii Inżynierskiej w Polsce, zeszyt 14., Radom 1999 r. s. 5–7. Złota Księga Nauki Polskiej 2000. Naukowcy Przełomu Wieków, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2000 r., s. 1037–1038. Who is Who w Polsce, Hübners blaues Who is Who, Schweiz, 2002, s. 2148–2149. Bombicki M.R., Encyklopedia Actus Purus. Kto jest kim w Polsce nowego Milenium (2000–2002), Polska Narodowa Oficyna Wydawnicza Pol-Euro-Business, Poznań 2004, s. 575. Złota Księga Nauki Polskiej. Naukowcy Zjednoczonej Europy, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2006 r., s. 916–917. Dictionary of International Biography. Jubileusz 75 rocznicy urodzin, 54 lat działalności naukowej, 20 lat profesury zwyczajnej Józefa Wojnarowskiego. Zeszyt Pol. Śl. Gliwice, kwiecień 2008, 140 s. Wielka Księga Jubileuszu 65-lecia Politechniki Śląskiej 1945–2010.Wydawnictwo Helion, Gliwice 2010. Złota Księga Nauk Technicznych 2011. Wydawnictwo Helion, Gliwice 2011.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej Kategoria:Członkowie Akademii Inżynierskiej w Polsce Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Łódzkiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Starym Sączu Kategoria:Ludzie związani z Tarnowskimi Górami Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej