Airbus S.A.S. () – przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samolotów, spółka zależna Airbus Group (dawniej EADS). Siedziba koncernu znajduje się w Tuluzie we Francji. Największy producent samolotów pasażerskich na świecie.
Airbus zatrudnia około 130 tysięcy pracowników w 180 miejscach na całym świecie.
Historia Historia Airbusa rozpoczęła się w 1967 roku, kiedy ministrowie Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii na lipcowym spotkaniu zdecydowali, że: mały|Airbus A300 – pierwszy model samolotu produkowany przez Airbusa należący do Lufthansy mały|Airbus A310 linii Hapagfly mały|Airbus A318 linii Air France mały|Airbus A320 – najpopularniejszy samolot firmy Airbus należący do linii Swiss mały|Airbus A321 – wydłużona wersja Airbusa A320 linii Alitalia mały|Airbus A330 – najpopularniejszy szerokokadłubowy samolot koncernu mały|Airbus A340-600 – czterosilnikowy samolot dalekiego zasięgu mały|Airbus A380 – największy samolot pasażerski na świecie na lotnisku w Dubaju 29 maja 1969 roku na pokazach lotniczych w Le Bourget we Francji podpisano umowę inicjującą projekt A300 – pierwszego dwusilnikowego szerokokadłubowego samolotu pasażerskiego na świecie. Konsorcjum Airbus Industry zostało oficjalnie założone w 1970 roku w celu konkurowania z amerykańskimi korporacjami takimi jak Boeing, Lockheed czy McDonnell Douglas. W skład konsorcjum weszło przedsiębiorstwo francuskie Aérospatiale oraz cztery przedsiębiorstwa niemieckie skupione w grupie Deutsche Airbus: Messerschmittwerke, Hamburger Flugzeugbau, VFW GmbH oraz Siebelwerke ATG. Kilka lat później do spółki dołączyło hiszpańskie przedsiębiorstwo Construcciones Aeronáuticas SA (CASA).
Lot pierwszego produkowanego przez Airbusa samolotu – A300 – odbył się 28 października 1972 roku w Tuluzie i zakończył się sukcesem. Dwa lata później, 23 maja 1974 roku, Airbus A300 wykonał swój pierwszy komercyjny lot na trasie Paryż – Londyn w liniach Air France.
Następnym samolotem wyprodukowanym przez firmę był Airbus A310, w którym zastosowano nowe elektroniczne systemy kontroli lotu. W 1984 roku oficjalnie ogłoszono rozpoczęcie projektu A320 – samolotu średniego zasięgu wyposażonego, jako pierwszy na świecie, w technologię cyfrowego fly-by-wire. Uroczyście samolot zaprezentowano w Tuluzie lutym 1987 roku. Na ceremonii obecnych było około 1400 gości, w tym książę i księżna Walii oraz ówczesny premier Francji Jacques Chirac. Samolot osiągnął spektakularny sukces na rynku, stając się najliczniej zamawianym modelem.
Cztery miesiące po pierwszym locie A320 firma rozpoczęła projektowanie dużych samolotów długodystansowych – dwusilnikowego A330 i czterosilnikowego A340. Samoloty ukończono odpowiednio w 1991 i 1992 roku. W międzyczasie trwały prace nad wydłużoną i skróconą wersją modelu A320 – samolotach A321 i A319. Pierwszy z nich odbył swój pierwszy lot w marcu 1993 roku, drugi trzy miesiące później.
1 maja 1996 roku firma oficjalnie ogłosiła rozpoczęcie prac nad dużym samolotem pod nazwą Airbus A3XX. Nad projektem pracowało około 600 osób, wzięło w nim udział 1000 firm z całego świata, w tym 800 ze Stanów Zjednoczonych, Rosji i Azji. Efektem projektu był samolot Airbus A380 – największy samolot pasażerski na świecie – który został publicznie zaprezentowany 18 stycznia 2005 roku, a swój pierwszy lot odbył 27 lipca.
Od 1994 roku (z wyjątkiem 2001) Airbus zwiększał produkcję, równolegle ze wzrostem portfela zamówień. W latach 2003–2011 Airbus produkował więcej samolotów niż jego rywal w segmentach samolotów dla ponad 100 pasażerów, amerykański Boeing Commercial Airplanes. Między 2010 a 2012 Airbus dostarczył 1632 samoloty komercyjne, o jeden więcej niż w dekadzie 1990-1999. Po latach dominacji Boeinga w segmencie szerokokadłubowym obaj producenci stworzyli duopol z ofertą samolotów o podobnych parametrach.
