Święta
Imieniny obchodzą: Albert, Bernard, Jan, Matern, Piotr, Racigniew, Radomira, Salustia, Siemomysł, Szymon i Wiktor. Międzynarodowy Dzień Walki z Wypaleniem Zawodowym Autokefaliczny Kościół Prawosławny – początek Nowego Roku Kościelnego Nikaragua – Rocznica bitwy o hacjendę San Jacinto Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: Podwyższenie Krzyża Świętego bł. Albert Avogadro (biskup, patriarcha Jerozolimy) (karmelitański święty) św. Jan Dufresse (jeden ze 120 męczenników chińskich) św. Maternus z Kolonii (biskup)
Wydarzenia w Polsce
1309 – Malborski zamek został siedzibą wielkiego mistrza, a Malbork stolicą zakonu krzyżackiego. 1557 – W Poswolu został zawarty układ między Polską, Litwą i inflancką gałęzią zakonu krzyżackiego skierowany przeciwko Wielkiemu Księstwu Moskiewskiemu. 1660 – IV wojna polsko-rosyjska: rozpoczęła się bitwa pod Lubarem. 1763 – Na Śląsku władze pruskie wprowadziły ustawy germanizacyjne. 1769: Kilkadziesiąt osób zostało zabitych lub ciężko zranionych podczas uroczystości odpustowych w Wielkim Tarpnie (dziś osiedle Grudziądza) w wyniku napaści huzarów pruskich, którzy przybyli z Prabut w celu werbowania ochotników do wojska. Konfederacja barska: stoczono bitwę pod Radominem. 1788 – W Warszawie odsłonięto pomnik Jana III Sobieskiego. 1897 – Rozpoczęto wydobycie w KWK „Chwałowice” (jako „Donnersmarck-Grube”) w Rybniku. 1900 – W okolicach Krosna przeprowadzono manewry wojskowe z udziałem cesarza Austrii Franciszka Józefa I. 1903 – Rozpoczęto budowę kościoła św. Antoniego Padewskiego w Rybniku. 1913 – Odbył się ingres arcybiskupa metropolity warszawskiego Aleksandra Kakowskiego do archikatedry św. Jana Chrzciciela w Warszawie. 1922 – W Poznaniu założono Wielkopolski Klub Bokserski. 1923 – Zainaugurował działalność Teatr Nowy (obecnie im. Tadeusza Łomnickiego) w Poznaniu. 1929 – Utworzono Centrolew. 1939 – Kampania wrześniowa: Na cmentarzu żydowskim w Aleksandrowie Łódzkim Niemcy rozstrzelali 5 Polaków i 26 Żydów. Wehrmacht zajął Gdynię, Konin i Włocławek. Zakończyła się obrona Przemyśla. Zamknęło się niemieckie okrążenie wokół Warszawy. Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Boratyczami. 1940 – Premiera filmu Złota Maska w reżyserii Jana Fethkego. 1944: 45. dzień powstania warszawskiego: oddziały niemieckie natarły na Górny Czerniaków. Oddziały Armii Czerwonej wraz z 1. Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki zdobyły warszawską Pragę, wypierając z niej wojska niemieckie. 1953 – Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie rozpoczął się pokazowy proces biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka i czterech osób z jego kurii. 1954 – Dokonano oblotu szybowca SZD-11 Albatros. 1964 – Premiera filmu sensacyjnego Prawo i pięść w reżyserii Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego. 1972 – Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z RFN. 1986 – 2 osoby zginęły, a 7 zostało rannych w katastrofie kolejowej w Łochowie koło Węgrowa. 1993 – Lecący z Frankfurtu nad Menem należący do Lufthansy Airbus A320 rozbił się i stanął w płomieniach podczas lądowania na lotnisku Okęcie w Warszawie, w wyniku czego zginęli drugi pilot i jeden z pasażerów, a 56 osób odniosło obrażenia. 2001 – Premiera filmu historycznego Quo vadis w reżyserii Jerzego Kawalerowicza. 2003 – Cezary Zamana wygrał 60. Tour de Pologne. 2005 – Włodzimierz Cimoszewicz wycofał się ze startu w wyborach prezydenckich. 2009 – Ukazało się pierwsze wydanie „Dziennika Gazety Prawnej”. 2024 – Początek powodzi w południowej części kraju związanej z nadejściem niżu genueńskiego „Borys”.
