thumb|upright=1.3|Granice i podział regionalny Karpat według Jerzego Kondrackiego (prowincje i podprowincje) Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat – wielostopniowy podział Karpat na regiony pod względem fizycznogeograficznym, opracowany przez geografa Jerzego Kondrackiego z Uniwersytetu Warszawskiego w drugiej połowie XX wieku. Jako czynniki przewodnie regionalizacji autor zastosował kryteria geologiczno-geomorfologiczne.
J. Kondracki najogólniej podzielił Karpaty na Karpaty Zachodnie i Karpaty Południowo-Wschodnie, prowadząc granicę między nimi linią: dolina Osławy–Przełęcz Łupkowska–dolina Laborca, zgodnie z poglądami Antoniego Rehmana. W tym rejonie łańcuch karpacki najbardziej zwęża się i obniża, a także skręca na południowy wschód.
Owalnie zarysowany obszar Karpat Zachodnich kontrastuje z trójkątnym areałem Karpat Południowo-Wschodnich, w obrębie których można z kolei wyróżnić trzy odrębne człony: Karpaty Wschodnie, Karpaty Południowe oraz Góry i Wyżyny Siedmiogrodzkie. Te trzy części oraz Karpaty Zachodnie stanowią cztery rozległe prowincje karpackie, które w dalszej kolejności J. Kondracki podzielił na podprowincje, makroregiony i mezoregiony.
Koncepcja J. Kondrackiego thumb|upright=1.3|Podział regionalny Karpat Zachodnich (podprowincje i makroregiony) thumb|upright=1.3|Podział regionalny Karpat Południowo-Wschodnich (podprowincje i makroregiony) Według J. Kondrackiego Karpaty rozciągają się łukiem od Austrii, przez Czechy, Polskę, Słowację, Węgry, Ukrainę, po Rumunię. Łuk ten otaczają obniżenia Basenu Panońskiego, Podkarpacia i Równin Południoworumuńskich, które razem z Karpatami tworzą tzw. megaregion karpacki. Góry Banackie są w takiej interpretacji najbardziej na południe wysuniętym pasmem karpackim, graniczącym przez przełom Dunaju w Żelaznej Bramie z Górami Wschodnioserbskimi, które pod względem geologicznym stanowią przedłużenie Karpat, jednak polscy geografowie zaliczają je do Bałkanu.
Pierwszą wersję podziału Karpat na prowincje i podprowincje J. Kondracki zaprezentował w referacie na konferencji Międzynarodowej Unii Geograficznej w Budapeszcie w 1971 r. Referat ten opublikowano w 1973 r. w języku niemieckim na łamach czasopisma naukowego Annales Universitas Scientiarum Budapestenesis. Sectio Geografica. W 1978 r. ukazała się książka popularnonaukowa Karpaty (drugie wydanie z 1989 r.), w której J. Kondracki przedstawił podział na makroregiony i mezoregiony, a także zmodyfikował strukturę jednostek wyższego rzędu. W artykule zamieszczonym w 1996 r. w Przeglądzie Geograficznym dokonał on ostatnich poprawek na poziomach prowincji i podprowincji.
Alternatywne regionalizacje Regionalizacja J. Kondrackiego nie jest ani jedynym, ani też ogólnie przyjętym podziałem Karpat i ich części – w innych krajach funkcjonują odmienne regionalizacje, choć zwykle ograniczone do terytorium danego państwa, jak np. regionalizacja słowackich Karpat według Emila Mazúra i Michala Lukniša. Podział J. Kondrackiego wyróżnia się tym, że obejmuje Karpaty jako całość (zdefiniowaną przez autora).
Z ważniejszych różnic wspomniani wyżej geografowie słowaccy granicę między Karpatami Zachodnimi i Wschodnimi prowadzą nie wschodnim, a zachodnim krańcem Beskidu Niskiego przez przełęcz Beskid pod Lackową, gdzie grzbiet karpacki rozdziela dolinę Topli na południu i Białej na północy. W takim ujęciu Beskid Niski znajduje się w Karpatach Wschodnich. Polska geografia zalicza Beskid Niski do Karpat Zachodnich, choć Leszek Starkel opowiedział się za jego przynależnością do Karpat Wschodnich z uwagi na rusztowy układ grzbietów typowy dla rzeźby pasm wschodniokarpackich. Zachodniokarpacką cechą Beskidu Niskiego jest obecność na jego północnym przedpolu pogórza, które nie występuje w Karpatach Wschodnich.
Ponadto Słowacy rozdzielają Karpaty Zachodnie jedynie na Zewnętrzne, zbudowane z fliszu i obejmujące głównie Beskidy, oraz Wewnętrzne, gdzie występują pasma utworzone ze skał krystalicznych, osadowych i wulkanicznych. J. Kondracki ujmuje tę drugą jednostkę bardziej wąsko i wyodrębnia tu dodatkowo Centralne Karpaty Zachodnie i tzw. Góry Północnowęgierskie, przy czym segment centralny zawiera wyższe pasma krystaliczno-osadowe (Tatry, Niżne Tatry, Wielka Fatra, Mała Fatra), wewnętrzny – niższe pasma krystaliczno-osadowe (Rudawy Słowackie), a Góry Północnowęgierskie – niskie masywy wulkaniczne (Góry Tokajsko-Slańskie, Mátra).
