W tym czasie Malta była zamieszkana głównie przez muzułmanów. Według arabskiego geografa Al-Himyarīego wyspa została wyludniona po ataku Aghlabidów w 870 i została ponownie zaludniona przez społeczność muzułmańską w latach 1048–49. Dowody archeologiczne sugerują, że Medina była kwitnącą osadą muzułmańską na początku XI wieku, więc 1048–49 może być czasem oficjalnego założenia miasta i budowy jego murów. Możliwe, że muzułmanie zamieszkujący Maltę byli uchodźcami, którzy uciekli z Sycylii z powodu wojen arabsko-bizantyjskich. Bizantyńczycy dokonali nieudanej próby odzyskania Malty w latach 1053–54.

Inwazja i jej następstwa thumb|Roger I, hrabia Sycylii

Najbardziej wiarygodnym, niemal współczesnym źródłem dotyczącym inwazji Normanów na Maltę jest relacja XI-wiecznego kronikarza Gotfryda Malaterry, który wyrażał się o hrabim Rogerze w bardzo pochwalnym tonie. Pewne wątpliwości budziła dawniej data inwazji – sądzono, że doszło do niej w roku 1090, obecnie jednak uważa się, że miało to miejsce w 1091.