Utwór powstał w dwudziestoleciu międzywojennym i został opublikowany w 1936 roku w zbiorze „Napój cienisty”. Akcja liryczna rozgrywa się w przestrzeni o charakterze baśniowym i symbolicznym, zdominowanej przez obecność tajemniczego muru. Czas wydarzeń wykracza poza ramy ziemskiego bytowania, obejmując zarówno życie bohaterów, jak i ich trwanie po śmierci w różnych formach istnienia.

Główni bohaterowie Dwunastu braci – zbiorowy bohater utworu, grupa silnych mężczyzn, którzy podejmują heroiczny trud zburzenia muru. Reprezentują oni ludzkie dążenie do poznania prawdy i sensu istnienia, wykazując się determinacją graniczącą z obsesją. Cienie braci – pośmiertna forma istnienia bohaterów, która kontynuuje pracę rozpoczętą za życia, symbolizując nieustępliwość ducha wobec ograniczeń materii. Niewidzialne młoty – ostateczne wcielenie woli braci, które po ich kolejnej śmierci doprowadza do zniszczenia przeszkody. Dziewczyna – tajemnicza postać, której płacz i wołanie zza muru stają się impulsem do działania dla braci. Jest symbolem nieuchwytnego ideału oraz niedostępnych tajemnic świata.

Zarys najważniejszych wydarzeń fabularnych Grupa dwunastu braci słyszy zza potężnego muru głos płaczącej dziewczyny i postanawia ją uwolnić. Mężczyźni chwytają za młoty i z ogromnym poświęceniem uderzają w przeszkodę, jednak umierają z wycieńczenia, nie osiągnąwszy celu. Po śmierci ich ciała zamieniają się w cienie, które z równą zaciekłością kontynuują pracę. Gdy cienie również „wymierają”, ich misję przejmują same młoty poruszane niewidzialną siłą woli. Ostatecznie mur rozpada się w pył, ale za nim bohaterowie nie odnajdują nikogo. Okazuje się, że za przeszkodą istniał jedynie głos, a cały wielowiekowy wysiłek i ofiara z życia zostały złożone w imię iluzji. Utwór kończy się obrazem przerażającej pustki i ciszy.

Najważniejsze tematy i problemy poruszane w utworze Trud ludzkiej egzystencji – wiersz ukazuje życie jako ciągły wysiłek poznawczy, który często kończy się rozczarowaniem i poczuciem bezsensu. Dążenie do nieosiągalnego ideału – problemem jest ludzka skłonność do poświęcania wszystkiego dla marzeń, które okazują się nieistniejące (motyw „pustki”). Ewolucja bytu i status ontologiczny – autor analizuje różne formy istnienia (ciało, cień, duchowa wola), sugerując, że śmierć nie jest definitywnym końcem aktywności człowieka. Konflikt ducha z materią – tekst obrazuje walkę ludzkiej determinacji z twardą, nieustępliwą rzeczywistością symbolizowaną przez mur.

Dominujące emocje i refleksje Lektura ballady budzi poczucie grozy, podziwu dla wytrwałości bohaterów, a ostatecznie głębokiego smutku i egzystencjalnego lęku. Wykorzystanie refrenu oraz rytmicznego siedemnastozgłoskowca nadaje opowieści charakter nieuchronnego fatum. Refleksja koncentruje się na tragicznym pytaniu o sens ludzkich starań w świecie, który nie oferuje ostatecznych odpowiedzi ani nagrody za cierpienie. Czytelnik zostaje skonfrontowany z ironicznym pytaniem o stosunek do otaczającej go nicości.

Aktualność utworu Problematyka poszukiwania sensu życia, walki z przeciwnościami losu oraz mierzenia się z rozczarowaniem, gdy osiągnięte cele okazują się puste, pozostaje fundamentalnym dylematem każdego człowieka niezależnie od czasów, w których żyje.