thumb|Popiersie Władysława Hasiora w Alei Sław na Skwerze Harcerskim w Kielcach autorstwa Arkadiusza Latosa Władysław Hasior (ur. 14 maja 1928 w Nowym Sączu, zm. 14 lipca 1999 w Krakowie) – polski artysta rzeźbiarz, malarz, scenograf, związany z Podhalem.
Życiorys W latach 1947–1952 uczył się w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem pod kierunkiem profesora Antoniego Kenara, a następnie w latach 1952–1958 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, pod kierunkiem profesora Mariana Wnuka. W roku 1959 otrzymał stypendium francuskiego Ministra Kultury; studiował w pracowni rzeźbiarza Ossipa Zadkine’a w Paryżu. Od 1957 roku wystawiał indywidualnie oraz brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, m.in. w: Paryżu, Rzymie, Sztokholmie, Oslo, Montevideo, São Paulo, Helsinkach, Wiedniu, Wenecji, Kopenhadze, Brukseli, Moskwie. Uczestnik Sympozjum Plastycznego Wrocław ’70. Został pochowany na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku (kw. L-III-21a) śp. Władysław Hasior.
Twórczość Jego twórczość nawiązuje do nowoczesnych prądów artystycznych (surrealizmu, rzeźby abstrakcyjnej, nowego realizmu), ale także do tradycyjnego rzemiosła i wytwórczości o charakterze ludowym. W pracach swych Hasior wykorzystywał przedmioty gotowe – „zużyte rekwizyty codzienności”, które kolekcjonował w swoim domu w Zakopanem. Uważany też za pioniera asamblażu w Polsce.
W 2014 MOCAK zorganizował wystawę Władysław Hasior. Europejski Rauschenberg? Na wystawie pokazano około 100 prac artysty z lat 1956–1986.
Galeria autorska artysty Galeria Władysława Hasiora znajduje się w budynku starej Leżakowni w Zakopanem i jest filią Muzeum Tatrzańskiego im. dr. Tytusa Chałubińskiego. Budynek ten w okresie międzywojennym był miejscem werandowania kuracjuszy sanatorium przeciwgruźliczego.
Hasior zaadaptował dwukondygnacyjny budynek na własne potrzeby umieszczając w nim swoją galerię, mieszkanie i pracownię. Znajdowała się tu również „świetlica powiatowa”, będąca miejscem aranżowanych przez artystę spotkań z publicznością, podczas których Hasior wygłaszał prelekcje ilustrowane własnymi przeźroczami. Otwarcie w lutym 1984 autorskiej galerii artysty zakończyło okres „egzystencji wędrownej” w jego życiu – zgromadzony w szopie przy willi „Borek” prawie dwudziestoletni dorobek artystyczny Hasiora wreszcie znalazł miejsce stałej ekspozycji. Tworzone sukcesywnie przez artystę wnętrze galerii jest według Teresy Jabłońskiej, dyrektorki Muzeum Tatrzańskiego: „jedyną w swoim rodzaju instalacją z własnych eksponatów, kreującą przestrzeń magiczną przesyconą muzyką, światłami, odrealnioną w fantastycznych odbiciach ogromnych luster”.
W Miejskim Ośrodku Sztuki w Gorzowie Wielkopolskim znajduje się Galeria Władysława Hasiora.
Niektóre prace Niobe (1961), Niobe z czarnego pożaru I (1974) – rzeźbę Niobe, której częścią były płonące świece, zniszczył w 1974 pożar, nowa forma dzieła, która powstała w jego wyniku, jest wystawiana pod tytułem Niobe z czarnego pożaru I Przesłuchiwanym (1964) cykl Sztandary (1965–1975) Golgota (1971) Czarny krajobraz I – Dzieciom Zamojszczyzny (1974) Wyszywanie charakteru (1974) Przesłuchanie anioła (1962)
Pomniki i rzeźby plenerowe Ratownikom górskim w Zakopanem (1959) Rozstrzelanym partyzantom w Kuźnicach (1964) Poległym o utrwalenie władzy ludowej na Podhalu (lub Organy) na przełęczy Snozka (Kluszkowce 1966) Płonąca Pieta koło Kopenhagi (1972) Słoneczny rydwan w Södertälje (Szwecja) (1972) Ogniste ptaki w Szczecinie (1975) Płomienne ptaki w Koszalinie (1977)
mały|Grób Władysława Hasiora na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku
Nagrody i odznaczenia 1971: Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia. 1974: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. 1975: Nagroda Polskiego Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA dla najwybitniejszego twórcy powojennego 30-lecia. 1976: Powołany przez Ministerstwo Kultury i Sztuki do Rady Programowej Plastyki. 1976: Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych za osiągnięcia w propagowaniu sztuki polskiej za granicą. 1986: Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej”Potrzeby i nowe zadania /w/ "Rzeczpospolita", nr 229, 1 października 1986, s. 8. 1989: Medal Kalos Kagathos. 1998: Nagroda Fundacji Kultury Polskiej. 1999: Tytuł doktora honoris causa przyznany przez Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku (pośmiertnie).
Z okazji 10. rocznicy śmierci Poczta Polska wydała serię czterech okolicznościowych znaczków pocztowych z fotografiami prac artystyPoczta Polska, Numer katalogowy 4263-4266, data wydania: 6.03.2009 .
Władysław Hasior w filmie Władysław Hasior był bohaterem kilku polskich filmów dokumentalnych: Polska rzeźba współczesna 1963 (reż. Konstanty Gordon) Władysław Hasior 1968 (reż. Grzegorz Dubowski) Żywioły 1976 (reż. Grzegorz Dubowski) Hasior 1982 (reż. Jerzy Passendorfer) Pracownia 1984 (reż. Jerzy Biały) Alarm ekologiczny 1992 (reż. Grzegorz Dubowski) Pejzaże 1995 (reż. Grzegorz Dubowski) Nie buduję już pomników 1998 (reż. Urszula Dubowska i Paweł Sosnowski) Będzie wciąż ogromniał 2000 (reż. Lucyna Smolińska i Mieczysław Sroka) Hasior inaczej 2019 (reż. Urszula Dubowska)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne hasior.pl - strona poświęcona artyście z archiwum prac Galeria Władysława Hasiora w Zakopanem w PKF na stronie KronikaRP Władysław Hasior w kronice PKF w bazie Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Artyści związani z Zakopanem Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Sączu Kategoria:Polscy rzeźbiarze współcześni Kategoria:Polscy malarze współcześni Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Nagrodzeni Medalem Kalos Kagathos Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Wyróżnieni dyplomem Ministra Spraw Zagranicznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Zmarli w 1999 Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa)