Główne powody likwidacji linii to pogarszający się stan infrastruktury oraz wygaszanie popytu.
Pierwszą w Polsce inicjatywą samorządową prowadzącą do wprowadzenia własnych środków transportu na infrastrukturze należącej do PKP była powołana w roku 1991 Lubuska Kolej Regionalna. Pierwsza próba przejęcia linii kolejowej przez samorząd nastąpiła w 2001 w powiecie hajnowskim. Starosta planował przejęcie odcinka linii kolejowej nr 52 z Hajnówki do Białowieży.
Pierwszą linią przejętą przez samorząd dolnośląski była linia Wrocław Zakrzów – Trzebnica. Prace nad przejęciem trwały od roku 2007, a linię po dziewięciomiesięcznym remoncie oddano do użytku w roku 2009. Linia zdobyła popularność i jest zatłoczona, w związku z czym w roku 2022 zaplanowano jej elektryfikację i wybudowanie mijanki.
W latach 2018–2020 dolnośląski samorząd przejął od PKP 12 odcinków o łącznej długości ponad 136 km. Pozyskane odcinki samorząd remontuje własnym sumptem po cenach dużo niższych niż PKP PLK – 1,1 mln zł za kilometr w porównaniu z 8,0 mln zł (stan na 2017), które wymaga PKP PLK. Pieniądze na remonty samorząd czerpie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego.