Podczas II wojny światowej Polacy i Ukraińcy z Bośni i Hercegowiny niezbyt licznie angażowali się w ruchu narodowowyzwoleńczym. Polska mniejszość w większym stopniu zaangażowała się w jego działalność dopiero wiosną 1944; Ukraińcy natomiast bardziej skłaniali się ku ruchom związanym z państwami Osi, a niektórzy nawet wstępowali jako ochotnicy do sił Rzeszy i walczyli na froncie wschodnim. 7 maja 1944 z grupy 200 Polaków sformowano 5 Batalion 14 Środkowobośniackiej Brygady NOVJ. W Bośni i Hercegowinie mieszkało wówczas przeszło 15 000 Polaków. Podczas konferencji przeprowadzonej 1 lipca 1945 polska mniejszość w Bośni i Hercegowinie zwróciła się do premiera rządu Bośni i Hercegowiny z prośbą o zgodę na powrót do Polski. Wniosek poparła Ambasada RP w Belgradzie oraz Josip Broz Tito. Polacy chęć powrotu uzasadniali złymi warunkami, w jakich mieszkali i niezadowoleniem z przysługujących im praw. Vasilj Semak, deputowany państwowy z Prnjavoru twierdził, że w Prnjavorze serbscy chłopi zabijali Polaków i rabowali ich majątki. W okolicach Srbaca Polacy i Ukraińcy bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej mieli „codziennie opuszczać swoje domy i uciekać przed rabunkami ze strony serbskich mieszkańców, wspieranych przez czetnickie bandy”. Od 25 grudnia 1945 do 25 stycznia 1946 ze Srbaca spośród 5700 Polaków uciekło 2482.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Przesiedlenie Polaków z Bośni i Hercegowiny do Polski w 1946 · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.