Poczucie bezsensu i braku celu powstaje gdy jednostka traci absolutne relacje porządkujące jej poczynania, nadające życiu wymiar wewnętrznej konieczności. Bezsens rodzi lęk i oznacza duchową śmierć człowieka, tym bardziej dojmująco bolesną, że przeżywaną świadomie. Tillich wskazuje, że śmierć jest zjawiskiem duchowym, nie ontycznym, bo u jego podstaw leży doświadczenie bezsensu. Z rozpaczy może rodzić się fanatyzm – człowiek pogrążony w rozpaczy i całkowicie pozbawiony filarów egzystencji łatwo przyjąć może każdą ofertę działania zaspokajającą „głód sensu” i uśmierzającą ból samotności. Nicość stanowi bowiem zagrożenie dla podstaw bytu człowieka w ogóle.
Jednostka ludzka egzystuje poprawnie do czasu, gdy posiada iluzoryczne przeświadczenie bezpieczeństwa. Prędzej lub później, często w okresach kryzysów życiowych, ta bańka pęka i człowiek dostrzega wszechogarniające zagrożenie nicością, niebytem (potępieniem, śmiercią). To rozdzierające doświadczenie wywraca cały ład wewnętrzny, rodzi rozpacz i paraliżujący lęk. Aby dalej istnieć jednostka musi przezwyciężyć ów dojmujący lęk – znaleźć w sobie męstwo, którym jest umiejętność potwierdzenia siebie pomimo nieuniknionego zagrożenia niebytem. Na tym etapie rodzi się alternatywa wyboru: męstwo lub rozpacz.