Cyklaminian sodu, E952 – organiczny związek chemiczny z grupy cyklaminianów, sól kwasu cykloheksylosulfonowego i sodu. Jest sztuczną substancją słodzącą 30 razy słodszą od sacharozy (cukru spożywczego). Charakteryzują się wysokim stopniem dysocjacji w roztworach wodnych oraz niewielką pojemnością buforową.

Związek ten został odkryty przypadkowo w 1937 roku przez doktoranta Uniwersytetu Illinois, Michaela Svedę. Podczas pracy w laboratorium nad syntezą preparatu przeciwgorączkowego odłożył na blat stołu papierosa, a gdy podniósł go z powrotem do ust, poczuł słodki smak.

Cechy Cyklaminian sodu wyróżnia się dobrą rozpuszczalnością w wodzie oraz wysoką odpornością termiczną, co umożliwia jego stosowanie w żywności poddawanej obróbce cieplnej. Stabilność związku utrzymuje się w szerokim zakresie pH (od 2 do 10), a sam cyklaminian nie podlega metabolizmowi w ludzkim organizmie.

Jedną z ważniejszych cech technologicznych cyklaminianów jest efekt synergiczny, jaki wykazują w połączeniu z sacharyną. Zastosowanie ich w proporcji masowej około 10:1 pozwala ograniczyć charakterystyczny, metaliczny posmak sacharyny i uzyskać bardziej zrównoważoną słodycz. W porównaniu z sacharozą potencjał słodzący cyklaminianu sodu szacuje się na około 30–40 jednostek.

Zastosowanie Cyklaminiany znajdują zastosowanie w produkcji m.in. gum do żucia, deserów, wyrobów mlecznych mrożonych, syropów oraz napojów.

Regulacje prawne W latach 70. XX wieku pojawiły się doniesienia sugerujące możliwość rakotwórczego działania cyklaminianów. W Stanach Zjednoczonych od roku 1969 obowiązuje zakaz ich stosowania, kiedy to opublikowano raporty o możliwości wywoływania przez niego uszkodzeń wątroby, raka pęcherza moczowego i deformacji płodu. Doprowadziło to do ich wycofania z obrotu w wielu państwach (m.in. w Kanadzie, Polsce, USA i Wielkiej Brytanii) lub znacznego ograniczenia ich stosowania. Późniejsze analizy toksykologiczne nie potwierdziły tych obaw, co zaowocowało ponownym dopuszczeniem cyklaminianów do użytku w licznych krajach, m.in. w państwach europejskich i w Chinach.

W Polsce zasady wykorzystania cyklaminianu sodu i wapnia regulowane są rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 22 listopada 2010 r., które określa maksymalną ilość dodatku w napojach bezalkoholowych na poziomie 250 mg/l (w przeliczeniu na kwas wolny) lub 281 mg/l cyklaminianu sodu. Przykładowo Coca-Cola Zero zawiera cyklaminian sodu w ilości 97% najwyższej dopuszczalnej jego zawartości (273,3 mg/l).

Przepisy zakazują również stosowania substancji słodzących – w tym cyklaminianów – w żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Amidy kwasu siarkowego Kategoria:Organiczne sole sodu Kategoria:Substancje słodzące