Święta
Imieniny obchodzą: Cyriak, Dadzbog, Dadzboga, Dariusz, Franciszek, Fraternus, Gabriel, Gajana, Grimbald, Ludwin, Lutwin, Michalina, Michał, Mikołaj, Rafał, Rypsyma i Teodota. Argentyna – Dzień Wynalazcy (rocznica urodzin László Bíró) Paragwaj – Rocznica Zwycięstwa Pod Boqueron Międzynarodowe Międzynarodowy Dzień Kawy Międzynarodowy Dzień Świadomości na Temat Strat i Marnotrawstwa Żywności (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 19 grudnia 2019 roku rezolucją A/RES/74/209) Światowy Dzień Serca (od 2000 roku z inicjatywy Światowej Federacji Serca (WHF) z udziałem i przy współfinansowaniu WHO, UNESCO i UNICEF; w Polsce od 2002 roku; w latach 2000–2011 święto obchodzone w ostatnią niedzielę września) Polska: Dzień Kuriera i Przewoźnika (od 2004 roku z inicjatywy firm kurierskich w dniu wspomnienia św. Gabriela – patrona kurierów i przewoźników) na spedycje.pl [opublikowano: 2006-09-29]. Ogólnopolski Dzień Głośnego Czytania (obchodzony od 2001 r. z inicjatywy Polskiej Izby Książki) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: święci Archaniołowie: Gabriel, Michał i Rafał św. Ceodfryd (opat) bł. Ludwik Monza (kapłan)
Wydarzenia w Polsce
1218 – Po wyborze przez kapitułę Iwo Odrowąż został zatwierdzony na urzędzie biskupa krakowskiego przez papieża Honoriusza III. 1341 – W Poznaniu odbył się ślub króla Polski Kazimierza III Wielkiego z Adelajdą Heską. Jednocześnie abp Janisław koronował Adelajdę na królową. 1400 – Hrubieszów uzyskał prawa miejskie. 1454 – Wojna trzynastoletnia: krzyżaccy najemnicy zdobyli po dwudniowym oblężeniu Tczew. 1626 – V wojna polsko-szwedzka: początek drugiej fazy bitwy pod Gniewem. 1655 – IV wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk rosyjsko-kozackich w bitwie pod Gródkiem Jagiellońskim. 1669 – W katedrze na Wawelu odbyła się koronacja Michała Korybuta Wiśniowieckiego na króla Polski i wielkiego księcia litewskiego. 1794 – Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Łabiszynem. 1852 – Obraz Matki Bożej Licheńskiej został przeniesiony z kapliczki nadrzewnej w Lesie Grąblińskim do kościoła parafialnego w Licheniu Starym. 1858 – Poświęcono ewangelicki kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach. 1882 – W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie dziennika „Nowa Reforma”. 1887 – W „Kurierze Codziennym” ukazał się pierwszy odcinek powieści Lalka Bolesława Prusa. 1932 – Premiera filmu Głos pustyni w reżyserii Michała Waszyńskiego. 1933 – Rozporządzeniem Rady Ministrów powołano do życia Polską Akademię Literatury. 1935 – Otwarto stadion Ruchu Chorzów. 1937 – Premiera filmu Dybuk w języku jidisz w reżyserii Michała Waszyńskiego. 1939 – Kampania wrześniowa: Armia Czerwona zajęła Lesko. Niemcy spalili synagogę w Brodnicy. Skapitulowała twierdza Modlin. Taktyczne zwycięstwo wojsk polskich nad sowieckimi w bitwie pod Szackiem. 1940 – Biskup Adolf Bertram poświęcił cmentarz św. Maurycego we Wrocławiu. 1942 – Niemcy zlikwidowali getto żydowskie w Zwoleniu. 1944 – 60. dzień powstania warszawskiego: Niemiecka dywizja pancerna i dwa pułki zaatakowały Żoliborz. W bitwie pod Jaktorowem Niemcy rozbili główne siły Grupy AK „Kampinos”. 1945 – Na stadionie ŁKS-u Łódź rozpoczęły się pierwsze po wojnie Mistrzostwa Polski Seniorów w Lekkoatletyce. 1946 – Rozpoczęło działalność Polskie Radio Wrocław. 1955 – Legia Warszawa zdobyła po raz pierwszy Puchar Polski w piłce nożnej, pokonując w finale na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie Lechię Gdańsk 5:0. 1967 – Premiera filmu Jowita w reżyserii Janusza Morgensterna. 1976: Powołano Centrum Badań Kosmicznych PAN. Ukazał się pierwszy numer Komunikatu KOR. 1986 – Prof. Aleksander Krawczuk został ministrem kultury i sztuki w rządzie Zbigniewa Messnera. 1989: Przedsiębiorstwo Prywatne "Fantom" Jerzy Taterka rozpoczęło swoją działalność. Premiera filmu historycznego Jeniec Europy w reżyserii Jerzego Kawalerowicza. W wypadku samochodowym pod Raciborzem zginęli autorzy programu telewizyjnego Sonda Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek oraz kierowca i pilot rajdowy Andrzej Gieysztor. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim zabójca 4 chłopców Mariusz Trynkiewicz został skazany na karę śmierci i pozbawienie praw publicznych na zawsze. W wyniku amnestii z 7 grudnia 1989 roku wyrok został zmieniony na karę 25 lat pozbawienia wolności. 1992 – Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z Turkmenistanem. 1994 – Sejm RP przyjął ustawę o rachunkowości. 1995 – Utworzono Euroregion Bug. 2001 – W Warszawie odsłonięto pomnik Juliusza Słowackiego. 2008 – Konferencja Episkopatu Polski ustaliła procedurę wobec osób chcących dokonać apostazji.
Wydarzenia na świecie
thumb|Brytyjski premier Neville Chamberlain prezentuje dokument układu monachijskiego
440 – Leon I został wybrany na papieża. 855 – Benedykt III został wybrany na papieża. 1011 – Wojska duńskie pod wodzą Thorkella Wysokiego zdobyły po oblężeniu Canterbury. 1041 – Kapitulacja obrońców Pragi przed wojskami króla niemieckiego Henryka III Salickiego. 1096 – I wyprawa ludowa: przybyłe z odsieczą wojska tureckie rozpoczęły oblężenie zamku Kserigordon zajmowanego przez niemieckich krzyżowców, odcinając im jednocześnie dostęp do wody. 1222 – Założono Uniwersytet we włoskiej Padwie. 1227 – Papież Grzegorz IX ekskomunikował cesarza rzymskiego Fryderyka II Hohenstaufa za zwlekanie przez niego z obiecaną wyprawą na krucjatę. 1364 – Wojna stuletnia: zwycięstwo wojsk angielskich nad francuskimi w bitwie o Auray. 1370 – Przyszły król Niemiec i Czech Wacław IV Luksemburski ożenił się w Norymberdze z Joanną Bawarską. 1399 – Król Anglii Ryszard II został zmuszony do abdykacji. 1498 – Fryderyk Wettyn został wybrany w Królewcu na wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. 1502 – W katedrze w Székesfehérvár odbyła się koronacja Anny de Foix-Candale, trzeciej żony króla Węgier, Chorwacji i Czech Władysława II Jagiellończyka. 1560 – Eryk XIV Waza został królem Szwecji. 1568 – Jan III Waza został królem Szwecji. 1609 – II wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-litewskie rozpoczęły oblężenie Smoleńska. 1620 – Założono miasto Acarigua w Wenezueli. 1662 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie morskiej pod Kos. 1702 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zakończyło się nieudane angielsko-holenderskie oblężenie Kadyksu. 1717 – Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Antigua Guatemala w Gwatemali. 1739 – W serbskim Niszu zawarto traktat pokojowy kończący IV wojnę rosyjsko-turecką. 1793 – Rewolucja francuska: Konwent Narodowy wydał dekret o cenach maksymalnych. 1812 – Inwazja Napoleona na Rosję: nierozstrzygnięta bitwa pod Czirikowem. 1815 – Ustanowiono Order Lwa Niderlandzkiego. 1820 – Na terenie dzisiejszej Argentyny powstała niepodległa Republika Entre Ríos. 1829: W pobliżu meksykańskiego Tampico zatonął amerykański okręt USS „Hornet” wraz z całą załogą. Założono Scotland Yard. 1833 – Izabela II została królową Hiszpanii. 1848 – Powstanie węgierskie: zwycięstwo powstańców nad wojskami habsburskimi w bitwie pod Pákozd. 1850 – Papież Pius IX przywrócił zlikwidowaną w XVI wieku katolicką administrację kościelną w Wielkiej Brytanii. 1858 – W Aliwal North podpisano traktat pokojowy kończący I wojnę Burów z Basuto. 1859 – Manuel Felipe de Tovar został prezydentem Wenezueli. 1862 – Na Węgrzech oddano do użytku linię kolejową Szeged-Békéscsaba. 1878 – W Wiedniu otwarto tor wyścigów konnych Trabrennbahn Krieau. 1881 – W Tartu po raz pierwszy wywieszono współczesną flagę Estonii. 1884 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (243) Ida. 1887 – Założono klub piłkarski Hamburger SV. 1896 – Uruchomiono komunikację tramwajową we francuskim Fontainebleau. 1903 – W Prusach jako pierwszym kraju na świecie wprowadzono obowiązek posiadania prawa jazdy. 1907 – Rozpoczęto budowę Katedry Narodowej w Waszyngtonie. 1911: Włochy wypowiedziały wojnę Turcji. Została odkryta Kometa Bielawskiego. 1912 – Szwed Eric Lemming ustanowił w Sztokholmie pierwszy rekord świata w rzucie oszczepem (62,32 m). 1913 – Podpisano turecko-bułgarski traktat pokojowy po zakończeniu II wojny bałkańskiej. 1914 – I wojna światowa: japońska marynarka wojenna rozpoczęła operację mającą na celu zajęcie wysp Mikronezji, wchodzących w skład niemieckiej Nowej Gwinei. 