piekło ()
, ,
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; (1.2) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień (1.3) smołaZenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 29.
(2.1) 3. od: piec
(1.1-2) (2.1)
(1.1) Będziesz się smażył w piekle za swoje grzechy! (1.2) Żołnierze przeszli przez prawdziwe piekło, torując sobie drogę przez dżunglę pod niemal nieustającym ostrzałem wroga. (1.2) Porwane dziecko przez trzy lata żyło w piekle. (2.1) Mamo, czy długo będzie piekło się ciasto?Barbara Niedźwiedzka, Przygody Agatki. (2.1) W miejscu, gdzie puginał przygwoździł mnie do masztu, ramię piekło mnie jak rozpalonym żelazemRobert Louis Stevenson Wyspa skarbów, s. 80..
(1.1) inferno, otchłań, pandemonium; gehenna; pkieł (1.2) gehenna, droga przez mękę, mordęga
(1.1) niebo, raj
(1.1) zaświaty
(1.1) przedpiekle
piekielnik , piekielnica piekiełko pieklić się piekielny
aż w piekle będzie słychaćJan Miodek, Od świętego Marcina zima się zaczyna, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987. • chcieć, a nie móc, to piekłoJan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 4/1951, s. 1. • ciekawość to pierwszy stopień do piekła • dobremu wszędzie dobrze, a złemu to i w piekle nie dogodzi • dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane • kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera • posłać do piekła • polskie piekło • prędzej piekło zamarznie • przedsionek piekła • tłuc się jak marek po piekle • wrzask jak w piekle • z piekła rodem • piekło na ziemi • pycha się w niebie urodziła, a w piekle mieszka • zgotować piekło
(1.1-3) < → smoła, , , ; utworzone od → smoła, , , ; jako termin religijny wyraz został przejęty do języka polskiego ze staroczeskiego, to tam też zmienił rodzaj na nijaki, być może pod wpływem wyrazu niebo
(1.1) pkieł (1.1)
(1.3) albański: (1.1) ferr angielski: (1.1) hell; (1.2) hell arabski: (1.1) جحيم, جهنم, سقر azerski: (1.1) cəhənnəm; (1.2) cəhənnəm baskijski: (1.1) infernu białoruski: (1.1) пекла ; (1.2) пекла bośniacki: (1.1) pakao bułgarski: (1.1) ад, пъкъл; (1.2) ад, пъкъл chorwacki: (1.1) pakao czeczeński: (1.1) жоьжахати czeski: (1.1) peklo duński: (1.1) helvede ; (1.2) helvede esperanto: (1.1) infero; (1.2) infero fiński: (1.1) helvetti francuski: (1.1) enfer ; (1.2) enfer gruziński: (1.1) ჯოჯოხეთი (jojokheti); (1.2) ჯოჯოხეთი (jojokheti) hebrajski: (1.1) גיהנום / (gejhinom) hiligaynon: (1.1) inpierno; (1.2) inpierno hiszpański: (1.1) infierno ; (1.2) infierno indonezyjski: (1.1) neraka islandzki: (1.1) helvíti ; (1.2) helvíti jidysz: (1.1) גיהנום (gehenem); (1.2) גיהנום (gehenem), חושך / (chojszech) kataloński: (1.1) infern kazachski: (1.1) жаһаннам, тамұқ, тозақ kirgiski: (1.1) тозок litewski: (1.1) pragaras ; (1.2) pragaras luksemburski: (1.1) Häll macedoński: (1.1) пекол ; (1.2) пекол malajski: (1.1) neraka maltański: (1.1) infern ; (1.2) infern nawaho: (1.1) chʼį́įdiitah niemiecki: (1.1) Hölle ; (1.2) Hölle norweski (bokmål): (1.1) helvete ; (1.2) helvete nowogrecki: (1.1) κόλαση ; (1.2) κόλαση nowopruski: (1.1) pikuls piemoncki: (1.1) palüdria portugalski: (1.1) inferno ; (1.2) inferno rosyjski: (1.1) ад ; (1.2) ад rumuński: (1.1) iad ; (1.2) iad słowacki: (1.1) peklo słoweński: (1.1) pekel staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) адъ / ⰰⰴⱏ , г҄еона / ⰼⰵⱁⱀⰰ , матица staropruski: (1.1) pyculs suahili: (1.1) jahanamu szwedzki: (1.1) helvete ; (1.2) helvete turecki: (1.1) cehennem; (1.2) cehennem ukraiński: (1.1) пекло ; (1.2) пекло węgierski: (1.1) pokol; (1.2) pokol wilamowski: (1.1) hełł , heł ; (1.2) hełł , heł