Park Stefana Żeromskiego – park w warszawskiej dzielnicy Żoliborz, znajdujący się w rejonie ulic: Mickiewicza, Krasińskiego, Czarnieckiego i Mierosławskiego.

Historia thumb|Park ok. 1939 thumb|Fontanna z rzeźbą Dziewczyna z dzbanem Henryka Kuny Park został założony w latach 1925–1932 (według innego źródła 1930–1932) z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Żoliborza na terenach wokół fortu Sokolnickiego. Przy jego urządzaniu zatrudniono ok. 600 bezrobotnych, na co uzyskano środki z budżetu państwa. Pozostałe koszty urządzenia parku, w tym budowę ogrodzenia, poniosło Towarzystwo Przyjaciół Żoliborza, finansując je ze składek swoich członków. Do kompozycji parku wykorzystano wały i fosy dawnych fortyfikacji. Główne wejście umieszczono od strony placu Wilsona, pozostałe od strony ulic Krasińskiego i Mierosławskiego.

Projektantami parku byli Leon Danielewicz i Stanisław Zadora-Życieński. Na skwerze, przy głównym wejściu od strony placu Wilsona, ustawiono fontannę z rzeźbą Dziewczyna z dzbanem dłuta Henryka Kuny, nazywaną przez mieszkańców Aliną. Otaczał ją okrągły trawnik i kuliste krzewy cisów. Rzeźba stała się jednym z symboli ŻoliborzaAlina - dziewczyna z dzbanem.

Park został otwarty 23 czerwca 1932 roku.

Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku park był miejscem pochówków poległych. W maju 1943 roku został zamknięty dla ludności polskiej. W 1944 roku park stał się prowizorycznym cmentarzem dla ofiar walk i bombardowań w tej części Żoliborza i został częściowo zniszczony. Po spaleniu w pierwszych dniach sierpnia 1944 roku baraków dla bezdomnych przy Dworcu Gdańskim, wraz fortem Sokolnickiego stał się miejscem schronienia dla ich mieszkańców.

Park został zrekonstruowany po zakończeniu wojny.

W latach 2003–2005 przeprowadzona została modernizacja parku w oparciu o jego pierwotny projekt; odrestaurowano także fontannę i wyeksponowano dwa kamienie upamiętniające 15. i 75. rocznicę odzyskania niepodległości. W 2020 roku park został wpisany do rejestru zabytków.

Z inicjatywy Zarządu Zieleni m.st. Warszawy w okresie od lipca do września 2023 roku przeprowadzono pierwszą w Polsce inwentaryzację nietoperzy na terenie miejskim, która obejmowała m.in. park Stefana Żeromskiego. Wtedy po raz pierwszy w Warszawie stwierdzono obecność borowca leśnego (Nyctalus leisleri)Marcin M. Granat, Kilka faktów o miastowych nietoperzach, „Przyroda Polska”, nr 4/2024, s. 30-31, ISSN 0552-430X..

Upamiętnienia W parku znajdują się kamienie upamiętniające:

Przypisy

Linki zewnętrzne Park Żeromskiego na stronach Urzędu m.st. Warszawy

Żeromskiego Kategoria:Stary Żoliborz