Późniejsze przekazy o średniowiecznych początkach W XXI-wiecznych przekazach związanych ze współczesnym monasterem pojawiła się tradycja przypisująca życiu monastycznemu w Bilinie znacznie wcześniejsze początki. W publikacji prasowej z 2013 r. podano, że monaster miał powstać w XIV w. i zostać założony przez dwóch mnichów związanych z Ławrą Kijowsko-Peczerską.
W innej publikacji z 2015 r. początki wspólnoty przesunięto na lata 1442–1445, twierdząc, że mieli wówczas osiąść w Bilinie mnisi z Ławry Peczerskiej. W tym samym materiale pojawiła się informacja, że według „danych archiwum obwodowego” mieli przebywać tu również mnisi z Athosu. Artykuł nie wskazywał jednak nazwy dokumentu, zespołu archiwalnego ani sygnatury, na których oparto tę wiadomość.
Współczesne opracowania naukowe dziejów eparchii przemyskiej nie traktują tych przekazów jako udokumentowanych początków monasteru. Jurij Stecyk uznaje testament fundacyjny z 1669 r.