Prawdziwość rozwoju ludzkości potwierdza zdaniem Krasińskiego dogmat o Trójcy Świętej, pojętej po Heglowsku jako teza, antyteza i synteza.
Druga część traktatu porusza zagadnienie ludzkości i narodów. Tak jak jednostki, również ludzkość dąży do przeanielenia się w drodze rozwoju narodów. Narodowość jest nieśmiertelna. Jej rozwój polegający na coraz większym uszlachetnieniu następuje na drodze syntezy. Nieuświadomiona przeszłość, stanowi byt narodu; zrozumienie tajemnicy tego bytu jest myślą narodu; z tych dwóch pierwiastków jako synteza powstaje duch narodu. Aby uzyskać pełnię wiedzy o sobie narody potrzebowały wzorca. Stała się nim Polska poprzez męczeństwo teraźniejszości i chwalebną przeszłość.
W niedokończone części trzeciej Krasiński przedstawiał rolę Polski we współczesnej mu Europie. Zwracał uwagę na trzy najwybitniejsze plemiona: romańskie, germańskie i słowiańskie. Plemię romańskie, polityczne, prezentuje oderwany kierunek bytu. Germańskie, filozoficzne, świadczy o przejściowym rozłamie między myślą a bytem. Słowiańskie, religijne, w jedną sprawiedliwość i ład godzi wszelki byt z wszelką idealnością.