Dominujące religie tj. mazdaizm, czy później zaratusztrianizm wskazują na duże wpływy kultury perskiej na tych terenach. Powszechny wśród ludów zamieszkujących starożytny Uzbekistan tekst o charakterze religijnym to Awesta, będąca źródłem życia i czystości moralnej. Innymi produktami kultury przedislamskiej są pisane w językach starotukijskich „Modlitwa pokutna manichejczyków” z V w. n.e. oraz napisy orchono-jenisejskie z VII-XII w. n.e.
Przybycie islamu W IV i V wieku ziemie obecnego Uzbekistanu były pod panowaniem koczowniczego ludu Heftalitów. W 565 roku, po pokonaniu ich przez Turków, powstały niezależne struktury państwowe, będące lennami wodzów tureckich. Były to: Buchara, Chorezm, Fergana, Sogd i Czacz. W VIII wieku Arabowie rozpoczęli swoją ekspansję w stronę Azji Środkowej, szerząc tym samym islam wśród lokalnych książąt tureckich. Pozostawali oni wasalami protegowanego gubernatora ziem dzisiejszego Iraku – Qutaby Ibn Muslima, który w 704 roku został gubernatorem Chorasanu, a w latach 706-712 zdobył Bucharę i Samarkandę. W 713-715 roku Qutaba zdobył również Ferganę. W 751 roku Arabowie zdobyli Taszkient, który tym samym (wraz z Kaszgarem) stał się najdalej wysuniętym na wschód terytorium państwa Umajjadów. Lokalni namiestnicy z czasem zyskali niezależność od kalifów, tworząc tym samym swoje dynastie.