Po powrocie z Kustanaju do wojny Bachtin brał udział w sekcji teorii literatury Instytutu literatury światowej. W 1946 roku obronił dysertację o temacie „Rabelais w historii realizmu”, uzyskał tytuł kandydata nauk i wyjechał do Sarańska (Mordowia), gdzie pracował na Mordwińskim Państwowym Uniwersytecie Pedagogicznym do 1961 roku.
W 1969 roku przeprowadził się do Moskwy. W latach 60.–70. opublikowane zostały artykuły i książki Bachtina.
Michaił Bachtin zmarł 7 marca 1975 roku.
Koncepcje filozoficzne Jest autorem koncepcji rozwoju czasu i czasoprzestrzeni (chronotop) w kulturze (przedstawionej na przykładach literackich), teorii folkloru średniowiecza skonstruowanej na dziele François Rabelais’go, teorii wielogłosowości powieści nowożytnej, do której przywiodła go analiza twórczości Dostojewskiego.
Pojęcia literaturoznawcze i filozoficzne wprowadzone przez Bachtina: