Wprowadzenie – etyka jako rozmowa o wyborach i konsekwencjach Co to jest etyka Etyka to dziedzina, która zajmuje się pytaniem: jak powinniśmy postępować, żeby nie krzywdzić innych i żyć w zgodzie z własnym sumieniem. Na lekcjach etyki nie uczysz się nowych dat czy wzorów, ale uczysz się myśleć o:
dobru i złu, sprawiedliwości, odpowiedzialności za swoje czyny, szacunku do innych ludzi.
Etyka nie jest zbiorem prostych nakazów typu wolno – nie wolno. To bardziej sztuka rozmawiania o trudnościach i szukania najlepszego rozwiązania.
Wybory w codziennym życiu Każdego dnia podejmujesz wiele decyzji. Niektóre są małe, inne ważniejsze. Często są to wybory moralne, na przykład:
powiedzieć prawdę czy skłamać, przyłączyć się do osoby, która komuś dokucza, czy stanąć w obronie słabszego, oddać znalezioną rzecz, czy ją zatrzymać, pracować uczciwie, czy ściągać na sprawdzianie.
Etyka pomaga zatrzymać się na chwilę i zadać sobie pytania:
Co w tej sytuacji jest naprawdę ważne? Jak powinnam lub powinienem postąpić? Jak chciałbym, żeby inni zachowali się wobec mnie w podobnej sytuacji?
Konsekwencje naszych wyborów Każdy wybór ma konsekwencje, czyli skutki. Mogą one dotyczyć:
ciebie samego (twoje samopoczucie, poczucie winy lub dumy z siebie), innych ludzi (ktoś jest skrzywdzony lub zaopiekowany), relacji (zaufanie rośnie albo maleje).
Przykłady:
jeśli kłamiesz, ktoś może stracić do ciebie zaufanie, jeśli pomagasz, ktoś czuje się bezpieczniej i ważniejszy, jeśli niszczysz cudzą pracę, ktoś czuje smutek i złość.
Myślenie o konsekwencjach swoich działań jest ważną częścią etycznego postępowania.
Etyka jako rozmowa Na etyce nie chodzi o to, żeby wszyscy zawsze mieli takie samo zdanie. Chodzi o to, aby:
umieć słuchać innych, potrafić spokojnie wyrażać własne zdanie, zadawać pytania, gdy coś jest niejasne, uczyć się widzieć sprawę z różnych stron.
Rozmowa o wyborach i konsekwencjach pomaga:
lepiej rozumieć siebie, zrozumieć, dlaczego inni postępują inaczej niż ty, szukać rozwiązań, które są bardziej sprawiedliwe i mniej krzywdzące.
Po co jest mi etyka Etyka może ci pomóc:
lepiej rozpoznawać, co jest dla ciebie ważne, odróżniać zachowania uczciwe od nieuczciwych, podejmować mądrzejsze decyzje, brać odpowiedzialność za swoje słowa i czyny, budować dobre relacje z innymi ludźmi.
Można powiedzieć, że etyka to ćwiczenie myślenia i rozmowy o tym, jakie wybory podejmujemy i jakie są ich konsekwencje – dla nas samych i dla innych. Dzięki temu łatwiej stawać się osobą, z której decyzji można być dumnym.