22 listopada 2023 roku Parlament Europejski przyjął stosunkiem głosów 291 do 274, przy 44 wstrzymujących się, sprawozdanie w sprawie zmiany Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Dokument, sporządzony przez grupę posłów, w której czołową rolę odgrywał Guy Verhofstadt, postulował między innymi rozszerzenie kompetencji wyłącznych UE, zwiększenie roli Parlamentu w procedurze legislacyjnej oraz odejście od jednomyślności w 34 obszarach polityki. Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 48 Traktatu o UE zmiany takie wymagają jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich oraz ratyfikacji zgodnie z ich krajowymi wymogami konstytucyjnymi.
Dyskusja naukowa Spór w literaturze przedmiotu dotyczy dwóch odrębnych pytań: czy Unia Europejska ma już cechy systemu federalnego oraz czy zmierza ku pełnej federacji. R. Daniel Kelemen z Uniwersytetu Rutgersa zalicza UE do systemów federalnych dla celów analizy porównawczej, wskazując, że doświadcza ona podobnych napięć strukturalnych jak klasyczne federacje.