μή ()
mḗHasło „mḗ” w bazie CrossGram, Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
wymowa erazmiańska: odsłuchBill Mounce, hasło „μή”, nagrania oznaczone jako Erasmian i Modern. wymowa współczesna: odsłuch
partykuła (1.1) nie; przeczenie używane przede wszystkim w zakazach, życzeniach, warunkach i konstrukcjach modalnychHasło „μή” w: Greek Core Vocabulary, Dickinson College Commentaries.Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, hasło „μή” w: A Greek-English Lexicon.Herbert Weir Smyth, Greek Grammar, §§ 2702, 2711–2713. (1.2) w pytaniach, w których oczekuje się odpowiedzi przeczącej: czy… nie?, chyba nie…?Thomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 488a, red. Meagan Ayer, 2018. spójnik podrzędny (2.1) po wyrażeniach obawy, ostrożności lub zapobiegania: że, żeby nie, aby nieThomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, §§ 610–611, red. Meagan Ayer, 2018.
(1-2) nieodm.
(1.1) μὴ δʼ οὕτως ἀγαθός περ ἐὼν θεοείκελʼ Ἀχιλλεῦ κλέπτε νόῳ, ἐπεὶ οὐ παρελεύσεαι οὐδέ με πείσεις.Homer, Iliada 1,131–132. → Lecz choć jesteś tak dzielny, podobny bogom Achillesie, nie zwódź mnie, bo mnie nie przechytrzysz ani nie przekonasz. (1.1) Μὴ φύγητε μηδαμῇ.Sofokles, Filoktet 789. → Pod żadnym pozorem nie uciekajcie. (1.1) Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι.Ewangelia według Mateusza 5,17, SBL Greek New Testament. → Nie myślcie, że przyszedłem znieść Prawo lub Proroków; nie przyszedłem znieść, lecz wypełnić. (1.2) Μή τι νεώτερον ἀγγέλλεις;Platon, Protagoras 310b. → chyba nie przynosisz jakichś nowych wieści? (1.2) μὴ αὐτὸν οἴει φροντίσαι θανάτου καὶ κινδύνου;Platon, Obrona Sokratesa 28d. → chyba nie sądzisz, że przejmował się śmiercią i niebezpieczeństwem? (1.2) Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος πενθεῖν ἐφ’ ὅσον μετ’ αὐτῶν ἐστιν ὁ νυμφίος;Ewangelia według Mateusza 9,15, SBL Greek New Testament. → Czyż goście weselni mogą się smucić, dopóki pan młody jest z nimi? (2.1) νῦν δὲ φοβούμεθα μὴ ἀμφοτέρων ἅμα ἡμαρτήκαμεν.Tukidydes, Wojna peloponeska 3.53.2. → Teraz jednak obawiamy się, że w obu sprawach naraz popełniliśmy błąd. (2.1) Ὀκνοίην ἂν εἰς τὰ πλοῖα ἐμβαίνειν ἃ ἡμῖν δοίη, μὴ ἡμᾶς ταῖς τριήρεσι καταδύσῃ.Ksenofont, Anabaza 1.3.17. → Wahałbym się wejść na okręty, które by nam dał, żeby nie nas zatopił swoimi trierami. (2.1) ἐπεὶ δʼ ἦσαν κατὰ τὸ εὐώνυμον τῶν Ἑλλήνων κέρας, ἔδεισαν οἱ Ἕλληνες μὴ προσάγοιεν πρὸς τὸ κέρας καὶ περιπτύξαντες ἀμφοτέρωθεν αὐτοὺς κατακόψειαν.Ksenofont, Anabaza 1.10.9. → Gdy znaleźli się naprzeciw lewego skrzydła Greków, Grecy obawiali się, że tamci podejdą do skrzydła, otoczą ich z obu stron i wyrżną.
(1.1) μή + tryb rozkazujący / tryb łączący / tryb życzący; także z bezokolicznikiem oraz z imiesłowem o wartości warunkowej lub ogólnej (1.2) μή + tryb oznajmujący (2.1) μή + tryb oznajmujący / tryb łączący / tryb życzący (po wyrażeniach obawy, ostrożności lub zapobiegania)
(1.1) εἰ μή → jeśli nie, chyba że, z wyjątkiem
Robert S.P. Beekes, przy współpracy Luciena van Beeka, Etymological Dictionary of Greek, t. 2, Leiden–Boston: Brill, 2010, s. 940.
(1.1) W przeciwieństwie do οὐ, używanego przede wszystkim do zaprzeczania faktom i zdaniom oznajmującym, μή jest typowym przeczeniem w wypowiedziach wyrażających wolę, życzenie, nakaz, możliwość lub warunek.