Assassin’s Creed III – przygodowa gra akcji stworzona przez Ubisoft Montreal, wydana przez Ubisoft w 2012 roku na platformach Microsoft Windows, Xbox 360, PlayStation 3 i Wii U. Stanowi piątą dużą odsłonę serii Assassin’s Creed i kontynuację wydanego rok wcześniej Assassin’s Creed: Revelations. Premiera gry na Xboksa 360 i PlayStation miała miejsce 30 października 2012 roku, z kolei na komputery osobiste i konsolę Wii U w listopadzie 2012.
Fabuła osadzona jest w świecie rzeczywistym i przedstawia trwający od stuleci konflikt pomiędzy asasynami walczącymi o pokój i wolną wolę a templariuszami pragnącymi pełnej kontroli. Opowieść spajająca fabułę osadzona jest w XXI wieku i koncentruje się na losach Desmonda Milesa, który w maszynie nazywanej animusem odtwarza wspomnienia swoich przodków próbując znaleźć sposób na zapobieżenie mającej nastąpić w 2012 roku apokalipsie. Historia osadzona jest w XVIII wieku, w latach 1753–1783 – przed, w trakcie i po wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych – a jej bohaterem jest będący pół Anglikiem, pół Mohawkiem przodek Desmonda Ratonhnhaké:ton (wym. radunhagedun; z języka Mohawków imię można przetłumaczyć jako „życie, które zostało zarysowane”, „jego duch się rozwija” lub „jego życie się zaczęło”), przez kolonistów znany także pod przybranym imieniem Connor, walczący z templariuszami starającymi się nie dopuścić do wyzwolenia kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.
W grze dostępny jest tryb wieloosobowy, pozwalający graczom w pojedynkę lub drużynowo wykonywać zadania takie jak skrytobójstwa czy ucieczki przed pościgiem. Na potrzeby gry Ubisoft stworzył nowy silnik graficzny – AnvilNext.
Gra otrzymała głównie pozytywne oceny i okazała się ogromnym sukcesem komercyjnym, sprzedając się w 12 milionach egzemplarzy. W październiku 2013 roku ukazała się kolejna część serii, Assassin’s Creed IV: Black Flag, w której gracz wcielał się w Edwarda Kenwaya – pirata działającego na Karaibach podczas złotego wieku piractwa, a zarazem dziadka Ratonhnhaké:tona. Scenariusz Assassin’s Creed III był podstawą części fabuły książki Assassin’s Creed: Porzuceni Olivera Bowdena, opisującej wydarzenia z gry z perspektywy Haythama Kenwaya.
29 marca 2019 roku na komputerach oraz konsolach PlayStation 4 i Xbox One wydana została odświeżona wersja gry, zatytułowana Assassin’s Creed III Remastered. Zawiera ona ulepszone efekty wizualne i oświetlenie, podniesiono jej rozdzielczość, poprawiono modele postaci oraz niektóre elementy rozgrywki. Dostępna jest w pakiecie ze wszystkimi wydanymi wcześniej dodatkami oraz z grą Assassin’s Creed III: Liberation. 21 maja udostępniona została wersja na konsolę Nintendo Switch.
Świat przedstawiony Miejsce akcji thumb|200px|Ratonhnhaké:ton, główny bohater gry Po wydarzeniach z Assassin’s Creed: Revelations, główny bohater serii Desmond Miles wraz z zaprzyjaźnionymi asasynami dociera do Wielkiej Świątyni Tych, Którzy Byli przed Nami – starożytnej rasy potężnych istot, które tysiące lat wcześniej niemalże całkowicie wyginęły wskutek katastrofy, która niedługo ponownie ma spotkać Ziemię. Chcąc znaleźć klucz do aktywowania świątyni, Desmond używa animusa, urządzenia umożliwiającego odtwarzanie wspomnień przodków, aby poznać żywot swojego antenata – młodego metysa Ratonhnhaké:tona żyjącego w kolonialnej Ameryce czasów wojny o niepodległość, którego ojcem jest wielki mistrz zakonu templariuszy w koloniach. Gdy templariusze próbują przejąć całkowitą kontrolę nad rodzącym się państwem i atakują wioskę Indian, Ratonhnhaké:ton zostaje wplątany w konflikt między templariuszami a asasynami.
Historia Ratonhnhaké:tona rozgrywa się na przestrzeni nieco ponad dwóch dekad – od jego dzieciństwa w roku 1760 do zakończenia wojny o niepodległość w roku 1783. Poza Nowym Jorkiem i Bostonem, odwiedzić można leżące na pograniczu osady Lexington i Concord. Na krótką chwilę, podczas wykonywania jednej z misji morskich, akcja przenosi się również do Filadelfii.
Postacie Głównym bohaterem gry jest Ratonhnhaké:ton, posługujący się mianem Connor Kenway (Noah Watts), przodek Desmonda Milesa (Nolan North). Wśród współczesnych bohaterów znajdują się ojciec Desmonda William Miles (John de Lancie), asasyni Shaun Hastings (Danny Wallace) i Rebecca Crane (Eliza Jane Schneider), templariusze Daniel Cross (Danny Blanco Hall) i Warren Vidic (Phil Proctor) oraz Minerwa (Margaret Easley) i Junona (Nadia Verrucci) reprezentujące Tych, Którzy Byli przed Nami.
Wśród postaci osiemnastowiecznych znajdują się m.in. Achilles Davenport (Roger Aaron Brown), mentor Ratonhnhaké:tona i emerytowany asasyn; matka Ratonhnhaké:tona Kaniehtí:io (Kaniehtiio Horn); pierwszy oficer Aquili Robert Faulkner (Kevin R. McNally) i francuski karczmarz Stephane Chapheau (Shawn Baichoo). Wśród templariuszy z kolonii znajduje się angielski szlachcic i ojciec Ratonhnhaké:tona Haytham Kenway (Adrian Hough), wspierany przez kilka postaci historycznych, którym scenarzyści również przypisali przynależność do zakonu templariuszy: Charles Lee (Neil Napier), Thomas Hickey (Allen Leech), John Pitcairn (Robert Lawrenson), Benjamin Church (Harry Standjofski), William Johnson (Julian Casey) i Nicholas Biddle. W grze pojawia się również kilka innych postaci historycznych, takich jak Israel Putnam (Andreas Apergis), George Washington (Robin Atkin Downes), Thomas Jefferson (John Emmet Tracy), Mason Weems (Tod Fennell), Paul Revere (Bruce Dinsmore), Edward Braddock czy Samuel Adams (Mark Lindsay Chapman).
Fabuła Desmond, William, Rebecca i Shaun, używając Rajskiego Jabłka, odnajdują Świątynię w stanie Nowy Jork. Po częściowym aktywowaniu świątyni Junona nawiązuje kontakt z Desmondem, który wsiada do animusa, gdzie Junona nakazuje mu zbadać życie swojego angielskiego przodka – wielkiego mistrza templariuszy Haythama Kenwaya. W Royal Opera House Kenway dokonuje zabójstwa swojego zwierzchnika i kradnie jego medalion – klucz do wnętrza Świątyni, następnie odbywa podróż do brytyjskich kolonii w Ameryce, aby ją odnaleźć. Po dotarciu do Bostonu zabija łowcę niewolników, oswobadzając grupę Mohawków, w tym kobietę imieniem Kaniehti:io. W zamian za zabicie generała Braddocka, kobieta pomaga mu odnaleźć Świątynię, do otwarcia której nie wystarcza jednak sam klucz. Haytham wdaje się w romans z Kaniehti:io.