1915 – W wyniku uderzenia huraganu w amerykański stan Luizjana zginęło 279 osób. 1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się rumuńska ofensywa pod Flămândą przeciwko połączonym wojskom bułgarsko-niemieckim. 1918: I wojna światowa: Bułgaria zawarła rozejm z państwami sprzymierzonymi. Takashi Hara został premierem Japonii. 1919 – W Szwecji wprowadzono 8-godzinny dzień pracy. 1923: W Bułgarii zostało stłumione komunistyczne powstanie wrześniowe. Wielka Brytania oficjalnie rozpoczęła wykonywanie mandatu Ligi Narodów w Palestynie. 1932 – Wojna o Chaco: zwycięstwo wojsk paragwajskich nad boliwijskimi w bitwie pod Boquerón. 1938: Podpisano układ monachijski zezwalający III Rzeszy na aneksję części Czechosłowacji. W ramach tzw. operacji polskiej na mocy decyzji trójki miejscowego urzędu NKWD rozstrzelano w Żytomierzu w Ukraińskiej SRR 129 Polaków. 1940 – W pobliżu miejscowości Brocklesby w Nowej Południowej Walii miał miejsce unikatowy wypadek lotniczy, po którym dwa sczepione ze sobą samoloty zdołały bezpiecznie wylądować. 1941: Niemcy rozpoczęli masowe mordy Żydów w Babim Jarze pod Kijowem. W podobozie KL Mauthausen w Gusen rozpoczęła się akcja masowego mordowania więźniów poprzez kąpiele w zimnej wodzie pod wysokim ciśnieniem. 1942 – Uruchomiono most powietrzny ALSIB pomiędzy Alaską i Syberią, którym dostarczano ZSRR samoloty do walki z III Rzeszą. 1943 – Marszałek Pietro Badoglio podpisał na pokładzie brytyjskiego pancernika HMS „Nelson” u wybrzeży Malty akt bezwarunkowej kapitulacji wojsk włoskich. 1944: Front zachodni: zwycięstwem Amerykanów zakończyła się bitwa pancerna pod Arracourt w Lotaryngii (18-29 września). Podczas operacji antypartyzanckiej żołnierze 16. Dywizji Grenadierów Pancernych SS wymordowali setki (szacunki wahają się od 728 do 1830 ofiar) mieszkańców włoskiej miejscowości Marzabotto. Wojska radzieckie wkroczyły do Jugosławii. 1945 – Proklamowano Ludową Federacyjną Republikę Jugosławii. 1947 – Przed Amerykańskim Trybunałem Wojskowym w Norymberdze rozpoczął się proces 22 dowódców Einsatzgruppen. 1949 – Yem Sambaur został po raz drugi premierem Kambodży. 1950 – Wojna koreańska: głównodowodzący wojsk ONZ gen. Douglas MacArthur przekazał oficjalnie odbity Seul prezydentowi Korei Południowej Li Syng Manowi. 1954 – Powstała Europejska Organizacja Badań Jądrowych (CERN). 1955 – W Teatro La Fenice w Wenecji odbyła się prapremiera opery Ognisty anioł Siergieja Prokofjewa. 1956 – Zwodowano lotniskowiec USS „Ranger”. 1957 – Doszło do wybuchu w radzieckim Kombinacie Chemicznym Majak przerabiającym wypalone paliwo jądrowe, co spowodowało skażenie radioaktywne na obszarze 23000 km². 1959: Krótko po starcie z Houston w Teksasie rozbił się mający lecieć do Dallas, należący do Braniff International Airways Lockheed L-188 Electra, w wyniku czego zginęły wszystkie 34 osoby na pokładzie. Przyjęto konstytucję Brunei. 1960 – 23 osoby zginęły w katastrofie egipskiego samolotu Vickers Viscount u wybrzeży włoskiej wyspy Elba. 1962 – Wystrzelono pierwszego kanadyjskiego sztucznego satelitę Alouette 1. 1963: Rozpoczęła się druga sesja obrad II soboru watykańskiego. Stylianos Mawromichalis został premierem Grecji. Zainaugurował działalność Uniwersytet Wschodniej Anglii w Norwich. 1966 – Odbyła się prezentacja samochodu sportowego Chevrolet Camaro. 1969: 12 osób zginęło w trzęsieniu ziemi o magnitudzie 6,3 w miejscowości Tulbagh w Prowincji Przylądkowej Zachodniej (RPA). Na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles zainstalowano pierwsze węzły sieci Advanced Research Projects Agency Network (ARPANET), bezpośredniego przodka dzisiejszego Internetu.