Karpaty Wschodnie J. Kondracki dzieli wzdłuż na Zewnętrzne, Wewnętrzne i Subkarpaty, opierając się, podobnie jak w przypadku Karpat Zachodnich, na podłużnym zróżnicowaniu podłoża skalnego na strefę fliszową, krystaliczno-osadową i wulkaniczną. Strefy te w Karpatach Wschodnich tworzą jednak bardziej zagmatwany i mniej klarowny układ niż w Karpatach Zachodnich, stąd geografowie rumuńscy wyróżniają na tym obszarze sektory poprzeczne – Vintilă Mihăilescu wyodrębniał Karpaty Beskidzko-Marmaroskie, Karpaty Mołdawsko-Transylwańskie i tzw. Karpaty Zakrętu. Z kolei pasma Gór Banackich i Poiana Ruscă, które J. Kondracki przyporządkowuje do Karpat Południowych, są w Rumunii zaliczane do systemu Gór Zachodniorumuńskich.
W polskiej literaturze istnieją alternatywne, cząstkowe regionalizacje geografów związanych z Uniwersytetem Jagiellońskim. Wieloautorskie opracowanie Karpaty Polskie z 1995 r. wyszczególnia m.in. mezoregiony Dołów Jasielsko-Sanockich oraz Tatr Reglowych, podczas gdy J. Kondracki wydziela tylko Tatry Zachodnie i Wschodnie, a w rejonie Dołów wyróżnia cztery niewielkie mezoregiony: Obniżenie Gorlickie, Kotlinę Jasielsko-Krośnieńską, Pogórze Jasielskie i Pogórze Bukowskie. W podziale Karpat Zachodnich autorstwa Jarosława Balona i Miłosza Jodłowskiego z 2014 r. wyodrębniono mezoregiony, których brak u J. Kondrackiego, jak Beskid Żywiecko-Orawski, Beskid Żywiecko-Kisucki, Międzygórze Jabłonkowsko-Koniakowskie, Pasma Pewelsko-Krzeszowskie czy Pogórze Popradzkie.
Wykaz regionów Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat według J. Kondrackiego w formie tabelarycznej przedstawia się następująco: Prowincje, podprowincje i makroregiony Karpat Prowincja Podprowincja Makroregiony (51) Karpaty Zachodnie (513) Zewnętrzne Karpaty Zachodnie (513.1) Karpaty Austriacko-Morawskie (513.2) Karpaty Środkowomorawskie (513.3) Pogórze Zachodniobeskidzkie (513.4) Karpaty Słowacko-Morawskie (513.5) Beskidy Zachodnie (513.6) Pogórze Środkowobeskidzkie (513.7) Beskidy Środkowe (514) Centralne Karpaty Zachodnie (514.1) Obniżenie Orawsko-Podhalańskie (514.2) Małe Karpaty (514.3) Dolina Środkowego Wagu (514.4) Łańcuch Małofatrzański (514.5) Łańcuch Tatrzański (514.6) Obniżenie Nitrzańsko-Turczańskie (514.7) Obniżenie Liptowsko-Spiskie (514.8) Łańcuch Wielkofatrzański (514.9) Łańcuch Niżnotatrzański (515–516) Wewnętrzne Karpaty Zachodnie (515.1) Bruzda Hronu (515.2) Łańcuch Rudaw Słowackich (516.1) Obniżenie Południowosłowackie (516.2) Kras Słowacko-Węgierski (516.3) Czerehat (pogórze) (516.4) Kotlina Koszycka (517) Góry Północnowęgierskie (517.1) Góry Tokajsko-Slańskie (517.2) Góry Bukowe (517.3) Mátra (góry) (517.4) Czerhat (góry) (517.5) Börzsöny (góry) (52) Karpaty Wschodnie (522) Zewnętrzne Karpaty Wschodnie (522.1) Beskidy Lesiste (522.2) Beskidy Połonińskie (522.3) Karpaty Mołdawsko-Munteńskie (523) Wewnętrzne Karpaty Wschodnie (523.1) Karpaty Marmaroskie (523.2) Kotlina Marmaroska (523.3) Góry Rodniańskie (523.4) Góry Bystrzyckie (523.5) Łańcuch Wyhorlacko-Gutyński (523.6) Łańcuch Kelimeńsko-Hargicki (523.7) Obniżenie Georgeńsko-Braszowskie (524) Subkarpaty Wschodnie (524.1) Subkarpaty Mołdawskie (524.2) Subkarpaty Munteńskie (53) Karpaty Południowe (531) Właściwe Karpaty Południowe (531.1) Grupa Fogaraska (531.2) Grupa Parângu (531.3) Grupa Retezat-Godeanu (531.4) Poiana Ruscă (góry) (531.5) Góry Banackie (532) Subkarpaty Południowe (532.1) Subkarpaty Ardżeszu (532.2) Subkarpaty Aluty (532.3) Subkarpaty Olteńskie (54) Góry i Wyżyny Siedmiogrodzkie (541) Wyżyna Siedmiogrodzka (541.1) Wyżyna Samoszu (541.2) Równina Transylwańska (541.3) Dolina Maruszy (541.4) Wyżyna Tyrnawska (541.5) Kotlina Fogaraska (541.6) Kotlina Sibiu (541.7) Kotlina Hațeg (542) Góry Zachodniorumuńskie (542.1) Masyw Biharu (542.2) Góry Maruszy (542.3) Góry Kereszu (542.4) Góry Seș-Meseș
Makroregiony i mezoregiony Karpat