Racjonalność aksjologiczna dotyczy uporządkowania preferowanych wartości i celów oraz konsekwencji w ich realizowaniu.
Sławomira Wronkowska wskazywała, że założenia składające się na model nie muszą mieć jednakowej siły. W praktyce prawniczej jedne z nich mogą być traktowane jako mocniejsze od innych, a konkretna konstrukcja racjonalnego prawodawcy zależy od funkcji, jaką ma pełnić.
Racjonalność a intencja prawodawcy
Założenie racjonalnego prawodawcy pozostaje związane z problematyką celu i intencji prawodawcy, ale nie jest tożsame z empirycznym badaniem rzeczywistych motywów uczestników procesu legislacyjnego.
Modelowa rekonstrukcja zakłada określoną wiedzę, preferencje i cele prawodawcy, aby uczynić jego działanie interpretowalnym jako racjonalne. Materiały legislacyjne, wypowiedzi posłów lub faktycznych autorów projektu mogą natomiast dostarczać informacji o rzeczywistym przebiegu procesu prawodawczego. Są to dwa różne rodzaje ustaleń.
Rozróżnienie to ma znaczenie dlatego, że prawodawca racjonalny jest konstrukcją metodologiczną, podczas gdy rzeczywisty zamiar konkretnego podmiotu jest twierdzeniem empirycznym wymagającym odpowiedniej podstawy źródłowej.
Znaczenie w polskiej kulturze prawnej