Określenie Wairarapa Moana oznacza w języku maoryskim „morze lśniącej wody” i był to obszar, który został zasiedlony przez Maorysów ok. 800 lat temu jako jeden z pierwszych na wyspie. Jest to teren o dużym znaczeniu kulturowym i duchowym dla tego ludu, bowiem bogate zasoby ryb – zwłaszcza słodkowodnych węgorzy – oraz ptactwa wodnego zapewniały obfite zbiory pożywienia ().
thumb|left|Mewa czarnodzioba w Ogrodzie Botanicznym w Christchurch (2020) Jezioro Wairarapa zostało po raz pierwszy objęte ochroną w 1989 roku na mocy National Water Conservation (Lake Wairarapa) Order 1989. Wkrótce potem uznano duchowe i kulturowe znaczenie terenów podmokłych jeziora dla Maorysów, a w 2000 roku opracowano plan ich ochrony. W 2008 roku powołano Wairarapa Moana Wetlands Project, w ramach którego lokalne samorządy, organizacje oraz rdzenna ludność współpracują celem ochrony i renaturalizacji tego terenu.
Współcześnie obszarem chronionym zarządza nowozelandzki Department of Conservation (), rada regionu Wellington, rada dystryktu South Wairarapa oraz przedstawiciele trzech maoryskich iwi („plemion”) zamieszkujących ten teren: Ngāti Kahungunu ki Wairarapa, Rangitāne o Wairarapa i Rangitāne o Tamaki Nui-ā-Rua.