Stefan Łobacz

Stefan Łobacz (ur. 16 marca 1892 w Pawlukach, zm. 8 października 1945 w Warszawie) – polski lekarz, publicysta, polityk i działacz społeczny, poseł na Sejm I kadencji w II RP z ramienia Związku Ludowo-Narodowego.

Życiorys Urodził się jako syn Jana i Praksedy z domu Semeniuk w niezamożnej rodzinie chłopskiej o korzeniach unickich i silnie przywiązanej do polskości. W dzieciństwie i we wczesnej młodości pracował na gospodarstwie rolnym wraz z bratem Adamem, późniejszym kierownikiem szkoły powszechnej w Dołhobrodach.

Dzięki pomocy dziadka dostał się do Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie, gdzie mieszkał w bursie dla ubogich uczniów zorganizowanej przez profesora Lorentza (ojca prof. S. Lorentza). Naukę w gimnazjum ukończył w 1914, natomiast państwową maturę uzyskał w 1915. Początkowo studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego, lecz po pewnym czasie przeniósł się na Wydział Lekarski. W tym okresie związał się z ruchem endeckim.

12 listopada 1918 w Mińsku Mazowieckim wstąpił do 5 Pułku Ułanów i brał udział w wyprawie kijowskiej oraz kampanii wołyńskiej jako kapral sanitarny, a od jesieni jako podchorąży. Wyróżnił się odwagą w bitwach pod Ołyką, Czerkasowem i pod Komarowem. Początkowo zastępczo pełnił funkcję lekarza pułkowego, a po przeniesieniu do 2 Pułku Szwoleżerów pełnił funkcję zastępcy lekarza pułkowego. W październiku 1920 został przydzielony do szpitala polowego, a 5 marca 1921 został przeniesiony do rezerwy i wrócił na studia medyczne.

Jako działacz Narodowej Demokracji w czasach studenckich już podczas wyborów do Sejmu Ustawodawczego (1919) otrzymał szansę kandydowania z w okręgu nr 20 obok księcia Seweryna Czetwertyńskiego. Wtedy tej propozycji nie przyjął, a w wyborach uzupełniających weszli wówczas prócz Czetwertyńskiego także Ludwik Hipolit Rolla z Radzynia i Józefat Błyskosz z Dołhobród. Podczas wyborów parlamentarnych 1922 znalazł się na liście Związku Ludowo-Narodowego w okręgu nr 25 (powiaty: bialski, konstantynowski, radzyński i włodawski). Wraz z innymi działaczami (m.in. księdzem Ludwikiem Romanowskim) prowadził aktywną kampanię wyborczą, uczestnicząc w wielu wiecach, np. w Sosnowicy krytykował ustawę o reformie rolnej (28 X 1922). Mimo tej aktywności oraz poparcia Kościoła do Sejmu ze wspomnianego okręgu z ramienia Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej weszli tylko Czetwertyński i Łobacz. Ten ostatni pozostawał w ławach sejmowych w cieniu swoich znakomitych kolegów, starszych wiekiem i politycznym doświadczeniem. Z racji studiów medycznych był członkiem Komisji Zdrowia Publicznego i Komisji Petycji.

Znany był ze swojego zaangażowania politycznego jako organizator ponad 200 wieców i zebrań. Ponadto pisał do narodowego tygodnika „Podlasiak” wydawanego w Białej, był członkiem Powiatowej Rady Szkolnej we Włodawie oraz z ramienia ZLN opiekował się zaniedbanym okręgiem brzeskim. W swoich poglądach nie odbiegał od generalnej linii Narodowej Demokracji. Niezbyt życzliwie wypowiadał się na temat Piłsudskiego, bronił polskości Podlasia, wskazując na antypolskie wystąpienia mniejszości ukraińskiej i nieudolność polityki władz polskich na Kresach. Mimo akcentów krytycznych wobec Żydów nie był jednak wojującym antysemitą. Za głównego przeciwnika politycznego uważał PSL „Wyzwolenie”, które oskarżał o demagogiczne szermowanie hasłem wywłaszczenia bez odszkodowania prowadzące do odwleczenia reformy rolnej.

Jednocześnie kontynuował kształcenie medyczne. 5 grudnia 1925 uzyskał dyplom ukończenia studiów i tytuł doktora wszechnauk lekarskich. W 1926 otrzymał prawo rozpoczęcia praktyki lekarskiej.

W 1927 r. był członkiem komitetów honorowych przygotowujących powrót do macierzystych sanktuariów obrazów Matki Boskiej czczonych na Podlasiu: MB Kodeńskiej i MB Leśniańskiej.

Po nieudanym starcie w wyborach parlamentarnych 1928 r. podjął pracę w Szpitalu Karola Boremeusza w Białej Podlaskiej i wycofał się z aktywności politycznej. Od 1931 do 1932 pracował jako chirurg w szpitalu w Częstochowie, a od 1933 r. w Hrubieszowie jako dyrektor szpitala powiatowego. Przez cały ten okres, podobnie jak i w czasie kariery politycznej, gdy znaczną część dochodów przeznaczał na cele charytatywne i społeczne, żył bardzo skromnie, godząc się na surowe warunki pracy i mizerne wynagrodzenie.

Został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1937) oraz Medalem za Długoletnią Służbę (1938).

Po wybuchu II wojny światowej leczył rannych żołnierzy i ludność cywilną, zorganizował punkt dożywiania. Uczestniczył w ruchu oporu, lecząc żołnierzy podziemia. W listopadzie 1944 r. został członkiem izby lekarskiej w Lublinie.

16 czerwca 1945 roku zapadł na gwałtowną chorobę (nowotwór). Przeniesiony na leczenie do Warszawy zmarł 8 października 1945 r. Pochowany został na Powązkach w kwaterze 257d-4-21.

Publikował w czasopismach społeczno-politycznych (m.in. „Podlasiak”), a potem medycznych (m.in. „Medycyna Praktyczna”). Nie założył rodziny.

Zobacz też Józefat Błyskosz Podlasie Południowe

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Prace Stefana Łobacza w bibliotece Polona

Kategoria:Politycy Związku Ludowo-Narodowego Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy lekarze wojskowi Kategoria:Polscy chirurdzy Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Ludzie związani z Białą Podlaską Kategoria:Ludzie związani z Częstochową Kategoria:Ludzie związani z Hrubieszowem Kategoria:Uczestnicy wyprawy kijowskiej (1920) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1945