thumb|left|250px|Armia Kontynentalna w drodze do Doliny Forge na obrazie Williama B.T. Trego. Wydarzenie to stanowi jedną z misji głównych w grze Fabuła przeskakuje do roku 1760, ukazując dzieciństwo Ratonhnhaké:tona. Jego matka ginie w przeprowadzonym przez Charlesa Lee ataku templariuszy na wioskę. Kilka lat później starsza wioski informuje Ratonhnhaké:tona, że powinnością ich plemienia jest nie dopuścić do odnalezienia świątyni. Starsza ofiarowuje mu kulę, przez którą komunikuje się z nim Junona, informująca go o wielkiej roli jaką ma do odegrania i pokazując symbol asasynów, który doprowadza go do emerytowanego asasyna Achillesa Davenporta, u którego Ratonhnhaké:ton przechodzi szkolenie. Obawiając się, że niektórzy koloniści mogą wrogo odnosić się do Indianina, Davenport doradza Ratonhnhaké:tonowi używania imienia Connor, aby mógł bardziej swobodnie przemieszczać się po koloniach. Podczas pobytu w Bostonie Ratonhnhaké:ton zostaje wrobiony przez templariuszy w podżeganie do masakry bostońskiej. W ciągu kilku lat Ratonhnhaké:tonowi udaje zabić się kilku templariuszy, wspiera także patriotów w wojnie o niepodległość. Ratonhnhaké:ton spotyka się ze swoim ojcem, z którym zawiera tymczasowy sojusz w celu wyeliminowania zbuntowanego templariusza. Niedługo później Kenway odkrywa plany George’a Washingtona chcącego usunąć z pogranicza ludność tubylczą, w tym plemię Ratonhnhaké:tona, aby uniemożliwić im pomaganie lojalistom. Po przybyciu do swojej wioski Ratonhnhaké:ton dowiaduje się, że Lee zwerbował kilku wojowników Mohawków, nastawił ich przeciwko patriotom i nakazał im ich zabicie. Nie chcąc dopuścić do eskalacji konfliktu, Ratonhnhaké:ton powstrzymuje wojowników, nie może jednak przekonać swojego przyjaciela z dzieciństwa, Kanen’tó:kona, i zmuszony jest do zabicia go.
W międzyczasie Desmond co jakiś czas wybudzany jest z animusa, aby na Manhattanie i w Brazylii odzyskać ogniwa konieczne do aktywowania świątyni, zanim zdobędzie je templariusz Daniel Cross. William udaje się po ostatnie ogniwo, zostaje jednak porwany przez templariuszy. Desmond wyrusza do ich siedziby w Abstergo Indistries, zabija Crossa i Warrena Vidica i ratuje ojca.
Ratonhnhaké:ton zaczyna mieć wątpliwości co do wyeliminowania templariuszy, mając nadzieję na nawiązanie współpracy z ojcem w celu osiągnięcia wspólnej wizji pokoju i wolności. Kenway wierzy jednak, że wolność prowadzi do chaosu, a koniecznością jest kontrola nad narodem, co ma umożliwić zastąpienie Washingtona Charlesem Lee. Po próbie sabotowania ważnej walki Lee zostaje obwołany przez Washingtona zdrajcą i ucieka do Fortu George. Ratonhnhaké:ton przenika do fortu, gdzie staje naprzeciwko swojego ojca – zabija go w wyniku pojedynki. Następnie Ratonhnhaké:ton zabija Lee i odzyskuje Klucz. Po wyeliminowaniu templariuszy w koloniach wraca do swojej wioski, znajduje ją jednak pustą. Odnajduje kulę, przez którą Junona nakazuje mu ukryć Klucz w miejscu, w którym nikt go nie odnajdzie. Ratonhnhaké:ton zakopuje go w grobie syna Achillesa, Connora Davenporta.
We współczesności Desmond odzyskuje Klucz i dociera do wewnętrznych komnat świątyni. Junona informuje go, że aktywowanie piedestału ocali świat kosztem jego życia. Pojawia się Minerwa sprzeciwiając się planowi Junony twierdząc, że aktywowanie piedestału uwolni Junonę uwięzioną w świątyni aby nie mogła podbić ludzkości. Junona i Minerwa wyjaśniają, że po wybuchu słonecznym Desmond będzie jednym z niewielu ocalałych w postapokaliptycznym świecie. Po jego śmierci zostanie uznany za boga, którego zrodzone z dobrych zamiarów dziedzictwo zostanie przeinaczone przez przyszłe pokolenia, przez co historia zatoczy koło. Nie chcąc dopuścić do wyginięcia ludzkości, Desmond decyduje się poświęcić, dając ludziom możliwość walki z Junoną. William, Shaun i Rebecca opuszczają świątynię, gdy Desmond aktywuje piedestał. Wokół kuli ziemskiej pojawia się tarcza, która chroni planetę przed rozbłyskiem słonecznym. Junona chwali wybór Desmonda i oświadcza, że nadeszła jej pora.
W epilogu Ratonhnhaké:ton obserwuje ostatnie brytyjskie statki opuszczające Nowy Jork i łowców niewolników handlujących żywym towarem, przypominających mu, że jego walka o wolność nie dobiegła jeszcze końca. Po powrocie do swojej wioski odkrywa, że Mohawkowie przenieśli się na zachód, ponieważ nowo powstały Kongres sprzedał ich ziemię aby spłacić długi wojenne.
Rozgrywka