W grudniu 2004 roku firma rozpoczęła prace nad samolotem Airbus A350, następcy A340, który nie zdołał konkurować z bardziej ekonomicznym dwusilnikowym Boeingiem 777. Model A330 od wypuszczenia na rynek przez koncern z Seattle w 2003 nowego Dreamlinera zdobył zamówienia na prawie 800 sztuk i stał się najlepiej sprzedającym się szerokokadłubowcem europejskiego koncernu. 14 lipca 2014 roku ogłoszono uruchomienie programu zmodernizowanego A330neo (New Engine Option) wyposażonego w silniki Rolls-Royce Trent 7000Living up to its billing: Airbus officially launches the A330neo programme.. Samolot ma być o 14% bardziej ekonomiczny i będzie dostępny w dwóch wersjach: A330-800neo (od 257 miejsc) i A330-900neo (od 287 miejsc), zastępując kolejno wersje -200 i -300. Oblot A330-900neo zaplanowano na 2016 rok, a dostawy na 2017 rok.
W styczniu 2010 roku firma dostarczyła swój 6000. samolot – był to Airbus A380 przeznaczony dla linii Emirates. Już w sierpniu 2013 roku przekazano 8000. samolot, A320 dla AirAsiaAirbus dostarczył 8000. samolot.. 14 października 2016 dostarczono 10-tys. Airbusa, był to model Airbus A350-900 dla Singapore AirlinesAirbus celebrates the delivery of its 10,000th aircraft. airbus.com, 14 października 2016.. Od 2005 do 2015 producent zwiększył roczną produkcję o 40%, głównie dzięki rosnącej sprzedaży rodziny A320 i A330. W grudniu 2010 roku firma udostępniła wersje samolotów A319, A320 i A321 wyposażone w silniki Pratt & Whitney PW1100G lub CFM International LEAP-1A ze mniejszym o 15% zużyciem paliwa. Nową generację rodziny A320 nazwano A320neo (New Engine Option). Prototyp A320neo oblatano 25 września 2014Oblot A320neo. altair, 25 września 2014.. 20 stycznia 2016 dostarczono pierwszego A320neo do LufthansyPierwszy A320neo dostarczony. altair, 21 stycznia 2016., jego inauguracyjny lot odbył się 25 stycznia. Do czasu rozpoczęcia dostaw producent zebrał zamówienia na ponad 4000 sztuk swojego wąskokadłubowego samolotu, w tym 3300 na A320neo i 1000 na A321neo.
Na koniec 2016 roku producent kolejny rok z rzędu pobił rekord rocznych dostaw liczbą 688 samolotów oraz powiększył portfel zamówień. Koncernowi udało się minimalnie wyprzedzić Boeinga, bo w grudniu 2016 zdobył lukratywne zamówienie na 98 samolotów dla IranuNa koniec roku Airbus pobił Boeinga. logistyka.wnp.pl, 11 stycznia 2017.. Airbus miał jednak problem ze znalezieniem nabywców dla swojego sztandarowego produktu. W związku z brakiem nowych zamówień na A380, europejska firma ograniczy produkcję tego modelu do 20 szt. w 2017 i do 12 szt. od 2018 rokuAirbus: Mniej A380, ale to nie koniec programu. pasazer.com, 15/07/2016.. W 2015 roku Airbus dostarczył aż 144 samoloty szerokokadłubowe, co było rekordowym wynikiem oraz 143 szt. w 2016, ale jego amerykański rywal dostarczył w tych latach kolejno 267 i 258 szt. swoich samolotów, obie firmy dysponują jednak zbliżonym portfelem zamówień.
16 października 2017 roku Airbus i Bombardier Aerospace ogłosiły strategiczne partnerstwo przy produkcji i sprzedaży w programie samolotu średniego zasięgu Bombardier CSeries (sprzedawany pod nazwami CS100 i CS300). W tym celu powołano spółkę „C Series Aircraft Limited Partnership” (CSALP) w której Airbus objął 50,01% udziałów, a pozostałe ~31% Bombardier i ~19% prowincja QuebecAirbus and Bombardier Announce C Series Partnership. Airbus, 16 października 2017.. 10 lipca 2018 samolot został przemianowany na Airbus A220 (A220-100 i A220-300)Airbus introduces the A220-100 and A220-300.. Kanadyjski Bombardier podjął taką decyzję ponieważ jego samolot został obłożony 299,45% cłem przez Departament Handlu Stanów ZjednoczonychAirbus rzuca rękawicę Boeingowi. Przejmuje jego konkurenta.. Skarżący go Boeing oskarżył Bombardiera o dumping cenowy przy sprzedaży samolotu do USA poniżej kosztów produkcji oraz korzystanie z pomocy publicznej (rządowy kredyt oraz subsydia od prowincji Quebec). Samolot jest montowany w Montrealu-Mirabel natomiast Airbus odpowiedzialny jest za sprzedaż, wsparcie oraz uruchomienie drugiej linii finalnego montażu w amerykańskim Mobile, AlabamaAirbus and Bombardier Announce C Series Partnership. bombardier.com, 16 października 2017..
20 maja 2019 roku firma dostarczyła 12 tysięczny samolot w swojej historii. Jubileuszową maszyną został A220-100 przekazany liniom Delta Air Lines. Samolot został zmontowany w zakładach usytuowanych w Mirabel w Kanadzie12 000 Airbusów, „Lotnictwo Aviation International”, nr 6 (2019), s. 17, .
Produkty Cywilne Linia produktów Airbus rozpoczęła się od modelu A300 – pierwszego dwusilnikowego szerokokadłubowego samolotu na świecie. Jego krótsza wersja jest znana jako model A310. Dzięki sukcesowi poprzednich modeli, Airbus rozpoczął pracę nad samolotem A320, wyposażonym w innowacyjny system sterowania fly-by-wire. Model odniósł ogromny sukces na rynku, stając się najczęściej produkowanym samolotem przez firmę. Jego krótsze wersje to modele A318 i A319, natomiast wersja wydłużona to model A321, która rywalizuje na rynku z konkurencyjnymi modelami Boeinga 737Informacja z serwisu „Chicago Tribune” ..
Szerokokadłubowe samoloty dalekiego zasięgu – dwusilnikowy A330 i czterosilnikowy A340 – posiadają skrzydła wyposażone w tzw. winglety. Airbus A340-500 ma zasięg działania 16 700 km (9000 mil morskich), drugi wśród samolotów komercyjnych (po Boeingu 777-200LR – zasięg 17 446 km lub 9420 mil morskich). Spółka jest szczególnie dumna z wykorzystania technologii fly-by-wire oraz wspólnych systemów kokpitu w całej swojej rodzinie samolotów, co znacznie ułatwia szkolenie załogi.
Airbus pracował nad samolotem zdolnym zastąpić serię A320, roboczo nazwanym NSR od „New Short-Range aircraft” („Nowy samolot krótkiego zasięgu”)„THE 737 STORY: Smoke and mirrors obscure 737 and Airbus A320 replacement studies” – artykuł z serwisu Flightglobal .. W trakcie prac nad maszyną obliczono, że NSR będzie w stanie zaoszczędzić 9 do 10% paliwa w porównaniu do A320. Jednak Airbus zdecydował się poprawić już istniejące A320 wyposażając je w nowe winglety i poprawiając aerodynamikę – artykuł z serwisu Flightglobal .. Ulepszone samoloty mają od 4 do 5% mniejsze zużycie paliwa. Projekt nazwany został A3xxneo.
24 września 2009 roku Fabrice Bregier oświadczył Le Figaro, że spółka będzie potrzebowała od 800 milionów do 1 miliarda € w ciągu sześciu lat do opracowania nowej generacji samolotów i zachowania przewagi technologicznej firmy w stosunku do nowych konkurencyjnych samolotów, takich jak chiński Comac C919„China names first jumbo jet C919, to take off in 8 years” – artykuł z serwisu ChinaView ., który ma wejść do służby w latach 2015–2020„Airbus needs extra cash for new planes: report” – informacja z serwisu Reuters ..
W lipcu 2007 roku Airbus dostarczył do FedEx ostatnie egzemplarze samolotów A300, kończąc tym samym ich produkcję. Firma zamierza przenieść produkcję modelu A320 z Tuluzy do Hamburga, a w zamian przenieść do Tuluzy produkcję samolotów A350 i A380. Operacja odbywa się według planu organizacji Power8 rozpoczętego przez byłego CEO firmy Christiana Streiffa.
Airbus zapewniał części zapasowe i serwisowanie dla samolotów Concorde aż do zakończenia przez nie lotów w 2003 roku„BA chief blames French for killing off Concorde” – artykuł z „The Times” ..
10 listopada 2011 europejski koncern ogłosił, 20 latach po oblocie, oficjalne zakończenie programu A340 (ostatnie egzemplarze wyprodukowano w 2010 roku). W 2013 roku Airbus przeprojektował skrzydła modelu A380, a w 2014 zmiany wdrożono do produkcji. Producent ma nadzieję osiągnąć próg rentowności A380 na poziomie operacyjnym (gdy cena sprzedażny przewyższy koszty produkcji) w 2015 roku (zwrot kosztów całego programu wymaga min. 420 sztuk)A380 new wing phase-in to slow production this year, but break-even target unchanged.. 14 marca 2013 Airbus świętował dostarczenie setnego seryjnego egzemplarza A380, był to ostatni (6) samolot dla Malaysia AirlinesAirbus delivers 100th A380. airbus, 14 marca 2013..