Islam na początku XIX wieku przeżywał odrodzenie i szerzył się w głębi kraju za pośrednictwem muzułmańskich karawan handlowych, zwłaszcza wśród ludów Oromo, których wodzowie byli faktycznymi władcami Etiopii, jako strażnicy marionetkowych cesarzy w Gonderze. Obawiali się oni konkurencji ze strony chrześcijańskich władców Tigraju i Amhary, przez co mogli sprzyjać Egiptowi. Istotnym czynnikiem okazał się wpływ mocarstw europejskich w basenie Morza Czerwonego. Pozwoliło to Tigrańczykom i Amharom zdobyć dużych ilości broni palnej i zahamowało egipskie tendencje Egiptu do ekspansji w kierunku Etiopii. Egipt ograniczył się więc do prób przejęcia kontroli nad szlakami karawan i rynków zbytu handlu etiopskiego, oraz nad bogatymi w minerały obszarami na zboczach płaskowyżu etiopskiego. Sytuacja miała się jednak zmienić w drugiej połowie XIX w., zwłaszcza za panowania Ismai’la Paszy.