Konstytucja PRL (1952) Ustawa zasadnicza została uchwalona 22 lipca 1952 roku przez Sejm Ustawodawczy. Dokument ten, wzorowany na konstytucji ZSRR z 1936 roku, sankcjonował nową nazwę państwa – Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oraz wprowadzał podstawy prawne dla systemu socjalistycznego w Polsce.

Zasada jednolitości władzy i system organów państwowych Konstytucja z 1952 roku odrzuciła monteskiuszowską zasadę trójpodziału władzy na rzecz marksistowskiej koncepcji jednolitości władzy państwowej. Suwerenem w państwie stał się lud pracujący miast i wsi, który sprawował władzę poprzez swoich przedstawicieli wybieranych do Sejmu oraz rad narodowych. Najwyższym organem władzy państwowej był jednoizbowy Sejm PRL, który pełnił funkcję ustawodawczą oraz sprawował kontrolę nad innymi organami. Ustawa zasadnicza zlikwidowała urząd Prezydenta Rzeczypospolitej, powołując w jego miejsce Radę Państwa – organ kolegialny, który pełnił funkcję głowy państwa, posiadał prawo wydawania dekretów z mocą ustawy oraz dokonywał powszechnie obowiązującej wykładni ustaw. Organem wykonawczym i zarządzającym była Rada Ministrów, formalnie powoływana i odwoływana przez Sejm.

Ekonomiczne podstawy ustroju i hierarchia własności Konstytucja PRL określiła fundamenty gospodarki narodowej, opierając ją na społecznej własności środków produkcji, którą podzielono na własność państwową (ogólnonarodową) oraz spółdzielczą. Państwo przejęło monopol w zakresie handlu zagranicznego oraz planowania rozwoju gospodarczego poprzez system gospodarki planowej. Choć ustawa zasadnicza dopuszczała istnienie własności indywidualnej w rolnictwie (gospodarstwa chłopskie) i rzemiośle, to własność społeczna została uznana za główną podstawę ustroju i rozwoju kraju. Artykuły konstytucji nakładały na państwo obowiązek wspierania spółdzielczości oraz ograniczania i wypierania elementów kapitalistycznych z gospodarki.

Ideologizacja praw i obowiązków obywatelskich oraz nowelizacja z 1976 roku Katalog praw obywatelskich w konstytucji z 1952 roku kładł szczególny nacisk na prawa socjalne i ekonomiczne, takie jak prawo do pracy, prawo do wypoczynku, prawo do ochrony zdrowia oraz prawo do bezpłatnej nauki. Prawa polityczne, takie jak wolność słowa czy zgromadzeń, zostały sformułowane w sposób deklaratywny, a ich realizacja miała służyć umacnianiu ustroju ludowego. Do konstytucji wprowadzono również katalog obowiązków, w tym obowiązek przestrzegania dyscypliny pracy i ochrony własności społecznej. Istotnym etapem ideologizacji prawa była nowelizacja konstytucji w 1976 roku, kiedy do tekstu wprowadzono zapis o przewodniej roli Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w budowie socjalizmu oraz o nienaruszalnym więzi braterskiej i sojuszu ze Związkiem Radzieckim.