Wykładnia systemowa opiera się na założeniu, że normy prawne tworzą uporządkowany i spójny system. Współcześnie wyróżnia się w tym zakresie przede wszystkim spójność pionową i spójność poziomą systemu prawaM. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, wyd. 6, Wolters Kluwer, Warszawa 2012, s. 299–301..
Spójność pionowa oznacza zgodność treści norm rekonstruowanych z aktów normatywnych niższego rzędu z treścią norm mających wyższą moc prawną. Jeżeli wykładnia językowa dopuszcza kilka wariantów interpretacyjnych, dyrektywy systemowe nakazują odrzucić taki wariant, przy którym rekonstruowana norma byłaby niezgodna z normą hierarchicznie wyższą. Punktem odniesienia mogą być normy prawa krajowego, w szczególności normy konstytucyjne, a także odpowiednie normy prawa Unii Europejskiej i prawa międzynarodowego.
Spójność pozioma dotyczy relacji między normami, które nie pozostają względem siebie w stosunku hierarchicznego podporządkowania. W tym zakresie szczególne znaczenie przypisuje się zasadom prawa.