Wydarzenia na świecie
thumb|26. prezydent USA Theodore Roosevelt w stroju masońskim
81 – Domicjan został cesarzem rzymskim. 258 – Biskup Cyprian z Kartaginy został ścięty mieczem za odmowę złożenia ofiary bogom rzymskim. 1115 – Zwycięstwo krzyżowców nad Turkami seldżuckimi w bitwie pod Sarminem. 1180 – Wojna Gempei w Japonii: stoczono bitwę pod Ishibashiyamą. 1210 – Król Jerozolimy Jan z Brienne ożenił się z Marią z Montferratu. 1224 – W grocie na szczycie La Verny Franciszek z Asyżu otrzymał święte stygmaty. 1262 – Rekonkwista: król Kastylii i Leónu Alfons X Mądry wyzwolił Kadyks spod panowania Maurów. 1509 – Około 13 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Konstantynopolu 1515 – Wojna o Mediolan: zwycięstwo wojsk francuskich nad szwajcarskimi w bitwie pod Marignano. 1522 – IV wojna litewsko-moskiewska: w Moskwie zawarto pięcioletni rozejm na zasadzie uti possidetis, co dla Litwy oznaczało to utratę Smoleńska i ziemi smoleńskiej (ok. 23 tys. km ²), zamieszkanych przez 100 000 ludności. Stronie litewskiej udało się jednak uniemożliwić używanie przez wielkich książąt moskiewskich tytułu książąt smoleńskich. Rozejm ten w 1526 przedłużono na 6 lat i w 1532 na rok. 1607 – 99 irlandzkich arystokratów wypłynęło z portu na wygnanie do Hiszpanii po klęsce z Anglikami w wojnie dziewięcioletniej. 1641 – Podpisano traktat w Peronne przyznający francuską protekcję księstwu Monako. 1741 – Georg Friedrich Händel zakończył pracę nad oratorium Mesjasz. 1752 – Imperium brytyjskie przyjęło kalendarz gregoriański. 1758 – Brytyjska wojna z Indianami i Francuzami: zwycięstwo Francuzów w bitwie o Fort Duquesne. 1763 – Powstanie Pontiaka: zwycięstwo Indian w bitwie pod Devil’s Hole. 1793 – I koalicja antyfrancuska: wojska prusko-brunszwickie pokonały rewolucyjną armię francuską w bitwie pod Pirmasens. 1806 – Sa’id ibn Sultan został pierwszym sułtanem Omanu i Maskatu. 1808 – Wojna rosyjsko-szwedzka: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Oravais. 1812 – Inwazja na Rosję: Napoleon Bonaparte wkroczył bez walki do opuszczonej przez wojsko i mieszkańców Moskwy. Wybuchł pożar miasta. 1814 – Francis Scott Key napisał tekst pieśni Gwiaździsty Sztandar, będącej obecnie hymnem narodowym Stanów Zjednoczonych. 1829 – Rosja i Imperium Osmańskie zawarły pokój w Adrianopolu. 1846 – W Nepalu doszło do krwawego zamachu stanu pod wodzą Janga Bahadura Rany, który zapoczątkował dynastię premierów Rana. 1847 – Wojna amerykańsko-meksykańska: wojska amerykańskie zajęły miasto Meksyk. 1852 – Zwodowano brytyjski żaglowo-parowy okręt liniowy HMS „Duke of Wellington”. 1856 – Wojna Nikaragui z koalicją państw Ameryki Środkowej: zwycięstwo wojsk koalicji w bitwie o hacjendę San Jacinto. 1860: Amerykański astronom James Ferguson odkrył planetoidę (60) Echo. Niemieccy astronomowie Wilhelm Foerster i Oskar Lesser odkryli planetoidę (62) Erato. 1862: Miał miejsce tzw. incydent w Namamugi – atak samurajów na czworo Brytyjczyków, z których jeden zginął. Napaść skutkowała 15 sierpnia 1863 roku zbombardowaniem Kagoshimy przez Royal Navy. Wojna secesyjna: zwycięstwo Unionistów w bitwie o South Mountain w stanie Maryland. 1863 – Kanadyjski astronom James Watson odkrył planetoidę (79) Eurynome. 1865 – W Imperium Rosyjskim powstała Generalna Dyrekcja Prasy wprowadzając ustawy o zniesieniu dotychczasowej cenzury. 1867 – W Hamburgu został wydany pierwszy tom Kapitału Karla Marksa. 1880 – W Wenezueli ustanowiono Order Oswobodziciela. 1890 – Założono grecki klub piłkarski Panionios GSS. 1893 – Wojna domowa w Brazylii: zbuntowana przeciwko rządom prezydenta Floriano Peixoto brazylijska flota wojenna zbombardowała ówczesną stolicę kraju – Rio de Janeiro. 1901: Niemiecki siłacz Eugen Sandow zorganizował w londyńskiej Royal Albert Hall pierwsze w historii zawody kulturystyczne. Zmarł ranny w zamachu z 6 września prezydent USA William McKinley. Jego następcą został dotychczasowy wiceprezydent Theodore Roosevelt. 1903 – W serbskim Kragujevacu założono klub piłkarski FK Šumadija 1903. 1906 – Rozpoczęła się holenderska interwencja wojskowa na wyspie Bali. 1911 – Premier Rosji Piotr Stołypin został postrzelony w Kijowie przez eserowca Dmitrija Bogrowa, w wyniku czego zmarł 18 września. 1912 – Zwodowano francuski niszczyciel „Commandant Bory”. 1914 – I wojna światowa: Bitwa pod Trindade między brytyjskim krążownikiem pomocniczym RMS „Carmania” i jego niemieckim odpowiednikiem SMS „Cap Trafalgar”, zakończona zatopieniem jednostki niemieckiej. Po niepowodzeniu niemieckiej ofensywy w bitwie pod Marną, cesarz Wilhelm II Hohenzollern mianował gen. Ericha von Falkenhayna nowym szefem Sztabu Generalnego. 1916 – I wojna światowa: taktyczne zwycięstwo połączonych sił francusko-serbsko-rosyjskich nad wojskami bułgarskimi w bitwie pod Małka Nidże (12-14 września). 1917: Rosja została ogłoszona republiką. W Brazylii założono miasto Presidente Prudente. 1918 – Ukazało się pierwsze wydanie urugwajskiego dziennika „El País”. 1920 – W Mińsku otwarto Narodowy Teatr Akademicki im. Janki Kupały. 1921 – Piłkarska reprezentacja Gwatemali pokonała 10:1 Honduras w pierwszym w historii obu drużyn oficjalnym meczu międzypaństwowym. 1923 – Miguel Primo de Rivera objął dyktatorskie rządy w Hiszpanii. 1930 – W wyborach do Reichstagu zwyciężyła SPD (24,53%) przed NSDAP (18,25%) i KPD (13,13%). 1932: W katastrofie pociągu z żołnierzami francuskiej Legii Cudzoziemskiej jadącego z Oranu w Algierii do Wadżdy w Maroku zginęło 55 osób, a ponad 300 zostało rannych. W Paryżu został zgilotynowany 37-letni rosyjski emigrant Paul Gorguloff, który 6 maja tego roku postrzelił śmiertelnie urzędującego prezydenta Francji Paula Doumera. 1934 – Założono linie lotnicze Aeroméxico. 1935 – Oddano do użytku stadion piłkarski Bangor Fuels Arena w północnoirlandzkim Bangor. 1936 – Hiszpańska wojna domowa: wojska republikańskie rozpoczęły oblężenie sanktuarium Nuestra Señora de la Cabeza. 1940 – W odwecie za śmierć w przypadkowej eksplozji swoich dwóch współtowarzyszy węgierscy żołnierze dokonali w miejscowości Ip, leżącej na przejętym niedawno przez Węgry na mocy postanowień drugiego arbitrażu wiedeńskiego północnym Siedmiogrodzie, masakry ok. 150 etnicznych Rumunów. 1941: Poświęcono cerkiew Zwiastowania w chińskim Harbinie. W hiszpańskiej Maladze otwarto Stadion La Rosaleda. 1942: Bitwa o Atlantyk: koło Spitsbergenu brytyjskie okręty zatopiły niemiecki okręt podwodny U-589 wraz z 44-osobową załogą i 4 uratowanymi wcześniej pilotami Luftwaffe; płynący w eskorcie konwoju ON 127 kanadyjski niszczyciel HMCS „Ottawa” został storpedowany i zatopiony przez niemiecki okręt podwodny U-91, w wyniku czego zginęło 114 członków załogi (w tym dowódca), a 69 rozbitków uratowały okoliczne jednostki. II wojna światowa w Afryce: klęską zakończyła się aliancka próba wysadzenia desantu w Tobruku w ramach operacji „Agreement” (13-14 września). 1943 – Dobri Bożiłow został premierem Bułgarii. 1944 – Front zachodni: wojska amerykańskie wyzwoliły Maastricht w Holandii. 1946 – W referendum na Wyspach Owczych większość głosujących opowiedziała się za pozostaniem w unii z Danią. 1948 – W wyniku zderzenia dwóch pociągów koło Daejeon w Korei Południowej zginęło 40 osób, a 60 zostało rannych, w większości żołnierzy amerykańskich. 1949 – W Monachium otwarto Międzynarodową Bibliotekę Młodzieżową (IJB). 1952 – Saëb Salam został premierem Libanu. 1954 – W trakcie manewrów Armii Radzieckiej na poligonie Tockoje koło Czkałowa (obecnie Orenburg) zdetonowano bombę atomową, co naraziło 45 tys. żołnierzy i więźniów na napromieniowanie. 1958: W Colombey-les-Deux-Églises po raz pierwszy spotkali się premier i przyszły prezydent Francji Charles de Gaulle i kanclerz RFN Konrad Adenauer. Zwodowano holenderski transatlantyk „Rotterdam”. 1960: Płk Joseph Mobutu obalił przy poparciu prezydenta Josepha Kasavubu premiera Demokratycznej Republiki Konga Patrice’a Lumumbę. Powołano Organizację Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC). 1968 – Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Zond 5. 1970 – Papież Paweł VI podjął decyzję o rozwiązaniu Gwardii Palatyńskiej i Gwardii Szlacheckiej. 1971 – Po raz ostatni uzyskano łączność z łazikiem księżycowym Łunochod 1. 1973 – Na Łotwie utworzono pierwszy w kraju Park Narodowy „Gauja”. 1974: Amerykański astronom pochodzenia polskiego Charles Kowal odkrył Ledę, jeden z księżyców Jowisza.