Szczyt w Kopenhadze i podpisanie traktatu akcesyjnego w Atenach Wstęp Ostateczne warunki członkostwa Polski w Unii Europejskiej zostały wypracowane podczas szczytu Rady Europejskiej w Kopenhadze w grudniu 2002 roku. Proces ten został formalnie zwieńczony 16 kwietnia 2003 roku w Atenach, gdzie przedstawiciele dziesięciu państw kandydujących oraz piętnastu państw członkowskich podpisali traktat akcesyjny, stanowiący podstawę prawną rozszerzenia wspólnoty.
Finał negocjacji podczas szczytu w Kopenhadze (12–13 grudnia 2002 r.) Głównym celem szczytu w Kopenhadze było zamknięcie rokowań z dziesięcioma państwami aspirującymi do Unii Europejskiej: Polską, Czechami, Słowacją, Węgrami, Litwą, Łotwą, Estonią, Słowenią, Cyprem i Maltą. Negocjacje prowadzone przez polską delegację pod przewodnictwem premiera Leszka Millera koncentrowały się w ostatniej fazie na kwestiach finansowych. Polska wynegocjowała zwiększenie przepływów z budżetu unijnego na lata 2004–2006, co miało na celu poprawę płynności budżetu państwa w pierwszym okresie członkostwa.
W obszarze rolnictwa ustalono ostateczny model dopłat bezpośrednich, rozpoczynający się od poziomu 25% pełnej stawki unijnej w 2004 roku, z możliwością uzupełnienia ich środkami krajowymi do poziomu 55%, 60% i 65% w kolejnych trzech latach. Wypracowano również porozumienie w sprawie kwot produkcyjnych dla polskiego rolnictwa oraz środków na ochronę granic zewnętrznych. Zamknięcie negocjacji w Kopenhadze umożliwiło przygotowanie finalnego tekstu traktatu akcesyjnego.
Podpisanie traktatu akcesyjnego w Atenach (16 kwietnia 2003 r.) Ceremonia podpisania Traktatu między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Państwami Kandydującymi odbyła się w historycznym centrum Aten, na starożytnej agorze u stóp Akropolu. Wybór tego miejsca miał podkreślać wspólne dziedzictwo kulturowe i demokratyczne kontynentu. W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej dokument podpisali prezydent Aleksander Kwaśniewski, premier Leszek Miller oraz minister spraw zagranicznych Włodzimierz Cimoszewicz.
Traktat akcesyjny (liczący wraz z załącznikami i deklaracjami kilka tysięcy stron) zawierał szczegółowe warunki przyjęcia nowych członków, w tym uzgodnione okresy przejściowe oraz zmiany w instytucjach unijnych wynikające z powiększenia wspólnoty. Złożenie podpisów w Atenach rozpoczęło procedurę ratyfikacyjną w każdym z 25 państw (15 dotychczasowych członków i 10 kandydujących). W Polsce proces ten wymagał uzyskania zgody wyrażonej w ogólnonarodowym referendum lub przez parlament, co było niezbędnym krokiem do wejścia traktatu w życie z dniem 1 maja 2004 roku.